"Türkmenistan" gazeti

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-60-88, 39-95-06, 39-95-67
Email: turkmenistan-gazeti@online.tm

Habarlar

Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän täze köpriniň düýbi tutuldy

Şu gün Balkan welaýatynda Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän täze, döwrebap awtomobil köprüsiniň düýbüni tutmak dabarasy geçirildi. Oňa zähmet rugsadynda bolýan hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow gatnaşdy.

Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowa «Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara sergä we «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahata gatnaşyjylaryň ÝÜZLENMESI

Çuňňur hormatlanylýan Türkmenistanyň Prezidenti! Size «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda Aşgabat şäherinde geçirilen «Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara sergä we «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahata gatnaşyjylara iberen Gutlagyňyz üçin tüýs ýürekden hoşallygymyzy bildirýäris.

Türkmenistanyň gurluşyk-senagat toplumynyň kuwwaty artýar

Aşgabatda halkara sergi we maslahat geçirildi 6-7-nji awgustda paýtagtymyzda «Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara sergi we onuň çäklerinde «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahat geçirildi. Bu ähmiýetli çäreler ýurdumyzyň ugurdaş ministrlikleri we pudaklaýyn dolandyryş edaralary hem-de Söwda-senagat edarasy bilen bilelikde guraldy.

Milli ykdysadyýetiň öňdebaryjy pudaklarynyň ynamly gadamlary

6-7-nji awgustda Gurluşyk we senagat toplumynyň işgärleriniň gününe gabatlanyp, paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasynda geçirilen «Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara sergi hem-de «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahat milli ykdysadyýetimiziň şu öňdebaryjy pudaklarynda gazanylan üstünliklerdir ýetilen sepgitler, geljekki mümkinçilikler bilen giňden tanyşmak üçin özboluşly meýdança bolup hyzmat etdi. Biz nobatdaky gözden geçirilişe gatnaşyp, ýerli we daşary ýurt kompaniýalarynyň hödürleýän hyzmatlary barada degişli hünärmenler bilen pikir alyşdyk.

Türkmenistan — ÝUNESKO: köpugurly hyzmatdaşlygyň rowaç menzilleri

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň alyp barýan daşary syýasat strategiýasynda BMG-niň Bilim, ylym, medeniýet meseleleri boýunça guramasy (ÝUNESKO) bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek ileri tutulýan ugurlaryň biri hökmünde kesgitlenildi. Arkadagly Serdarymyz iň ýokary döwlet wezipesine girişmek dabarasynda eden çykyşynda taryhy-medeni mirasymyzyň desgalaryny abat saklamak, öwrenmek, taryhy we medeni ýadygärliklerimizi dikeltmek işleriniň mundan beýläk-de dowam etdiriljekdigini aýdyp, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizmek üçin bu desgalaryň sanyny artdyrmak boýunça hem ähli tagallalaryň ediljekdigini nygtady. Munuň özi ýurdumyzyň medeni diplomatiýasynda öňe sürülýän başlangyçlaryň bu ýöriteleşdirilen düzümiň maksatdyr wezipeleri bilen sazlaşykly utgaşýandygyna güwä geçýär. Biz Türkmenistan — ÝUNESKO hyzmatdaşlygy boýunça amala aşyrylýan köpugurly işleriň ähmiýeti, bu ugurda öňde durýan wezipeleri barada gyzyklanyp, ÝUNESKO-nyň işleri barada Türkmenistanyň milli toparynyň jogapkär sekretary, Türkmenistanyň Gahrymany Çynar Rustemowa bilen söhbetdeş bolduk.

Köpri gurmak — sogap iş

Amyderýanyň üstünden gurlan demir ýol we awtoulag köprüleri ýurdumyzyň ykdysadyýetine ägirt uly täsirini ýetirýär. Halkymyz hem indi birnäçe ýyl bäri ol köprüleriň hözirini görýär. Ol köprüler Amyderýanyň sag kenaryndaky tarp ýerleriň özleşdirilip, täze Döwletli etrabynyň döredilmeginde, Köýtendag sebitlerindäki dag-magdan baýlyklarynyň üstüni açyp, olary gaýtadan işläp, ýurdumyzyň ykdysadyýetini kuwwatlandyrmakda möhüm ähmiýete eýe boldy. Ýeri gelende aýtsak, Amyderýanyň üstünden gurlan Kerki — Kerkiçi aralygyndaky uzynlygy 1400 metre ýetýän demir ýol köprüsi şu güne çenli Jeýhunyň üstünden gurlan alty köpriniň ilkinjisi boldy. Köpri 2009-njy ýylyň sentýabr aýynda ulanmaga berildi. Bu demir ýol köprüsi Uzak Gündogar döwletlerinden Pars aýlagyna, Hazar deňziniň üsti bilen Kawkaza, Ýewropa, Ýakyn Gündogar ýurtlaryna ýük daşamakda iň ýakyn ýoluň ugrunda gurlan möhüm ähmiýetli desga bolup durýar. Ondan peýdalanýan ýurtlaryň sanynyň barha köpelmegi bu desganyň ähmiýetini has-da artdyrýar.

Toý saçaklarynyň bezegi

Türkmen telekeçileri ýurdumyza daşary döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, döwrebap önümçilikleri ýola goýup, täze iş orunlaryny döretmek wezipesine örän jogapkärli çemeleşýärler. Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzasy, telekeçi Begmyrat Işanowyň Aşgabat şäherinde ýerleşýän, «Oguzhan» haryt nyşanly süýji önümlerini öndürýän kärhanasy-da şeýle kärhanalaryň biri bolup, onda «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda uly zähmet üstünlikleri gazanylýar. Işewürlikde uly tejribesi bolan telekeçiniň konditer kärhanasy ýurdumyzda döredilen döwlete dahylsyz düzümleriň ilkinjileriniň biridir. Häzirki wagtda bu ýerde ýokary hilli süýji önümleriniň 50-ä golaý görnüşi öndürilip, owadan, göze gelüwli gaplara gaplanylýar we elýeterli nyrhlar bilen ýurdumyzyň ähli ýerlerindäki söwda nokatlaryna ugradylýar.

Gadymy sungatyň söhbedi

Ene-mamalarymyzyň baş bolmagynda törde ýazylan örülen gamşyň ýüzünde ajaýyp dünýäni döredýän gelin-gyzlaryň ellerinden dür döküler. On barmagyň gudraty bilen ak, gök, ýaşyl, gyzyl, sary... reňkli ýüňleriň özara «söhbedi» başlanar. Sozulan sümekleriň biri beýläk togalansa, beýlekisi onuň garşysynda eglener. Bogum-bogum edilip goýlan pişgeleriň-de düwni çözülip, töwerege uzap başlar. «Nusgaly çyzyklaryma zeper ýetirmän ýöräweriň yzymdan!» diýip howatyrlanýan gyzyl sümege: «Çekýän nusgalaryň has owadan bolmagy üçin inçeläp barýan ýoluňa dolup gelýändiris. Gowusy, sen birneme gyssan, akly, saryly güller hem garama-garama ýetip gelýär. Olar golaý gelse, bize maý bermezler» diýip, gökdür ýaşyl ýüňler seslener.

Ynsanyň ömür meýdany

(Oçerk) Bagban hakynda ýazmak tabşyrylanda, ilkinji aňyma gelen adam murgaply Kössek Aşyrow boldy. Çärýek asyrdan bäri ýakyn tanyş, dostlukly gatnaşykda, ençeme gezekler uzak ýollara ýoldaş bolan, ömri nusgalyk bu kişi hakynda aňymda kän zat ýazylanam bolsa, heniz beýan edip bilmän ýördüm. Ine, pursat geldi.

Birža täzelikleri

Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 30-sy hasaba alyndy. Daşary ýurt puluna Türkiýäniň, Owganystanyň işewürleri Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda öndürilen awtobenzini hem-de Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda öndürilen dizel ýangyjyny satyn aldylar. Singapuryň işewür toparlarynyň wekilleri “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň kärhanasynda öndürilen hlorly kaliý serişdesini satyn aldylar.

Howa maglumaty

Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrliginiň Gidrometeorologiýa baradaky gullugynyň ýurdumyzda şu hepdäniň dowamynda boljak howanyň ýagdaýy barada berýän maglumaty Balkan welaýatynda: üýtgäp durýan bulutly howa bolup, hepdäniň birinji ýarymynda az-kem ýagyş ýagar, ýyldyrym çakmagy mümkin. Demirgazyk-günbatardan demirgazyk-gündogara ugruny üýtgedýän, tizligi sekuntda 8 — 13 metrden 11 — 16 metre ýetýän şemal öwser. Howa gijelerine +21... +26 gradusdan +24... +29 gradus aralygynda maýyl, gündizlerine +34...+39 gradus yssy, welaýatyň kenarýaka etraplarynda +29... +34 gradus maýyl bolar.

«Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara sergä we «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahata gatnaşyjylara

Hormatly sergä we maslahata gatnaşyjylar!Gadyrly myhmanlar! Sizi «Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara serginiň we onuň bilen ugurdaşlykda geçirilýän «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahatyň öz işine başlamagy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn.

Çagalaryň abadan durmuşyny üpjün etmek Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugrudyr

Döwrebap çagalar dynç alyş merkezi açyldy Balkan welaýaty, 5-nji awgust (TDH). Şu gün Esenguly etrabynda “Arkadagyň nesilleri” atly döwrebap çagalar dynç alyş merkeziniň açylyş dabarasy boldy. Oňa Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy we deputatlar, welaýat, şäher häkimlikleriniň, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, hormatly ýaşulular, etrabyň ýaşaýjylary gatnaşdylar.

San­ly yk­dy­sa­dy­ýet: müm­kin­çi­lik­ler we ar­tyk­maç­lyk­lar

Go­laý­da ka­bul edi­len «Elekt­ron hö­kü­met ha­kyn­da» Türk­me­nis­ta­nyň Ka­nu­ny «Türk­me­nis­tan­da 2019 — 2025-nji ýyl­larda san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň Kon­sep­si­ýa­sy­ny» mun­dan beý­läk-de üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çir­mä­ge gö­nük­di­ri­len­dir. Elekt­ron hö­kü­met ha­kyn­da Türk­me­nis­ta­nyň mil­li ka­nun­çy­ly­gy Kons­ti­tu­si­ýa esas­lan­mak bi­len, ýo­kar­da ag­za­lan Ka­nun­dan hem-de beý­le­ki ka­da­laş­dy­ry­jy hu­kuk na­ma­la­ryn­dan yba­rat­dyr. Ol elekt­ron hö­kü­me­tiň işi­niň ter­ti­bi­ni ka­da­laş­dyr­mak­da, bu çy­gyr­da ýü­ze çyk­ýan gat­na­şyk­la­ry düz­gün­leş­dir­mek­de mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe bo­lan res­mi­na­ma­dyr. Mä­lim bol­şy ýa­ly, döw­let do­lan­dy­ryş we hyz­mat ediş ul­gam­la­ryny san­ly­laş­dyr­mak ýur­du­my­zy ös­dür­me­giň esa­sy ugurlarynyň biri ha­sap­lan­ýar. Yk­dy­sa­dy­ýe­tiň äh­li pu­dak­la­ry­na san­ly ul­ga­my, tä­ze in­no­wa­si­on teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak, ara­gat­na­şyk, şol san­da san­ly hyz­mat­la­ry kö­pelt­mek, olaryň hi­li­ni ýo­kar­lan­dyr­mak, howp­suz­ly­gy­ny üp­jün et­mek bi­len bag­ly mak­sat­na­ma­la­ýyn iş­ler dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär. In­no­wa­si­on ýol bi­len ösü­şi şert­len­dir­ýän san­ly ul­gam äh­li mi­nistr­lik­le­riň, pu­dak­la­ýyn do­lan­dy­ryş eda­ra­la­ry­nyň işi­ne yzy­gi­der­li or­naş­dy­ryl­ýar. Mu­nuň özi kö­pu­gur­ly öz­gert­me­le­riň üs­tün­lik­li ama­la aşy­ry

«Arkadagyň nesilleri» — bagtyýarlygyň nyşany

Düýn Hazar deňziniň kenaryny jähekläp oturan Esenguly etrabynyň merkezinde «Arkadagyň nesilleri» atly täze, döwrebap çagalar dynç alyş merkeziniň dabaraly ýagdaýda açylmagy Balkan welaýatynyň bu künjeginde on bäş ýyldan gowrak wagt mundan ozal badalga berlen ykdysady we medeni-durmuş özgertmeleriniň Arkadagly Serdarymyzyň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilýändiginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Aýdym-sazlaryň, joşgunly tanslaryň şatlyk-şowhuny astynda geçen bu dabara oňa gatnaşanlaryň ruhuny belende göterdi. Ýatdan çykmajak bu waka şaýat bolan balkanly ildeşlerimiz öz ýürek buýsançlaryny biziň bilen paýlaşdylar. Haltäç GAZYÝEWA,Esenguly şäherindäki 3-nji çagalar bakja-bagynyň terbiýeçisi:

Iri gurluşyklar — döwrüň ýaraşygy

Garaşsyz, baky Bitarap Watanymyzyň deňsiz-taýsyz gülläp ösüşleri, beýik özgerişleri, täze, döwrebap şäherdir obalaryň döremegi, paýtagtymyzyň dünýäniň iň owadan şäherleriniň hataryna deňleşmegi eziz Diýarymyzy täsin bir gurluşyk meýdançasyna öwren Gahryman Arkadagymyzyň ady bilen berk baglanyşyklydyr. Binagärlik-şähergurluşyk maksatnamasynyň üstünlikli amala aşyrylmagynda milli ykdysadyýetimiziň aýrylmaz bölegi bolan hususy pudagyň hem mynasyp zähmet paýy bar. Diňe bir ýurdumyzyň çäginde däl, eýsem, goňşy ýurtlarda-da düýpli gurluşyklary amal edip, milli binagärligiň ajaýyp nusgalarynyň dünýä ýaýylmagyna uly goşant goşýan işewürlere Gahryman Arkadagymyz: «Telekeçiler şäherleri gurmaga ukyplydyrlar» diýip, ýokary baha berýär. Bu hakykat ýörite habarçymyzyň Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň gurluşyk bölüminiň müdiri Hojamämmet BAÝRAMSÄHEDOW bilen söhbetdeşliginde hem öz beýanyny tapdy.

Ösüşlere beslenýän ulgam

Berkarar döwletimiziň energetika senagaty milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biridir. Ulgam dünýä nusgalyk derejede ýylsaýyn belent sepgitlere beslenýär. Arkadagly Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde bu wajyp pudagyň maddy-tehniki binýadyny pugtalandyrmakda döwrebap işler amala aşyrylýar. «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň iýul aýynyň 20-sinde hormatly Prezidentimiziň Aşgabat şäheriniň Büzmeýin etrabynda gurlan Energetika enjamlaryny abatlaýyş we hyzmat ediş merkeziniň dabaraly ýagdaýda işe girizilmegi hem munuň aýdyň güwäsidir. Häzirki zaman dünýäsiniň iň kämil enjamlary bilen üpjün edilen bu täze kärhananyň tutuş Merkezi Aziýada ýeke-täk desgadygy has-da buýsançly hakykatdyr. Ýeri gelende aýtsak, bu ulgamdaky ägirt uly ösüşler Balkan welaýatymyza hem gönüden-göni dahyllydyr. Diňe soňky on bäş ýyldan gowrak wagtyň dowamynda Hazar deňziniň kenarynda dünýäniň ösen kompaniýalarynyň iň kämil enjamlary bilen birkemsiz üpjün edilen täze «Awaza» döwlet elektrik stansiýasy gurlup, işe girizildi. Welaýat merkezindäki öňden hereket edip gelýän Balkanabat Döwlet elektrik stansiýasynyň düzüminde täze energobloklaryň hem birbada ikisiniň herekete girizilmegi netijesinde bu bekediň kuwwatlylygy düýpli artdy. Türkmenbaşy şäherindäki ýylylyk elektrik merkeziniň bölekleýin döwrebaplaşdyrylmagy bilen, tutuş welaýatda elektrik energiýasynyň öndürilýän möçberleri ep

Düzüm-düzüm gozalar

Kerki etrabynyň «Azatlyk» daýhan birleşiginiň 5-nji kärendeçiler toparyna indi köp ýyllardan bäri tejribeli daýhan Atamyrat Atanyýazow ýolbaşçylyk edýär. Ol işiň abyny-tabyny bilýän başarjaň guramaçy. Onuň gözüni açyp göreni daýhançylyk. Şeýle bolansoň, ol ene topragyň diline oňat düşünýär. Atamyradyň ýolbaşçylyk edýän toparynyň kärendeçileri hem mydama öň hatarda. Toparyň janypkeş kärendeçileri şu möwsümde 130 gektar meýdanda gowaçanyň bereketli hasylyny ýetişdirýärler. Olar ýakynlaşyp gelýän ýygym möwsüminde 350 tonna derek, 400 tonna ýokary hilli hasyl öndürip, Watan harmanyna tabşyrmagy göz öňünde tutýarlar. Topar kärendeçileriň 52-sini özünde jemleýär. Olaryň hemmesi hem öz işiniň ussatlary hasaplanýar. Kärendeçiler şu günler yhlasly zähmet çekip, gowaçalaryň idegini kemsiz ýetirýärler. Boýy ýeten boldumly gowaçalaryň şahalaryndaky düzüm-düzüm gozalar, doluşan körekler göreniň gözüni dokundyrýar. Ine, biz toparyň «Annapalow» diýlip atlandyrylýan 4,5 gektarlyk gowaçaly atyzyny synlaýarys. Bu ýerde toparyň ussat kärendeçileri Tawus Hojanazarowa bilen Tawus Çaryýewanyň kärende ýerleri bar. Biz Tawus Hojanazarowanyň armasyny ýetirip, söhbet edenimizde, ol şeýle gürrüň berdi:

Çaganyň iýmitleniş medeniýeti

Çaga iýmiti özbaşdak kabul etmek ukybyna näçe ir eýe bolsa, onuň bedeni şonça-da tiz bekemäge ukyply bolýar. Şoňa görä-de, çaga eýýäm 1 ýaşa ýetenden soň, ony iýmitlendirmegiň medeniýetine aýratyn üns bermeli. Iýmiti sagatlaýyn kabul etmek çaga iýmitlenişiniň medeniýetiniň iň wajyp şertidir. Bu talap doly suratda berjaý edilen halatynda, çaganyň işdäsi açylýar, onda naharlanmaga höwes döreýär.

Garabogazköl aýlagy — «altynly mekan»

Türkmenistanda täsinligi bilen haýran galdyrýan tebigy künjekleriň biri-de Garabogazköl aýlagydyr. Ol Hazar deňziniň «goňşusydyr», çägeli zolak ony deňizden bölüp aýyrýar. Garabogaz köli Hazaryň suwy bilen suwlulanýar. Deňiz her ýylda oňa 8 — 10, suwunyň köpelen wagtynda bolsa 25 kub kilometre çenli suw «berýär». Aýlag deňizden aşakda ýerleşýär, şol sebäpli-de takmynan dört metr beýiklikden ýokary tizlik bilen şaglap inýän suw güwwüldäp ses edýär. Iň täsin ýeri-de: şonça köp suwuň nirä gidýändigi belli däl. Aýlaga giren gämiler hem ýitirim bolýar eken. Doýdumy-doldumy ýok, üstesine gämileri hem «ýuwdup» ýatan bu ýer adamlarda gorky döredipdir, onuň «Garabogaz» ady-da hut şunuň bilen bagly döräpdir hasap edilýär. Ýerli ilat Hazaryň suwy Garabogazdaky düýpsüz girdap arkaly Aral deňzine goşulýar diýip ynanypdyr. Soňky barlaglar munuň beýle däldigini aýan edýär. ХVIII asyryň başlarynda Garabogazköl aýlagy ylmy taýdan öwrenilip başlanýar. 1715-nji ýylda knýaz Aleksandr Bekowiç-Çerkasskiý ilkinji bolup ýelkenli gämilerde bogazyň üsti bilen aýlaga girip, barlag işlerini geçiripdir. Ol Pýotr I buýrugy esasynda Hazaryň şu böleginiň we aýlagyň ilkinji takyk geografik kartasyny düzen adamdyr.