"Standart, hil we howpsuzlyk" žurnaly

Esaslandyryjysy: Türkmen Standartlar maglumat merkezi
Salgysy: Aşgabat şäheri, Oguzhan köçesi 201-nji jaýy
Telefon belgileri: 39-25-76

Habarlar

Nebit önümleriniň ýangyn howpsuzlyk düzgünleri

Nebit önümleri ýerden gazylyp alnanda, saklanylanda, ugradylanda, gaýtadan işlenilende, olaryň hersi üçin ýangyn howpsuzlygynyň aýry-aýry talaplary bildirilýär. Bu talaplary nebitgaz pudagynyň her bir wekili ýerine ýetirmäge borçludyr. Nebit senagatynyň ähli meýdanlary, guýularyň we ulanyşa beriljek guýularyň meýdançalary, olaryň golaýyndaky binalardyr beýleki gurnamalar hemişe arassa hem-de tertipli saklanmalydyr. Meýdanlara nebitiň, mazudyň hem-de aňsat ot alýan beýleki suwuklyklaryň dökülmegine ýol berilmeli däldir. Ýangyjyň ýa-da aňsat ot alýan suwuklyklaryň dökülen ýerleri suw bilen ýuwulmalydyr hem-de ol ýerlere gury çäge dökülmelidir.

2023-nji ýylda «Demirgazyk – Günorta» Halkara ulag geçelgesi boýunça deňiz arkaly 5,54 million tonnalyk ýük daşaldy

Russiýa Federasiýasynyň hökümetiniň başlygynyň birinji orunbasary Andreý Belousow ulag-logistika geçelgesi boýunça ştabyň mejlisini geçirdi. Mejlisde ýük daşamak meýilnamalaryny göz öňünde tutmak bilen, emele gelen häzirki ýagdaý, şeýle hem Azowo — Gara deňzi basseýni ugry boýunça ulag-logistika geçelgesiniň «ýol kartasyny» täzelemek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu barada Russiýa Federasiýasynyň hökümetiniň metbugat gullugy habar berdi. «Halkara ulag geçelgeleri müdirligi» telekeçilik bolmadyk awtonom guramasynyň habaryna görä, 2023-nji ýylda Azowo — Gara deňzi ugry boýunça 207,8 million tonna ýük daşaldy, bu bolsa 2022-nji ýyldakydan (194,82 million tonna) 7% köpdür. Iň uly ösüş nebit we nebit önümlerini, şeýle hem däne daşamak boýunça görkezildi. Demir ýoluň ösüşi 1% boldy — 92,44 mln tonna çenli. Ykdysady ösüş ministrligi öz nobatynda Azowo — Gara deňzi basseýnindäki portlarda ýük dolanyşygynyň oksportynyň möçberiniň 2030-njy ýyla çenli näçeräk boljakdygyny çaklady.

Bäsdeşlige ukyply täze önümler

Innowasiýalar, ylym we tehnologiýalar babatda alymlaryň oýlap tapyşlary sazlaşykly ösüşe ymtylýan her bir döwlet üçin wajyp ugur bolmagynda galýar. Ylmy-tehniki gazanylanlar jemgyýetçilik ösüşiniň derwaýys meselelerini çözmegiň hem, sarp edijilik bazaryny bäsdeşlige ukyply harytlar bilen üpjün etmegiň hem ýokary netijeli guraly hökmünde öňe çykýar. Hormatly Prezidentimiziň Ministrler Kabinetiniň 9-njy fewralda geçirilen giňişleýin mejlisindäki çykyşynda nygtaýşy ýaly, bellenen maksatlary üstünlikli durmuşa geçirmek üçin ýokary tehnologiýaly pudaklar toplumyny döretmek we ylmy köp talap edýän önümleriň dünýä bazarlarynda tutýan ornuny berkitmek zerurdyr. Ýaňy-ýakynda «Türkmennebit» döwlet konserniniň Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda häzirki zaman ylmyna we öňdebaryjy tejribelere daýanylyp, «Hydro Plus» kysymly dizel ýangyjynyň hem-de «SAE 50 API СF — 4» kysymly motor ýagynyň öndürilip başlanmagy bu belent wezipäniň zawodlar toplumynda öz mynasyp çözgüdini tapýandygynyň ýene bir güwäsi boldy. Kärhananyň degişli hünärmenleriniň aýtmaklaryna görä, «Hydro Plus» ýangyjy ýokary tizlikli dizel hereketlendirijilerinde we howanyň has sowuk halatlarynda juda ygtybarlylygy bilen tapawutlanýar. Motor ýagy bolsa awtoulaglardyr gaýry enjamlardaky kuwwatly dizel hereketlendirijileriniň yssy howada kadaly işlemeklerine mümkinçilik berer.

Hytaýda ýurduň geçimişini we geljegini baglanyşdyrýan demir ýol menzili guruldy

Bu taslama MAD Architects gurluşyk kompaniýasy tarapyndan amala aşyryldy. Täze ulag merkezi 1907-nji ýylda Hytaýyň Günorta-Gündogarynda gurlan köne Szýasin demir ýol menziliniň keşbi boýunça bina edildi. Kompaniýanyň binagärleri bu demir ýol menziliniň köne foto suratlaryny jikme-jik öwrendiler, saklanyp galan resminamalar bilen tanyşdylar. Taryhyň dowamynda onuň binasynyň durky birnäçe gezek üýtgäpdir.

Belarus Türkmenistana ulag hyzmatlarynyň möçberini 4 esse artdyrdy

Belarusyň ulag we aragatnaşyk ministri Alekseý Lýahnowiç geçen ýylyň netijelerine esaslanyp, Respublikanyň Türkmenistana ulag hyzmatlarynyň eksportyny 3,6 esse artdyryp bilendigini aýtdy. Belarus neşiriniň habar bermegine görä, belarus ulag operatorlary tarapyndan awtoulag arkaly halkara ýük daşamalary mümkin bolan ýurtlaryň sany 14-e ýetdi. Bu maglumatlar Belarus hökümetiniň geçen ýylyň netijeleri baradaky ýygnagyndan soň mälim boldy. Şonda ösüşiň Braziliýa (4,9 esse), Pakistana (4,2 esse), Müsüre (2,5 esse), Hytaýa (2,3 esse) we Indoneziýa (2,2 esse) eksport hyzmatlarynda hem hasaba alnandygy bellendi.

Geofizikleriň işleri ileri

«Türkmengaz» döwlet konserniniň «Türkmengazgeofizika» müdirliginiň Mary meýdançasyndaky guýularda geofiziki gözlegler boýunça önümçilik tehnologik gullugynyň hünärmenleridir işçileri «Türkmengaz», «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň edara-kärhanalarynyň buýurmalary esasynda nebitgaz ýataklaryndaky guýularda geofiziki işleri alyp barýarlar. Döwletimiz tarapyndan yzygiderli alnyp berilýän täze tehnologiýaly geofiziki enjamlar, ýöriteleşdirilen awtoulaglar, geofiziki kabeller kärhananyň tehniki binýadynyň döwrebaplaşdyrylmagyna, guýularyň tehniki ýagdaýyna, geologiýasyna gözegçilik etmek işleriniň netijeliliginiň ýokarlanmagyna ýardam edýär.

Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň geçen hepdedäki söwdalary

Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň geçen hepdedäki söwdalarynda geleşikleriň 26 sanysy hasaba alyndy. Daşary ýurt walýutasyna Birleşen Arap Emirliklerinden, Gazagystandan, Özbegistandan, Pakistandan, Owganystandan, Gruziýadan we Türkiýeden gelen telekeçiler «Türkmennebit» döwlet konserninde öndürilen polipropileni, dizel ýangyjyny, awiakerosini satyn aldylar. Şeýle-de Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalarynda öndürilen dürli görnüşli dokma önümleri satyldy. Geleşikleriň jemi bahasy 28 million 619 müň 900 amerikan dollaryna deň boldy.

Nebit bilen dolandyrylýan ykdysadyýet

Häzirki wagtda Yrak jemi içerki önümi boýunça dünýäde 52-nji, eksportynyň umumy mukdary boýunça 45-nji, importy boýunça 55-nji, adam başyna düşýän jemi içerki önümi boýunça 125-nji ykdysadyýetdir. Şeýle-de ykdysady çylşyrymlylyk indeksine görä, dünýäniň 112-nji çylşyrymly ykdysadyýeti hökmünde tanalýar. Yragyň Merkezi bankynyň maglumatlaryna görä, ýurduň eksporty 2023-nji ýylyň üçünji çärýeginde ikinji çärýekdäki 23 milliard amerikan dollaryndan 25 milliard amerikan dollaryna çenli ýokarlandy. Ýurduň eksporty 1988-nji ýyldan 2023-nji ýyla çenli ortaça 21 milliard 361 million amerikan dollary möçberinde boldy. Ýeri gelende aýtsak, soňky 30 ýylyň içinde ýurduň eksportynyň iň pes görkezijisi 1994-nji ýylyň dördünji çärýeginde, iň ýokary görkezijisi bolsa 2012-nji ýylyň dördünji çärýeginde hasaba alyndy. Şonda görkezijiler degişlilikde, 1 milliard 720 million, 94 milliard 209 million amerikan dollaryna deň bolupdy. Mundan başga-da, Yragyň eksport harytlarynyň bahasy 2016 — 2021-nji ýyllar aralygynda 35,3 milliard amerikan dollary möçberinde köpeldi. Netijede, Yrak 2021-nji ýylda daşary bazarlara umumy bahasy 81,1 milliard amerikan dollarlyk haryt çykaryp, dünýäniň 45-nji eksportçysy boldy. ABŞ-nyň global maglumatlar we işewürlik boýunça statistik platformasynyň hasabatyna laýyklykda, häzirki bahalar bilen hasaba alnanda, Yragyň jemi içerki önüminiň 2028-nji ýyla çenli 21,73 göterim

Dokma önümçiligi

Nah matalaryň önümçiliginiň ösüşi 103,5 göterime deň boldy 2005-nji ýylda esaslandyrylan Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň Wekilbazaryň Türkmenistanyň Gahrymany Gurbansoltan eje adyndaky dokma fabriginde ýokary hilli we ekologiýa taýdan arassa, dürli görnüşli agarylmadyk nah matalar öndürilýär.

Ýurdumyzyň ulag-aragatnaşyk ulgamy durnukly ösdürilýär

Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň Baş direktory M.Çakyýew Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde gözegçilik edýän düzümlerinde 2023-nji ýylyň ýanwar - dekabr aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe toplum tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüş depgini 121 göterime deň boldy. Geçen ýylda awtomobil, demir ýol, howa, deňiz we derýa ulaglary arkaly ýükleri daşamagyň ösüş depgini 103,5 göterime, ýolagçy gatnatmagyň ösüş depgini 105,7 göterime barabar boldy. 2023-nji ýylda «Türkmendemirýollary» agentligi boýunça hyzmatlary ýerine ýetirmegiň ösüş depgini 106,4 göterime, «Türkmenawtoulaglary» agentligi boýunça 118 göterime, «Türkmenhowaýollary» agentligi boýunça 192,2 göterime, «Türkmendeňizderýaýollary» agentligi boýunça 106,1 göterime, «Türkmenaragatnaşyk» agentligi boýunça 111,5 göterime deň boldy.

Türkmenistan ykdysadyýeti maliýeleşdirmegiň hasabyna jemi 38,5 milliard manat möçberinde maýa goýumlaryny gönükdirmek meýilleşdirilýär

Türkmenistanyň maliýe we ykdysadyýet ösüşi 2024-nji ýylda maýa goýum Maksatnamasyna laýyklykda meýilleşdirilýär: Jemi içerki önümiň ösüş depginini 6,3 göterimde saklamak;

2023-nji ýylda dünýäniň konteýner bazarynda az-kem ösüş bellige alyndy

«BIMCO-nyň» baş seljerijisi Nils Rasmusseniň maglumatlary 2023-nji ýylyň ahyrynda dünýädäki konteýner daşaýyş bazarynyň 2022-nji ýyl bilen deňeşdirilende 0,2% ösendigini we 173,8 million TEU barabar bolandygyny tassyklanylýar. Pandemiýadan öňki döwür — 2019-njy ýyl bilen deňeşdirilende bolsa ösüş 1,5% boldy. «Geçen ýyl konteýner bazarynyň ösüşi 2019-njy ýyldan bäri 10% ösüşe eýe bolan dünýä ykdysadyýetiniň ösüş depgininden ep-esli yza galdy» — diýip, N.Rasmussen belledi.

Iň döwrebap ýük awtoulag parky Litwada ýerleşýär

Häzirki wagtda Ýewropa ýollarynda 6,4 million orta we agyr ýük ulaglary hereket edýär. Munuň özi 2020-nji ýyldaky görkezijiden 3,2 göterim artykdyr. Ulag ulgamyndaky ägirt uly taslamalary bilen tanalýan Polşa 1,2 milliondan gowrak ýük awtoulagyna eýelik edýär. Muňa garamazdan Ýewropa Bileleşiginde iň döwrebap ýük awtoulag parky Litwa degişlidir. Litwadaky ýük awtoulag parkynyň şeýle parklaryň iň ulusy däldigini bellemek gerek. Onüň mümkinçiligi bary-ýogy 73 müň birlik (deňeşdirmek üçin: Latwiýada — 33,1 müň, Estoniýada — 41 müň) üçin niýetlenendir. Muňa garamazdan, ol ýylyň-ýylyna yzygiderli ösýär. Bu park 2017-nji ýyldaky görkeziji bilen deňeşdirilende, takmynan 20 göterim ösdi. Şol bir wagtyň özünde hem, ol iň döwrebap awtoulag parklaryndan biri hasaplanýar.

Birža täzelikleri

Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 26-sy hasaba alyndy. Daşary ýurt puluna Birleşen Arap Emirlikleriniň, Türkiýäniň, Owganystanyň, Gruziýanyň, Gazagystanyň, Özbegistanyň we beýleki ýurtlaryň telekeçileri “Türkmennebit” döwlet konserniniň kärhanasynda öndürilen polipropileni, gidrousulda arassalanan dizel ýangyjyny, uçar kerosinini satyn aldylar. Türkiýäniň işewür toparlarynyň wekilleri bolsa motor we çalgy ýaglaryny satyn aldylar.

Marketing işleri ylmy esasda öwrenilýär

Häzirki ajaýyp döwrümizde milli ykdysadyýetimiz ösdürilýär, durnukly ösüş üpjün edilýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda durmuşa geçirilýän beýik işler ýurdumyzyň ösüşiniň binýadyny has-da pugtalandyrýar. Bularyň hemmesi ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň has-da kuwwatlydygyny aýdyň beýan edýär. Milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini üpjün edýän esasy ugurlaryň biri hem önümçilikdir. Şonuň üçin hem ýurdumyzyň önümçilik kärhanalarynda öndürilýän önümleriň bäsdeşlik ukyby barha ýokarlanýar, olara bolan isleg içerki hem-de daşarky bazarlarda has-da artýar. Ýurdumyzda öndürilýän harytlaryň daşary ýurt bazarlarynda öz orunlaryny tapmagy bazar gatnaşyklaryny öwrenmegi we marketing işlerini özleşdirmegi talap edýär. Şonuň üçin hem bu ugurdan ýaş ykdysadyýetçiler taýýarlanylýar, bu ugur ylmy esasda öwrenilýär.

Sanly ykdysadyýet – giň mümkinçilikleriň ulgamy

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow tarapyndan maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalarynyň iň täze gazananlaryna esaslanýan ösen ykdysadyýeti kemala getirmek babatdaky alnyp barylýan uly işler aýratyn bellenmäge mynasypdyr. Sanly ykdysadyýet düşünjesi tizlik, amatlylyk, tygşytlylyk düşünjeleri bilen berk baglanyşyklydyr. Dünýäniň ösen ýurtlarynyň tejribesinden görnüşi ýaly, sanly ykdysadyýet ýurduň ösüş depgininiň çaltlanmagyna we sanly tehnologiýalary ulanmagyň hasabyna ilatyň ýaşaýyş derejesiniň ýokarlanmagyna, şeýle-de, milli ykdysadyýetiň düýbünden tapawutlanýan täze hile geçmegine ýardam berýär. Bu bolsa ösüşiň täze belentlikleri bilen ynamly öňe barýan ýurdumyzda sanly tehnologiýalary ulanmagyň hasabyna ilatyň ýaşaýyş derejesiniň has-da ýokarlanmagynda, şeýle-de, milli ykdysadyýetiň mundan beýläk-de kuwwatlanmagynda ygtybarly hem giň mümkinçilikleri özünde jemleýär. Ykdysadyýetiň ähli pudaklary bilen bir hatarda, sanly tehnologiýalar ulgamynyň güýçli depginlerde ösmegi, ilatymyza häzirki zaman ýokary hilli internet hyzmatlarynyň elýeterli bolmagy maglumatlaryň giň gerimini seljermäge we aragatnaşygyň täze hem ykjam görnüşlerini durmuşa ornaşdyrmaga oňyn şertleri döredýär. Bu bolsa sanly ulgamyň diňe şu gününiň däl, eýsem, geljeginiň hem ösüşli bolmagyny üpjün edýär. Esasy zat ýurdumyzda häzi

Gazagystan bilen Hytaýyň arasyndaky demir ýol boýunça ýük gatnawy rekord görkezijä ýetdi

Hytaýyň Urumçy şäherinde ýerli hünärmenler bilen Gazagystanyň demir ýol dolandyryjylarynyň arasynda duşuşyk geçirildi. Bu ýerde bilelikdäki işleriň netijeleriniň jemlenendigini «inbusiness.kz» habar berýär.   Gazagystanyň «Gazagystanyň demir ýoly» milli kompaniýasy» paýdarlar jemgyýetiniň metbugat gullugy bolsa duşuşygyň ähmiýetini belleýär. 2022-nji ýyl bilen deňeşdirilende, iki ýurduň arasynda ýük daşamagyň mukdary 22% artdy. Netijede, täze rekord — 28 million tonnadan gowrak görkeziji bellige alyndy.

Şu ýylyň ýazynda Belarusyň ýüklerini Hazaryň üstünden uzaýan ugur boýunça daşamak synag edilip başlanar

Belarus Respublikasynyň Premýer-ministri Roman Golowçenkonyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň Astrahan oblastynda bolandygyny senagat önümçiligi boýunça «Lotos» ýörite ykdysady zolagynyň (ÝYZ) metbugat gullugy habar berýär. Sebitiň gubernatory Igor Babuşkin bilen geçirilen duşuşykda taraplar «Demirgazyk-Günorta» Halkara ulag geçelgesi boýunça ýük daşamagy ösdürmek we «Lotos» ÝYZ-de önümçiligiň lokalizasiýasy ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygyň geljegini ara alyp maslahatlaşdylar. Mundan başga-da, Belarus tarapynyň wekilleriniň Astrahan port desgalary arkaly ýük daşamagy artdyrmak isleýändikleri bellendi. Belarus Respublikasynyň Russiýa Federasiýasyndaky ilçisi Dmitriý Krutoý ýükleriň Belarusdan Astrahana, soňra bolsa Eýrana getirilmegi, galyberse-de, «Demirgazyk-Günorta» Halkara ulag geçelgesiniň üsti bilen Hindistana ýetirilmek mümkinçiligi üçin netijeli ortaça nyrhy tapmagyň zerurdygyny aýtdy.

Eýranyň Inçeburun şäherçesinden Türkmenistanyň serhedine çenli awtomobil ýoly gurlar

Ýakyn iki aýyň dowamynda Eýranyň Inçeburun şäherçesinden Türkmenistanyň Balkan welaýatyna çenli awtomobil ýolunyň gurluşygyna girişiler. Bu barada Eýran Yslam Respublikasynyň Gülüstan sebitiniň häkiminiň ykdysady meseleler boýunça utgaşdyryjy orunbasary Saýed Mohammed Dehnewi habar berdi. Saýed Mohammed Dehnewiniň aýtmagyna görä, bu meýilnamany durmuşa geçirilmegi ýurduň Türkmenistana we Aziýanyň beýleki ýurtlaryna amala aşyrýan eksportynyň möçberiniň yzygiderli artmagy bilen baglanyşyklydyr.

Geçen ýylyň dekabrynda Hazar basseýnindäki konteýner dolanyşygy 64,7% pese düşdi

2023-nji ýylyň dekabrynda Hazar deňziniň basseýnindäki portlaryň konteýner dolanyşygynyň derejesi geçen ýylyň dekabryndaky görkezijiler bilen deňeşdirilende, 64,7 %-e çenli pese düşdi. «SeaNews ПОРТСТАТ» onlaýn-serwisiniň seljeriş maglumatlary importuň 37,5 %, eksportuň bolsa 92,8 % peselendigini görkezýär. Kabotaž gämilerinde daşalan konteýnerleriň mukdary geçen ýylky bilen deňeşdirilende, 74,6 % azaldy.