HABARLAR

Ýaşlar we sanly innowasiýalar

13 — 15-nji aprel aralygynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen Bilim ministrliginiň guramagynda geçirilýän ýaşlaryň arasynda programma üpjünçiligi boýunça «Sanly innowasiýalar» atly bäsleşigiň ilkinji güni örän netijeli boldy. «Sanly çözgüt — IT meýdança» hojalyk jemgyýetinde guralýan bäsleşige ýurdumyzyň mekdep okuwçylary, talyplary, ýaş alymlarydyr hünärmenleri işjeň gatnaşýarlar. Olar bäsleşigiň innowasion şäher, sanly bilim, söwda we hyzmatlar ulgamy boýunça IT-taslamalar, ýörite ugur, maglumat howpsuzlygy we kiberhowpsuzlyk ugurlary boýunça programma üpjünçiliklerinidir taslamalaryny hödürleýärler. «Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny» amala aşyrmagyň çäklerinde guralýan bäsleşikde hödürlenen işleriň derwaýyslygyna, ideýasynyň özboluşlylygyna, tehnologik çözgüdine, programmirlemegiň işlenip düzülen diline, interfeýsiniň kämilligine, innowasion täzeçilligine we beýleki aýratynlyklaryna baha berilýär.

Himiýa ylmy we döwrebap çözgütler

Milli ykdysadyýetimiziň möhüm ugurlarynyň biri bolan himiýa senagatynyň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Munuň özi «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda», «Türkmenistanda himiýa ylmyny we tehnologiýalaryny toplumlaýyn ösdürmegiň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynda» öz beýanyny tapdy. Şunda esasy maksat ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklarynda amala aşyrylýan özgertmeleriň çäklerinde ylmyň tutýan ornuny ýokarlandyrmakdan, şol sanda himiýa ylmynyň we täze himiki tehnologiýalaryň üsti bilen ekologiýa taýdan arassa, energiýa tygşytlaýjy, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan hem-de bäsdeşlige ukyply önümleri öndürmegiň innowasion we sanly tehnologiýalaryny işläp düzmekden ybaratdyr. Himiýa — ylmyň möhüm pudagy. Ýurdumyzda himiki tehnologiýalar ylmyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Himiýa ylmynyň ösdürilmeginiň diňe bir himiýa pudagynda däl, senagatyň ähli beýleki pudaklarynda hem köp innowasiýalaryň girizilmeginde uly ähmiýeti bar. Himiki maddalar we himiýa önümleri gurluşykda, azyk senagatynda, oba hojalygynda, farmasewtikada, dokma senagatynda, lukmançylykda, biologiýada we halk hojalygynyň beýleki pudaklarynda giňd

Kitap — bilimiň çeşmesi

Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary netijesinde Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ösüp gelýän ýaş nesilleriň döwrebap bilimli, ussat hünärmenler bolup ýetişmekleri üçin uly işler durmuşa geçirilýär. Ýaş nesilleriň ylymly-bilimli, giň dünýägaraýyşly adamlar bolup ýetişmeklerinde kitaphana işiniň kämilleşdirilmegine hem möhüm orun degişlidir. Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň «Galkynyş» kitap merkezi tarapyndan kitaphanalaryň, olaryň bölümçeleriniň we şahamçalarynyň kitaphana gorlarynyň üsti döwrebap kitaplar bilen yzygiderli ýetirilip durulýar. Hormatly Prezidentimiziň ajaýyp kitaplary kitap tekjelerini bezeýär. Işleri talabalaýyk ýola goýmak, sanly ulgamy giňden ornaşdyrmak, ösüp gelýän ýaş nesillerde, okyjylarda kitap okamaklyga bolan höwesi has-da artdyrmak maksady bilen, işgärlerimiz tarapyndan degişli işler geçirilýär. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda kitaphanaçylar bilen okuw sapaklary yzygiderli guralyp, özara tejribe alşylýar. Ylymly, bilimli, hünärli, watansöýüji, halal we edep-terbiýeli ýaşlaryň kemala gelmeginde ylym-bilim ojagy bolan kitaphananyň işini netijeli ýola goýmakda döwrebap, öňdebaryjy usullardan peýdalanýarys.

Ýaş alymlar — ýurduň nurana geljegi

Geçen hepdäniň şenbe güni Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň we Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň Ýaş alymlar merkeziniň guramagynda tapgyrlaýyn alnyp baryljak wideomaslahatlaryň açylyşy boldy. Maslahat «Ykdysadyýetiň pudaklary üçin ylmy işgärleri we ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda Ýaş alymlar geňeşleriniň orny» diýlip atlandyryldy. Türkmenistanda ykdysady we durmuş ösüşi babatda dünýäniň öňdebaryjy döwletleriniň tejribelerini ornaşdyrmak, düýpli ylmy esaslara daýanýan giň gerimli maksatnamalaryň hem-de meýilnamalaryň durmuşa geçirilmegini üpjün etmek wideomaslahatyň esasy maksady bolup durýar. Şoňa görä, «Türkmenistanda ylmy ösdürmek boýunça Döwlet maksatnamalarynda kesgitlenen wezipeleriň ýerine ýetirilmeginde ýaş alymlaryň orny» diýen tema boýunça ilkinji maslahat Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde geçirildi. Onda inžener, tehnolog hem-de ylmy işgärleriň täze neslini kemala getirmek, ýaşlary ylym we ýokary tehnologiýalar ulgamlaryna çekmek, jemgyýetiň ylym-bilim kuwwatyny ösdürmek meseleleri hakynda durlup geçildi.

Taryhymyz şöhratymyz-şanymyzdyr

Ber­ka­rar döw­le­tiň bag­ty­ýar­lyk döw­rün­de ýur­du­my­zyň äh­li ba­bat­da­ky ösüş­le­ri, öz­ge­riş­le­ri bü­tin dün­ýä ýaň sal­ýar. Ýur­du­myz­da ga­za­nyl­ýan üs­tün­lik­ler, ýe­til­ýän be­lent sep­git­ler şan­ly gel­je­gi na­zar­la­ýar. Döw­le­ti­mi­ziň hal­ka­ra de­re­je­sin­dä­ki at ab­ra­ýy gün-gün­den art­ýar. Türk­me­nis­tan Ga­raş­syz­ly­gy­ny ala­nyn­dan soň, al­nyp ba­ryl­ýan içe­ri we da­şa­ry sy­ýa­sa­ty­nyň esa­syn­da tä­ze de­re­je­le­re çyk­dy. Türk­me­niň me­de­ni­ýe­ti, ta­ry­hy, mil­li mi­ra­sy hal­ka­ra de­re­je­sin­de öw­re­nil­ýär we giň­den wa­gyz edil­ýär. Bu ba­bat­da bi­lim eda­ra­la­ryn­da hem giň ge­rim­li iş­ler ýaý­baň­lan­dy­ryl­ýar. Ýur­du­my­zyň ýo­ka­ry okuw mek­dep­le­ri bi­len da­şa­ry ýurt­la­ryň baý­ry ýo­ka­ry okuw mek­dep­le­ri­niň ara­syn­da yzy­gi­der­li wi­deoa­ra­gat­na­şyk ar­ka­ly bir­nä­çe mas­la­hat­lar, söh­bet­deş­lik­ler ge­çi­ri­lip du­rul­ýar. Bu bol­sa mu­gal­lym­la­ryň tej­ri­be alyş­mak­la­ry­na, ta­lyp ýaş­la­ryň bol­sa, bi­lim­le­ri­ni kä­mil­leş­dir­mek­le­ri­ne uly ýar­dam ber­ýär. Ýa­ňy-ýa­kyn­da bi­ziň bi­lim

Ylym — tükeniksiz hazyna

Her bir döwletiň ösüş depgini, halkyň ýaşaýyş derejesi, esasan, onuň ylym-bilim binýadynyň berkligine baglydyr. Hormatly Prezidentimiziň ylmy taglymatlary esasynda milli ylym-bilim ulgamyny dünýä ölçeglerine laýyklykda kämilleşdirmäge, ata-babalarymyzyň mirasyny dünýä ýaýmaga, olary geljekki nesillere ýetirmäge aýratyn üns berilýär. Gahryman Arkadagymyz: «Ylymsyz durmuşyň manysy bolmaz», «Ylym yzygiderli öwrenilýän we özleşdirilýän baýlykdyr» diýip bellemek bilen, ýurdumyzyň innowasion ösüşinde ylmyň tutýan ornuny pugtalandyrmak, ylmy-gözleg işlerini amala aşyrmak, ylmy gözlegleriň gerimini giňeltmek, olaryň netijesini durmuşa ornaşdyrmak üçin ähli şertleri döredýär. Ýakynda Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň ýanyndaky Ýaş alymlar merkeziniň bilelikde guramaklarynda Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde «Türkmenistanda ylmy ösdürmek boýunça Döwlet maksatnamalarynda kesgitlenen wezipeleriň ýerine ýetirilmeginde ýaş alymlaryň orny» atly wideomaslahat geçirildi. Maslahata ýurdumyzyň ähli ýokary okuw mekdeplerinden wekiller sanly aragatnaşyk arkaly gatnaşdy.

Ilkinji ylmy gözlegler ýaşlary ylym dünýäsiniň çuňluklaryna ruhlandyrýar

Türkmenistanyň ýaşlarynyň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik ylmyň ileri tutulýan 6 ugry boýunça geçirilýär: ► nanotehnologiýalar, himiki tehnologiýalar, täze materiallary öwrenmek we energetika;

Kitap köňül nagşydyr

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe kitaphana ulgamynda täze bir döwre gadam goýuldy. Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy netijesinde kitaphana hyzmatyny guramakda gazanylýan ösüşler we durmuşa ornaşdyrylýan özgertmeler giň ýol aldy. Munuň üçin ýurdumyzyň kitaphana ulgamynyň işgärleri Gahryman Arkadagymyza bimöçber alkyşlaryny aýdýarlar. Okyjylar köpçüligine hyzmat etmek işini dünýä derejesine çykarmak, medeni we ruhy baýlygymyz bolan neşir önümlerini aýawly saklap, geljekki nesillere ýetirmek, neşirleriň wagyz edilişini kämil we döwrebap usullar bilen işjeňleşdirmek kitaphanaçylaryň iň esasy wezipeleriniň biri bolup durýar. Hormatly Prezidentimiziň biz —kitaphanaçylar hakynda edýän tagallalaryna jogap bermek üçin yhlas edýäris. Ilat arasynda wagyz-nesihat işlerini alyp barmakda, ýaşlaryň kalbyna milliligi, watançylyk we wepadarlyk ýaly mukaddes duýgulary ornaşdyrmakda kitaphanaçylaryň üstüne uly jogapkärli wezipe düşýär. Bu işiň abraý bilen hötdesinden gelmek üçin ýaşlara kitaby dost tutunmagy maslahat berýäris. Bize gelýän ýaşlar bilen kitaphanalaryň, kitaphanada ornaşdyrylan elektron kitaphana ulgamynyň hyzmatyndan peýdalanmagyň ýollary, özüne gerekli kitaplary aňsatlyk bilen tapmagyň usullaryny görkezýäris hem-de okyjylarymyzyň has hem köpelmegini

Oba hojalygynda sanly tehnologiýalar

Ýurdumyzda dünýäniň öňdebaryjy ylmy-tehnologiýalaryny öwrenmek, ykdysadyýetiň ähli pudaklaryna sanly ulgamy ornaşdyrmak boýunça uly işler alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiziň oba hojalygynda innowasion tehnologiýalardan baş çykarýan zehinli, kämil hünärmenleri ýetişdirmek we bu pudakda alnyp barylýan işleri döwrebap ýola goýmak babatdaky tagallalary aýratyn bellenilmäge mynasypdyr. Oba hojalyk pudagyna ornaşdyrylýan döwrebap tehnikalardan baş çykaryp hem-de önümçilikde ulanyp bilýän kämil hünärmenleri ýetişdirmekde S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde talyp ýaşlarymyza berilýän döwrebap bilimleriň, okuw tejribeleriniň ähmiýetiniň ýokarydygyny bellemek has-da ýakymlydyr. Talyplarymyzyň halypa mugallymlaryň ýolbaşçylyk etmeginde alyp barýan ylmy işleri oba hojalyk pudagynda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmagyň, innowasion tehnologiýalardan netijeli we oňyn peýdalanmagyň usullary bilen baglanyşyklydyr.

Kitap — egsilmez hazyna

Il arasynda: «Dünýäniň gapylary kitabyň üsti bilen açylýar» diýen ýörgünli aýtgy bar. Köp okamak, öz-özüňi kämilleşdirmek saňa dünýä gapylaryny giňden açmaga kömek edýär. Her gezek kitap barada söz açylanda, ýazyjy Nurmyrat Saryhanowyň «Kitap» hekaýasy biygtyýar ýadyma düşýär. Onsoň serimde kitaby waraklap başlaýaryn. Eseriň wakalary ýuwaş-ýuwaşdan göz öňümde janlanýar. «Welmyrat aga gum içinde bir obada Magtymgulynyň goşgularyny agyr märekäniň uly höwes bilen diňläp, ondan lezzet alyp oturan pursadyna gabat gelýär. Ony özi-de diňläp, şahyryň öwüt-nesihatlaryna syny oturýar. Şol kitaby edinmegiň küýüne düşýär. Ahyrda-da ol maksadyna ýetýär. Bütin maşgalasynyň eklenç üçin gözüni dikip oturan guba düýesini Magtymgulynyň kitabyna çalyşýar». Kitapda beýan edilýän bu waka — durmuşyň bir pursady, kitabyň gymmatlydygynyň subutnamasy.