"Türkmen dünýäsi" gazeti

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-60-45, 38-60-40, 38-60-44
Email: turkmendunyasi-gazeti@online.tm

Habarlar

Üns beriň!

1. Bedeniň kesele garşy göreş ukybynyň ýokary bolmaklygyny gazanmak üçin sagdyn durmuş ýörelgesini berjaý etmeli. Bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher bilen we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. 2. Özüňiziň hem-de perzentleriňiziň burnunyň nemli bardasyna oksolin melhemini çalmagy endik edinmeli.

Köňülleriň öýi

Geçen hepdäniň anna gününde Milli Liderimiziň ak patasyndan ugur alnyp, Ahal welaýatynyň Arkadag şäherinde baş metjidiň düýbüniň tutulyş çäresi geçirildi. Bu sogaply işe Türkmenistanyň il sylagly ýaşululary, ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, iri jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň häkimleri hem-de ýurdumyza iş sapary bilen gelen Russiýa Federasiýasynyň Tatarystan Respublikasynyň Prezidenti Rustam Minnihanow, şeýle-de musulman döwletleriniň Aşgabatdaky ilçileri, medeniýet ulgamynyň wekilleri gatnaşdylar. Dabara gatnaşanlar bu «akylly» şäheriň taslamasynyň birinji tapgyrynda gurluşyk işleri tamamlanyp barýan, ak mermere beslenen täsir galdyryjy döwrebap binalary synladylar. Olar döwlet Baştutanymyzyň peder ýoluny mynasyp dowam etdirýändigini toplumlaýyn amala aşyrylýan ýaşaýyş-durmuş maksatly binalaryndan, ylym-bilim ojaklaryndan görmek bolýandygyny bellediler. Baş metjidiň guruljak ýeri Gahryman Arkadagymyzyň teklibi esasynda, milli ýörelgämize laýyklykda kesgitlenendigini aýtmak gerek. Bu bolsa agzybir halkymyzyň Milli Liderimize bolan ynamynyň çäksizdiginiň nobatdaky subutnamasydyr.

Türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň, ýurdumyzyň jemgyýetçilik wekilleriniň bilelikdäki mejlisindäki Çykyşy

(Aşgabat şäheri, 2023-nji ýylyň 21-nji ýanwary) Hormatly adamlar!

Kämillik

Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň, ýurdumyzyň jemgyýetçilik wekilleriniň bilelikdäki mejlisinden soňky buýsançly söhbet Gahryman Arkadagymyzyň parasatly jümlesinden alyp, sözbaşy hökmünde öňe çykaran ýeke sözümizde umman ýaly giň many bar. Ol adam hakynda aýdylanda, doly suratda kemala gelen, hemme tarapdan taplanan ynsan göz öňüne gelýär. Eger ol haýsydyr bir iş ýa-da wezipe barada aýdylanda, onda her kimiň göz atuwynda bada-bat durmuş tejribesine daýanylyp, ýokary ussatlyk bilen ýerine ýetirilen iş ýa-da wezipe janlanýar. Bu söz döwlet babatda aýdylanda bolsa, ähli ulgamlary sazlaşykly hem durnukly ösýän, kämil gurluşly häkimiýet edarasyna eýe bolan berkarar döwlet göz öňüne gelýär.

Rowaçlyklaryň ygtybarly binýady

Arkadagly Serdarymyzyň daşyna mäkäm jebisleşen watandaşlarymyz «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylyny hem içeri syýasatda, hem-de daşary syýasatda uly üstünliklere besläp jemlediler. Geçen ýyl ýurduň içerki durmuşynda belent sepgitlere ýetilen ýyl hökmünde yz galdyryşy ýaly, hormatly Prezidentimiziň hoşniýetli Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasaty netijesinde halkara giňişliginde hem hemişelik Bitarap döwletimize we halkymyza mizemez abraý-şöhrat getiren ýyl boldy. Elbetde, täze ruh, täze güýç, täze ynam bilen Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýylyna gadam goýan günlerimizde döwletimiziň içeri we daşary durmuşynda bolup geçen göwün göteriji wakalaryň käbirini ýatlamak ýakymly bolsa gerek. Geçen ýylyň dowamynda Garaşsyz Türkmenistanyň öňe süren oňyn başlangyçlary, hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýyna esaslanyp alyp baran parahatçylyk söýüjilikli işjeň daşary syýasaty döwletimiziň halkara giňişligindäki abraýyny has belentliklere göterdi. Muňa Türkmenistanyň başlangyjy bilen 2022-nji ýylyň mart aýynda hem-de ondan soňky döwründe Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň üç sany Kararnamany kabul edendigi-de, Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 77-nji mejlisine wise-başlyklyga saýlanandygy-da aýdyň mysal bolup biler.

Gadymy Änew: 2024-nji ýyl — Türki dünýäniň medeni paýtagty

«Geçmişi bolmadygyň geljegi bolmaz» diýen dana pederlerimiziň dünýäniň ösüşine, adamzat aňynyň kämilleşmegine saldamly goşant goşandygy käbir taryhy maglumatlar arkaly bize mälimdir. Dogry, olaryň köpüsine wagt synagynda, asyrlaryň dowamynda ýüze çykan dürli taryhy hem-de tebigy ýagdaýlar öz täsirini ýetiripdir. Özbaşdak döwlet, garaşsyz ýurt bolanymyzdan soň, «taryhy hem-de medeni ýadygärlikleriň altyn ojagyna» dünýä taryhyny öwrenijiler gelip, türkmen alymlary bilen bilelikde ýerli ilatyň kömeginden peýdalanyp, gazuw-agtaryş işlerini geçirdiler we birnäçe tapyndylary ýüze çykardylar. Şol tapyndylar esasynda, türkmen halkynyň gadymylygy, bu mukaddes toprakda dünýäniň ösen medeni ojaklarynyň bolandygy baradaky hakykatyň üsti ýetirildi. Şeýle taryhy-medeni ýadygärlikleriň biri-de paýtagtymyzyň 12 kilometr günorta-gündogarynda ýerleşýän, gadymy hem-de orta asyr syrlaryny goýnunda saklaýan Änew depeleri we onuň Seýit Jemaleddin metjididir. Geçen asyryň başynda, ýagny 1904-nji ýylda amerikan geology we arheology Rafael Pampelliniň ýolbaşçylygyndaky toparyň ata Watanymyza bolan ikinji ekspedisiýasynyň netijesinde Merkezi Aziýanyň türkmen sebitinde gadymy ekerançylyk ojagynyň üsti açylyp, çig kerpiç bölekleriniň ýüzünde däneli ekinleriň, esasan hem kömre öwrülip giden bugdaý dänejikleriniň, onuň gabyklarynyň, gylçyklarynyň tapylmagy, Ýer ýüzüni ak bugdaýyň Watany bolan Änew medeniýet

Şygryýet

Arkadagly Serdar uzak ýaşasyn! Bizi täze galkynyşa ýetiren,Arkadagly Serdar uzak ýaşasyn!Il-ýurduma şan-şöhratlar getiren,Arkadagly Serdar uzak ýaşasyn!

Tymsallar

Hakykat çylşyrymly däldir! Akyldarlaryň biri donuny çykaryp, ony bir ýumurtganyň daşyna dolaýar-da, daş-töwerekdäki mähelläni ýanyna çagyrýar. Ýüzlerçe kişi töweregine gelensoň: «Kimde kim şu donuň içinde näme bardygyny bilse, onuň içindäki ýumurtgany şoňa berjek» diýip jar çekýär.

Saglygyňyz öz eliňizde

Gyş paslynda ýiti respirator kesellerinden goranmak üçin, şu aşakdaky düzgünler berk berjaý edilmelidir: — Zerur ýagdaý ýüze çykmasa, köpçülik ýerlerine barmakdan saklanmaly. Esasan, çagalary adamlaryň köp üýşýän ýerinden daşda saklamaly.

Ýangyndan ägä boluň!

Ýylylygyň esasy çeşmesi gaz bolup durýar. Ýöne ony ulanan mahalyňyz örän seresap bolmaly, gazdan peýdalanmagyň howpsuzlyk düzgünleriniň berjaý edilmezligi partlamalara, ýangynlara we ýanan gazdan emele gelen zäherli galyndylar bilen zäherlenmek ýaly hadysalara eltýär. Gaz bilen baglanyşykly betbagtçylykly ýagdaýlaryň ýüze çykmazlygy üçin aşakdaky düzgünleri berjaý ediň:

Strategik hyzmatdaşlygyň ygtybarly binýady

Ozaly bilen, Hytaý Halk Respublikasyna döwlet saparymyň öň ýanynda öz sahypalarynda çykyş etmäge teklibi üçin “Ženmin Žibao” gazetiniň ýolbaşçylaryna minnetdarlyk bildirmek isleýärin. Şeýle abraýly hem-de hormatly neşiriň millionlarça okyjylaryna ýüzlenmek mümkinçiligi örän möhüm ähmiýete eýe bolup, munuň özi iki ýurduň arasyndaky özara düşünişmegiň, türkmen-hytaý dost-doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklarynyň has-da pugtalandyrylmagyna ýardam berer. Türkmenistan bilen Hytaýyň arasyndaky gatnaşyklar köpýyllyk taryha uzaýar. Şol döwrüň dowamynda biziň halklarymyzyň arasynda birek-birege goldaw bermek, medeniýetlerimiziň, däp-dessurlarymyzyň, dünýägaraýyşlarymyzyň özara ýakynlaşmagy bolup geçdi. Biziň ýurtlarymyzy birleşdirýän Beýik Ýüpek ýoly özara bähbitli söwda dolanyşygy bolmak bilen çäklenmän, eýsem, ösüş gatnaşyklarynyň özboluşly köprüsine öwrüldi. Şunda biziň gatnaşyklarymyzyň taryhyna häzirki döwrüň nukdaýnazaryndan garamak bilen, ol iki ýurduň halklarynyň ykbalynda ägirt uly oňyn tejribe boldy diýip hasaplaýaryn. Şol ýörelgeleriň mirasdüşerleri hem-de olary mynasyp dowam etdirijiler hökmünde biz gatnaşyklarymyzyň dowamatlylygyny, ösüşini, özara baýlaşdyrylmagyny üpjün edýäris.

Türkmenistan — Hytaý: döwürleri birleşdirýän gatnaşyklar

(Hormatly Prezidentimiziň Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran döwlet saparyndan soňky buýsançly oýlanmalar) Bitaraplyk derejämize daýanýan syýasat

Ýaşlaryň ýürek joşguny

Arslan HASANOW,Hytaýyň Nebit uniwersitetiniň 2-nji ýyl talyby: — Häzirki döwürde milli ykdysadyýetimizi döwrebaplaşdyrmak we ösdürmek, oňa täzeçil usullary, sanly ulgamy giňden ornaşdyrmak meselelerine möhüm ähmiýet berilýär. Şu günki gün Türkmenistanda nebitgaz senagatyny toplumlaýyn ösdürmäge giň ýol açyldy. Şunuň bilen baglylykda, ýangyç-energetika toplumyny tehniki we tehnologik taýdan kämilleşdirmek üçin hemme çäreler görülýär.

Galkynyşly döwrüň ganaty ýaşlar

Gadym döwürde bir dananyň paýhasyny synamak üçin ondan dünýäniň bahasyny kesgitläp bermegi soralypdyr. Şonda akyldar säginmezden ýaşlaryň hem-de olaryň ylym-biliminiň, öwrenenleriniň dünýäniň owal-ahyrky nyrhydygyny aýdypdyr. Heňňamlar dananyň jogabynyň hemişelik hakykatdygyny subut edip gelýär. Taryhy maglumatlara, delillere, çeper eserlere ser salanyňda, ata-babalarymyzyň bu hakykaty durmuş ýörelgesine öwrendiklerini görmek bolýar. Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» atly kitabynyň I jildindäki: «Ylym-bilimiň ösen merkezine öwrülen şäherlerimizde ýaşap, ylmy-döredijilik işi bilen meşgul bolan belli alym-ulamalaryň, pir-danyşmentleriň öwüt-ündewini almaga, olaryň şägirtligine durmaga höwesliler suwuň akyşy deýin üznüksiz geler durar eken» diýen parasatly setirleri hem türkmen ýaşlarynyň kalbynyň hemişe ylym-bilime, zähmetsöýerlige teşnediginiň beýany bolsa gerek. Ata Watanymyzda halkymyzyň isleg-teklibi esasynda hormatly Prezidentimiz Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň täze ýylyna «Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýyly» diýip at bermek bilen türkmen ýaşlarynyň ruhuny galkyndyrdy. Ýylyň şygary türkmen ýaşlarynyň gujur-gaýratyna, watansöýüjiligine bildirilen ynam hem-de Arkadagly Serdarymyzyň şa serpaýydyr. Bu şygar özgerişlere beslenjek ýylyň owazasyny asyrlara alyp gider.

Arkadag şäheri — bagtyň säheri (Oda)

«Ozal akan ýerden akyban aryk»,Oguz mekanynda dörän şäherim.Ak mermer binalar şuglasyn saçyp,Ýatladýar sabanyň süýt dek säherin. Ol şugla ýagtyldyp geçmiş taryhy,Janlandyrýar serde Oguz kendini.Eşidýärin şol mahal düýp babamyň,Agzybirlik hakyndaky pendini.

Ilkinji «akylly» şäher

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe geçmiş taryhymyz çuňňur öwrenilip, milliligimizi dikeltmeklige uly üns berilýär. Dünýäniň häzirkizaman ösüşi bilen aýakdaş millilige ýugrulan, özboluşlylyga esaslanýan özgertmeleri amala aşyrmak döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Bu ugurda Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda ýurdumyzyň syýasy, ykdysady, medeni we ruhy ulgamlarynda uly işler durmuşa ornaşdyrylýar. Amala aşyrylýan işlerde milliligiň şöhlelendirilmegi bizi diýseň buýsandyrýar. Peder pentleriniň görelde mekdebini ýörelge edinen alym Arkadagymyzyň ýurdumyzy dünýäniň ösen döwletleriniň hataryna goşmak baradaky aladalary halkyň hakydasynda baky orun alýar. Geçen ýylyň 21-nji dekabrynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň giňişleýin göçme mejlisinde Ahal welaýatynyň täze, döwrebap edara ediş merkezine şäher derejesiniň berilmegi we oňa «Arkadag» adynyň dakylmagy biziň buýsanjymyzy goşalandyrdy. Sanlyja ýylyň içinde birinji tapgyry gurlan bu şähere seýilgählerdir ajaýyp ýaşaýyş jaý toplumlary, ýokary we orta hünär okuw mekdepleri, şeýle-de dürli maksatly binalardyr desgalaryň döwrebap keşbi aýratyn görk berýär. Bu şäherde hormatly Prezidentimiziň peder kesbine eýerip, alyp barýan il bähbitli işleri has aýdyň görünýär.

Sanly ykdysadyýet: innowasiýa we intellektual ösüş

Häzirki döwürde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasy» üstünlikli durmuşa geçirilýär. Döwrüň iň kämil tehnologiýalary bilen enjamlaşdyrylan iri senagat toplumlary gurlup, ulanmaga berilýär. Ýurdumyzda ykdysadyýetiň ähli pudaklaryny döwrebaplaşdyrmak hem-de sanly ulgama geçirmek ugrundaky işler aýgytly dowam edýär. Milli ykdysadyýetimiziň innowasion taýdan ösüşini üpjün etmek, ýurdumyzda sanly ulgama geçmek işini tizleşdirmek maksady bu ugurlara maýa goýumlarynyň goýulmagyny höweslendirmek boýunça çäreler işlenip düzülýär. Geljek 2022 — 2030-njy ýyllar aralygynda ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň berkemegi, bazar gatnaşyklarynyň çalt ösmegi, ähli pudaklarda sanly ulgama geçilmegi, tehnologiýalaryň, innowasiýalaryň giňden ornaşdyrylmagy bilen, öňde goýlan strategiki maksatlaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegine garaşylýar.

Watan söýgüsi

Watan düşünjesi mukaddes düşünjedir. Watanymyzy janyňdan eziz görmek, onuň her daban ýerini gözüň göreji deýin gorap saklamak her bir ynsanyň borjudyr. Adamyň kalbynyň töründe Watana bolan belent hem mukaddes söýgi bolýar. Sen nirede bolanyňda-da, ýüregiň şol mukaddeslige tarap ymtylýar. «Müsürde şa bolandan, öz iliňde geda bol» diýen nakyl hem ýöne ýerden döremändir. Beýik akyldar atamyz Magtymguly Pyragy bolsa: Eşit adam, dogan ilden,Gaýry mähriban ýurt bolmaz.

Gudratly güýç

Günde agşam dutarda ýaňlanýan «Derman eýledi» sazyny diňlemegi gowy görýän. Hawa, bu gün ýene-de başymy çalaja ýaýkap, diňlemegimi dowam etdirdim. Saz ýaňlanyp başlady. Sazyň gudratyna sered-ä, Magtymguly Pyragynyň döwründäki durmuş göz öňümde janlanyp ugrady. Şol döwrüň durmuş sahnasy nazarymdan hatar-hatar, tirkeş-tirkeş bolup geçýär. Ol durmuş sahnalary milli mukamyň owazy bilen şeýle bir sepleşýär welin, onuň gudratly güýjüne haýran galdym. Ýeňiniň ujuny dişläp, Magtymgulynyň goşgusyny diňläp duran Meňli hem göz öňünde janlanýar. Sazyň gudratynyň käbir belent perdeleri türkmeni baky tebigat bilen, tebigylyk bilen, onuň al-ýaşyl manyly görkli keşbi bilen birleşdirýär. Türkmen öz mukamy bilen misli tebigatyň bir ülşi, bir bölegi ýaly bolup, alnyňda janlanýar. Hawa, saz gutardy, ýöne onuň imrikdiriji jadyly dünýäsi özüne gurşap alyp, ony gaýtalap-gaýtalap diňlemegime getirdi. Türkmen sazynyň milli owazy, heýjanly duýgular dünýäsi söz mülküniň gadymdan gelýän mukamlar hazynasydyr. Ol nurana ahwalyň müňlerçe öwüşginini, owazlar kökenini, mylaýym milli äheňlerini duýýan ynsan, türkmeniň kimdigine göz ýetirip başlaýar. Sazanda dutara dil bitirende, syrly owazlaryň arasyndan türkmeniň taryhy, janly durmuş sahnalary ör-boýuna galýar. Türkmeniň aýdym-saz sungatynyň taryhyna nazar aýlasaň, «Magtymguly sözlerim, saza goşsaň uz bolar» diýen dananyň şygyrlarynyň tas hemmesi diýen ýaly aý

Tymsallar