HABARLAR

Pursatlar

«7/24. tm», № 32 (115), 08.08. 2022 «Aýgytly ädim» çeper filminde Artygyň harmanynyň dargadylýan pursady surata düşürilýärkä, birden tötänlikde Akmyrat Bäşimowyň aýagyny at basypdyr. Sähel wagtyň içinde onuň aýagy çişip ugrapdyr. Akmyradyň düşen ýagdaýyna gynanan režissýor Alty Garlyýew oňa derrew lukmana görünmegi teklip edip, özüne hyzmat edýän ulagyny beripdir. Şol günki alynmaly sahnalaryň köpüsi Akmyrat Bäşimow bilen baglanyşykly eken. Şeýle bolansoň, Akmyrat Bäşimow: «Alty Garlyýewiç, işi bökdemäliň-le. Men agyryma çydaryn. Işi dowam edeliň» diýip, erjellik bilen haýyş edipdir.

Gur­lu­şyk we se­na­gat top­lu­my­nyň iş­gär­le­ri­niň gü­nüne

Gurýan döwlet — gurply döwlet Gujurly gollaryň gudraty bilen,Uzaklary nazarlap iş görülýär.Rahatlygy üçin raýatlarmyzyň,Ýaşaýyş jaýlary gözel gurulýar.Aşgabadyň gündizleri owadan,Nurly gijeleri gündiz mysaly.Depesi gök direýän ymaratlar,Örňäp barýar ýaz kömelegi ýaly.Welaýatlar ösýär bedew bat bilen,Lideri alkyşlap işleýär her kim.Ertirlerne asuda dogýar Kuýaş,Tok nur saçýar öýüň artdyryp görkün.Gurluşyklar gurşap alyp çar ýany,Ulalýar obalar, kentler, şäherler.Rowaçlygna kepil bagtyýar iliň — Parahat gündizler, saba-säherler.Lezzeti kän bu bagtyýar durmuşyň,Ykbal dost eýlänsoň sagu-sollarmyz.Dünýä nusga bolup arassalykda,Öwşün atýar şäherlermiz, ýollarmyz.Waspy dilde dessan ap-ak binalar, Lowurdap çar ýana saçyp dur ýalkym.Egsik däldir asla bagt pyýalasy,Tarypy giň dünýä dolan bu halkyň.

Ömrüň manysy

Göreş türkmeniň milli sungaty hökmünde halkymyzyň arasynda gadymy döwürlerden bäri uly meşhurlyga eýedir. Geçirilýän toý-baýramlarda göreş tutmaklyk ruhubelentligiň, medeniýeti kämilleşdirmegiň, çalasynlygy ösdürmegiň, adalaty dabaralandyrmagyň alamatlary hökmünde ynsan kalbynda hemişelik orun alypdyr. Şol sebäpli hem türkmeniň her bir tutumyny, toý-baýramçylygyny göreşsiz göz öňüne getirip bolmaýar. XIX asyryň aýagyndan XX asyryň ortalaryna çenli Balkan pälwan, Nepes Çakan, Ýazly pälwan, Jeň pälwan, Öwezli gökje, Juma pälwan ýaly onlarça tanymal pälwanlar özleriniň göreş sungaty bilen halkymyza hyzmat edipdirler. Ady agzalýan Jeň pälwanyň söweşde taplanan, parahat durmuşda nusgalyk bolan ýoly ýaşlar üçin görelde mekdebidir. Ol ökde mergen hem bolupdyr. Jeň Durdyýew XIX asyryň ahyrlarynda häzirki Aşgabat şäheriniň Bagtyýarlyk etrabynda (Garadaşaýak obasynda) eneden doglupdyr. Ol daýaw, süňklek, sagdyn ýigit bolup ýetişipdir. Onuň Aşgabat şäherindäki türkmen diwizionynda gulluk edendigi barada Ö.Gündogdyýewiň «Teke atly polky» atly kitabynda ýatlanylýar.

Magtymguly Pyragynyň goşgularynda nesil terbiýesi

Nesil terbiýesi, perzendiň ata-enäniň öňündäki borçlary hakynda Döwletmämmet Azadynyň «Wagzy-Azat» eserinde giňden beýan edilýär. Bu mesele Magtymguly Pyragynyň döredijiliginiň içinden hem eriş-argaç bolup geçýär. Onuň öwüt-nesihat temasynda ýazan ähli goşgulary ýaş nesli terbiýelemekde halkymyzyň ýörelge mekdebine öwrüldi. Bu barada Gahryman Arkadagymyz: «Gündogaryň beýik akyldary we danasy Magtymguly Pyragy özüniň çuňňur pähim-paýhasa ýugrulan goşgulary bilen ynsan kalbynda baky orun aldy. Dana Pyragynyň ynsanperwerligi, halallygy, agzybirligi ündeýän eserleri ähli adamzat üçin bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr» diýip belleýär. Magtymguly Pyragy her bir türkmeniň şygyrlaryna köp ýüzlenen şahyryna, pikirdeşliginden göwünlerine teselli tapan syrdaşyna, durmuş maslahatçysyna, ruhy goldawçysyna öwrüldi. Akyldaryň edebi mirasynyň ýokary ähmiýetli tarapy onuň döredijiliginiň halk pähimleri we halk döredijiligi bilen tebigy baglanyşyp gidýänligidir. Şahyryň ençeme goşgulary nakyllara we atalar sözlerine öwrülip gidipdir.

Ussat sazanda Amangeldi Gönübek

Ykballaryny aýdym-saz sungatyna bagyşlan halypa bagşydyr sazandalaryň öz hünärine bolan söýgüsi netijesinde, bu ruhy baýlyklarymyz biziň şu günki günlerimize gelip ýetipdir. Ata-babalarymyzdan miras galan şol ruhy baýlyklarymyz bagtyýar zamanamyzda saz sungatyndan bilim berýän okuw mekdeplerinde tälim berýän halypalar hem-de geljekki saz sungatynyň wekilleri üçin okuw gollanmalary bolup, hyzmat edip gelýär. Ençeme halypalaryň zehin-paýhasy, ezberligi bilen kämilleşip gelýän juda özboluşly dutarçylyk sungatymyzyň taryhyna ser salanyňda, ilki bilen, meşhur sazanda Amangeldi Gönübegiň keşbi göz öňüňe gelýär. Bu ussat sazanda 1830-nji ýylda köne Gökdepe galasynda dünýä inýär. Amangeldiniň aýdym-saza bolan höwesi ýaşlykdan ýüze çykýar. Ol saz çalmagy öwrenmegi, sazanda bolmagy öz öňünde maksat edip goýýar we obadaşy Hemra Şyhdan dutar çalmagy öwrenýär. Özüniň ýiti zehini, erjelligi bilen saz çalmagyň inçe tärlerini ele alýar.

Maşgaladan başlanýan mukaddeslik

Aslyny müňýyllyklaryň jümmüşinden alyp gaýdýan halkymyz ýaş nesil terbiýesine uly ähmiýet berýär. Pederleriň ýoluny özüne baş ýörelge edinýän hormatly Prezidentimiz häzirki wagtda bu meselä aýratyn üns berýär. Ýaş nesilleriň kämil terbiýeli, ösen aň-düşünjeli bolup ýetişmekleri ýurdumyzyň aýdyň geljeginiň baş şerti bolup durýar. Çünki her bir döwletiň geljegi, ösüşi, ondaky ýaş nesilleriň ukyp-başarnygy, kämilligi bilen kesgitlenilýär. Nesil terbiýelemekdäki ýörelgede milli medeniýetimiziň aýratyn orny bardyr. Ýagny milli medeniýet, halkymyzyň döreden ajaýyp gymmatlyklary, däp-dessurlary bu mukaddes işde esasy guraldyr. Aslynda, hiç bir terbiýe ýörelgesi öz-özünden ýüze çykmaýar. Ol gatnaşyklaryň, tebigatyň we jemgyýetiň arasyndaky baglanyşyklaryň esasynda döreýär. Nesilleriň edep-ekramly, sowatly, watansöýüji bolup ýetişmekleri biziň her birimiziň baş maksadymyzdyr. Hut şonuň üçin hem ýeňil bolmadyk bu iş irginsiz, üznüksiz zähmet çekmekligi talap edýär. Şu ýerde perzende berilýän terbiýe meselesini hiç wagt ünsden düşürmän, kämilleşdirip durmak zerurlygy ýüze çykýar. Şöhratly taryhymyzyň islendik döwrüne ser salanymyzda, döwrüň kyn şertlerine garamazdan, çaga terbiýesini pederlerimiz ünsden düşürmändirler. Keý-Kowsuň «Ko

Ýaşajyk suratkeşleriň sergisi

Gobelen — inçe sungat. Surat sergimiziň bu sanynda ýaş suratkeşleriň täsin synçylygyndan, dürli reňkli ýüpleriň ajaýyp sazlaşygyndan emele gelen eserleri synlaýarsyňyz. Şu gözel eserler siziň öz deň-duşlaryňyzyň – Balkan welaýatynyň Serdar şäherindäki çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçylarynyň ýerine ýetiren işleri. Tebigatymyzyň gözelliklerini, bagtyýar döwrümiziň durmuşyndaky şatlykly pursatlaryny gobelen sungatynyň üsti bilen beýan edip bilýän çagalarymyza guwanýarys.

Hiç haçan ýalňyşmaryn diýmäň!

Multfilm gahrymanlaryndan ýüreklerde galan jümleler Üns beren bolsaňyz, bu sözler diňe bir çagalara däl, eýsem, ululara hem käbir durmuş sapaklaryny öwredip biler. Žurnalymyzyň sanlarynda şeýle jümleleri okyjylarymyza dowamly ýetirip gelýäris. Ine, ýene-de durmuşdaky hyjuwyňyzy we göwnüňizi göterjek sözler!

Keşdeçilik sungatyna sarpa

Golaýda «Türkmeniň ak öýüniň» ýanyndaky köpçülikleýin dabaraly çäreler geçirilýän binada TZB-niň welaýat, şäher, etrap bölümleriniň hem-de welaýat medeniýet müdirliginiň bilelikde guramagynda keşdeçilik sungatyna bagyşlanan saz- -söhbetli dabara geçirildi. Oňa welaýat zenanlar bölüminiň geňeş agzalary, etrap zenanlar bölümleriniň ilkinji zenanlar guramalarynyň başlyklary we işjeň agzalary gatnaşdylar. Dabarada, ilki bilen, welaýatyň birleşen folklor we dutarçylar toparlarynyň ýerine ýetirmeginde görkezilen aýdym-sazly çykyşlar Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň ýolbaşçylygynda milli we medeni mirasymyza uly sarpa goýulýandygyny şöhlelendirdi. Çykyşlarda milli gymmatlyklarymyzyň, däp-dessurlarymyzyň, edim-gylymlarymyzyň, urp-adatlarymyzyň waspy belentden ýaňlandy.

Sahna ussatlarynyň şowly gadamlary

Garaşsyz, hemişelik Bitarap döwletimizde milli teatr sungatymyza çäksiz sarpa goýulýar. Şeýle bolansoň sungatyň bu ugrunyň barha ilerleýändigini görmek bolýar. Häzirki wagtda paýtagtymyz Aşgabat şäherinde we welaýatlarymyzyň ählisinde, hatda etrapdyr şäherlerimizde hem döwrebap medeniýet ojaklary halkymyza göwnejaý hyzmat edýär. Olarda artistleriň döredijilik ukybynyň giňden açylmagyna ähli şertler döredilýär. Şeýle bolansoň teatrlara barýan tomaşaçylaryň sany hem barha artýar. Kerki etrabynyň medeniýet bölüminiň ýanyndaky halk teatry hem indi köp wagtdan bäri özüniň sahnalaşdyran ilhalar eserleri bilen tomaşaçylaryň göwünlerini awlap gelýär. Bu işde teatryň oýun goýujy režissýory Törekul Çöliýewiň, sahna bezegçisi Astan Jomartowyň, artistler Myrat Adalakowyň, Tamara Ergeşowanyň, Nurýagdy Baýramowyň, Merdan Seýidowyň tagallalarynyň uludygyny bellemek gerek. Olar şu wagta çenli Gahryman Arkadagymyzyň we dramaturglaryň eserleriniň birnäçesini sahnalaşdyryp, köpçülige hödürlediler. Aýratyn-da, eziz Arkadagymyzyň «Döwlet guşy» romanyndan sahnalaşdyrylan oýunlar tomaşaçylaryň göwünlerine has-da ýarady.