HABARLAR

Sungatyň rowaç menzilleri

Düýn paýtagtymyz Aşgabatda «Jahan» döredijilik merkeziniň açylyş dabarasy boldy. Baky Bitaraplygymyzyň şanly 25 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasynda açylan bu merkez ýurdumyzyň medeniýet, sungat we döredijilik işgärleri üçin baýramçylyk sowgadyna öwrüldi. Biz açylyş dabarasynyň dowamynda täze döredijilik merkeziniň sungatyň dürli ugurlary bilen gyzyklanýanlar üçin ähmiýeti, ol ýerde döredilen şertlerdir mümkinçilikler bilen gyzyklanyp, dabara gatnaşyjylaryň birnäçesi bilen gürrüňdeş bolduk. Olar şeýle gürrüň berdiler. Jemal SAPAROWA,Türkmenistanyň halk artisti:

Borja wepalylyk

Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugy boýunça «Borja wepalylyk — gullukda üstünlik» diýen at bilen hepdelik geçirildi. Onda Gullugyň şahsy düzümini belent watançylyk ruhunda terbiýelemek maksady bilen dürli çäreler geçirildi. Hepdäniň dowamynda harby gullukçylaryň arasynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisinde hormatly Prezidentimiziň wideoşekilli aragatnaşyk arkaly eden taryhy çykyşy boýunça wagyz-nesihatlar edildi. Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisinde garalan meseleler boýunça çykyşlar diňlenildi.

Sahna — kalplaryň kämil keşbi

Türkmenistanyň at gazanan artisti Enejan Akmyradowa bilen söhbet. Teatr diýlende onuň sahnasynda keşpleri döredip, ýüreklerimizden orun alan artistler göz öňümize gelýär. Döreden ençeme keşpleri bilen tomaşaçylaryň söýgüsini gazanan ussatlaryň biri hem Türkmenistanyň at gazanan artisti Enejan Akmyradowa. Ýakynda biz onuň 40 ýyldan gowrak wagt bäri zähmet çekip gelýän Mary welaýatynyň Kemine adyndaky döwlet drama teatrynda bolup, döredijilik ýoly barada söhbetdeş bolduk. Gürrüňimiziň başy sungat atly jadyly dünýäniň özüneçekiji güýjüniň ilkinji täsirleriniň dörän pursatlaryndan başlandy.

Sözüň nuruny, sazyň dürüni saýlan

Ýazyjy, sazanda, aýdymçy Gazakbaý Ýollyýewi ýatlap... Ol şol mährem ýylgyryşy bilen öňüňden çykagada: «Ýör, hany, täze goşgy ýazdym, diňlesene, göwnüň ýetäýse dagy, gapdalyndan bir sazam eçiläýmegim ahmal» diýäýjek ýaly bolup dur. Hawa, ol meniň «tüýs dälibaş ýigitlik» diýilýän döwrümiň hakydasynda şeýle keşpde galypdyr.

Seýit sazanda

Ýiti zehinli, başarjaňlygy hem-de tutanýerli zähmeti bilen halkyň uly söýgüsini gazanyp, ýüreginiň töründe orun almagy başaranlar rowaýatlara siňipdirler. Şeýle adamlaryň biri-de garabekewülli ussat sazanda Seýit Akmuhammet ogludyr. Ol XIX asyryň ikinji ýarymynda dünýä inip, XX asyryň ýigriminji ýyllarynda aradan çykypdyr. Seýit ýaşlygyndan eline ilen zady dutar edinip ýörýär. Gojalaryň biri: «Oňa özbaşdak dutar alyp beriň!» diýip maslahat berýär. Il arasynda Ak bagşy ady bilen tanalýan kakasy Seýide dutar alyp berýär.

Döredijilik adamlarynyň durmuşyndan

Ýazyjy G.Gurbansähedow öz ýatlamalarynyň birinde ussat ýazyjy N.Saryhanowyň “Şükür bagşy” powestiniň üstünde işleýşi hakynda: “Şondan soň Nurmyrat bu eserini öz eli bilen üç gezek göçürdi, her gezek göçürende bolsa, ony ep-esli möçberde üýtgedýändigi (gysgaldýandygy) meniň ýadymda” diýip belleýär. * * *

Sungat — durmuşymy bezeýär

Saz sungaty özüniň jadyly güýji bilen ynsanyýetiň durmuşynda mäkäm orun alypdyr. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe türkmen aýdym-saz sungaty has-da pajarlap ösdi, köpöwüşginlilige eýe boldy. Hormatly Prezidentimiz tarapyndan döredilýän giň mümkinçilikler türkmen medeniýetine, sungatyna, zehinli ýerine ýetirijileriň döredijilik ukybyna pür-pudak ýaýratmaga itergi berdi. Bu bolsa, sungatda täze zehinleriň ýüze çykmagyna, olaryň kämilleşmegine, sungatyň döwür bilen aýakdaş ösmegine oňyn täsirini ýetirdi. Ynha, şeýle zehinleriň biri-de, kakylyp çalynýan saz gurallaryna ussatlyk bilen erk edýän Atajan EÝÝUBOWDYR. Atajan ýaş sazanda hem bolsa, eýýäm halkyň içinde özüni tanatmagy we diňleýjileriň söýgüsini gazanmagy başardy. Onuň ýyldyrym çaltlygynda ýerine ýetirýän hereketleri dep saz gurallarynda özboluşly heň bolup, sazlaşygy emele getirýär. Bu oňa ylahy berlen zehin. Zehine sarpa goýmak ata-babalarymyzdan gelýän ýagşy adat hasaplanýar. A.Eýýubow özüniň irginsiz zähmeti, ýiti zehini bilen «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýylynda Türkmenistanyň Prezidentiniň yglan eden «Türkmeniň Altyn asyry» atly bäsleşiginiň ýeňijisi bolmagy başardy. Biz hem ýaş sazandanyň sungat ýoly bilen tanşyp, onuň bilen geçiren söhbetdeşligi

Kitaphanalaryň taryhy

Alymlar gadymy Ur şäherinde gazuw-agtaryş işlerini geçirenlerinde ýüzi ýazgyly toýundan ýasalan «kitaplaryň» üstünden barypdyrlar. Olar biziň eýýamymyzdan ozalky 800-nji ýyla degişlidir. Taryhçy alymlaryň geçiren ylmy-barlaglary netijesinde, bu gymmatly tapyndylar toplumyna ilkinji kitaphanalar diýmek mümkindir. Biziň eýýamymyzdan ozalky 600-nji ýylda Mesopotamiýadaky ybadathanalarda we köşklerde ýörite gurnalan, özünde dürli kitaplary jemleýän kitaphanalar bar eken. Ýüzi ýazgyly ýasy toýun bölekleri kitap hökmünde ulanylypdyr. Şeýle ýasy toýun bölekleriniň müňlerçesi ybadathanalarda we köşklerde öz mowzuklary boýunça aýry-aýry ýygnalyp goýlupdyr. Alymlar eýýäm şol döwürlerde ilkinji kitaphanalaryň işiniň ýola goýlandygy barada tekrarlaýarlar.

Bitarap ýurdum — jenneti mekan

Welaýat kitaphanasynyň mejlisler zalynda «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» ýyly mynasybetli «Bitarap ýurdum — jenneti mekan, Arkadagyň ak ýoly ak bagta bakan!» ady bilen okyjylaryň arasynda maslahat geçirildi. Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy bilen ýurdumyz ähli ulgamlarda uly ösüşe eýe bolýar. Milli Liderimiz ylymly, bilimli ýaşlaryň kemala gelmegi, olaryň kämil tehnologiýalardan oňat baş çykarmagy üçin uly aladalary edýär. Halypa-şägirtlik ýoluny ösdürmeklige, kitaphana işini kämilleşdirmeklige gönükdirilen işler bizi has-da buýsandyrýar. Çykyş edenler şular dogrusynda durup geçdiler. Şanly Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygyny, ajaýyp tebigatymyzy, dost-doganlygy, hormatly Prezidentimiziň dünýä nusgalyk beýik işlerini wasp edýän goşgulary okadylar. Ýurdumyzyň asudalygy, abadançylygy, halkymyzyň bolelin ýaşaýşy ugrunda atalyk aladasyny edýän mähriban Arkadagymyzyň janynyň sag, ömrüniň uzak bolmagyny arzuw etdiler.

Okuw maslahaty täsirli geçdi

Gahryman Arkadagymyzyň görkezmelerinden ugur alyp, medeniýetiň we sungatyň ähli ugurlary boýunça täzeçe işlemek, medeniýet ulgamynda ilata edilýän hyzmatyň derejesini hasda ýokarlandyrmak maksady bilen welaýat medeniýet müdirligi usulyamaly okuw maslahatyny geçirdi. Oňa müdirligiň garamagyndaky medeniýet we sungat edaralarynyň, etrap, şäher, şäherçe, oba medeniýet öýleriniň usulyýetçileri, medeni çäreleriň guramaçylary, režissýorlar, tans, folklor, halk saz gurallary, estrada toparlarynyň ýolbaşçy lary, suratkeşler, akkompaniatorlar, amalyhaşam, çagalar bilen işlemek, esasy işler boýunça hünärmenler, medeniýet merkezleriniň, medeniýet öýleriniň müdirleri gatnaşdylar. Okuw maslahatynda edilen çykyşlarda hormatly Prezidentimiziň Kararlaryndan, görkezmelerinden, «Medeniýet hakynda» Türkmenistanyň Kanunyndan gelip çykýan wezipeler, işgärleriň wezipe borçlary, işleriň döwrebap ýola goýluşy, ulgamyň işini mundan beýläkde ösdürmek we gowulandyrmak barada giňişleýin gürrüň edildi. Medeni çäreleri, gurnaklary talabalaýyk guramagyň usullary, düzgünleri, gurnaklara gatnaşýan höwesjeňler bilen işlemegiň tertibi, şeýle hem resmi iş kagyzlaryny ýöretmegiň yzygiderliligi barada düşünje berildi.