Adalat

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-62-50, 38-62-75, 38-62-38
Email: adalat-gazeti@online.tm

Habarlar

Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Milli Geňeşiň iki palatasynyň birinji bilelikdäki mejlisinde eden çykyşy

(Aşgabat, 2021-nji ýylyň 14-nji apreli) Hormatly Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalary!

Äleme şugla saçýan merjen paýtagt

Milleti ýagty geljeginiň hatyrasyna döwletli tutumlaryň başyna jemlemäge ukyply beýik şahsyýetler şöhratly taryhy döretmegi başarýarlar. Gahryman Arkadagymyzyň nurana ýol-ýörelgesi, oňyn başlangyçlary bilen ýurdumyzyň şöhrata beslenýän täze eýýamy bu gün dünýä ýaň salýar. «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynda 140 ýyllygy bellenilýän gözel paýtagtymyzy ösdürmek, täze desgalaryň gurluşygy we onuň durmuş düzümini toplumlaýyn esasda döwrebaplaşdyrmak bilen baglanyşykly uly işler amala aşyrylýar. Olaryň hukuk esasy degişli kanunçylyk namalary bilen berkidilýär.

Agzybirlik üstünliklere badalga

Mälim bolşy ýaly, 14-nji aprelde hormatly Prezidentimiziň gatnaşmagynda gözel paýtagtymyzda Halk Maslahatynyň Diwanynyň ajaýyp binasy açylyp, onda Milli Geňeşiň iki palatasynyň bilelikdäki birinji mejlisi geçirildi. Mejlisiň dowamynda Türkmenistan döwletimiziň gurluşynda täze kanun çykaryjy edara bolan Halk Maslahatynyň döredilmegi halkymyzyň göwün guşuny göge göterdi. Hormatly Prezidentimiziň Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlyklygyna saýlanylmagy bolsa halkymyzda has-da uly ruhubelentlik duýgusyny döretdi. Çünki Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary, döwletli çözgütleri bilen belent-belent derejelere, guwandyryjy ösüşlere ýetilýändigi hemmämize aýan hakykatdyr.

Döwlet gurluşynyň kämil nusgasy

Bu gün türkmen halkynyň baý taryhy mirasyna, döwlet gurmak tejribesine, onuň syýasy we hukuk medeniýetine esaslanýan döwletliliginiň häzirki zaman nusgasynyň kemala getirilmegi hem-de ösdürilmegi tutuşlygyna hormatly Prezidentimiziň ady hem-de beýik işleri bilen baglanyşyklydyr. Ýurdumyzda konstitusion özgertmeleriň durmuşa geçirilmegi milli Liderimiziň «Döwlet adam üçindir!» diýen ynsanperwer taglymatynda öz beýanyny tapan baş maksada — Watanymyzyň gülläp ösmegine we halkymyzyň abadançylygynyň gazanylmagyna gönükdirilendir. Ýurdumyz özüniň taryhy ösüşinde ilkinji gezek iki palataly kanun çykaryjy ulgama gadam basýar. Iki palatanyň agzybirlikde we jebislikde işlemegini üpjün etmekde milli Liderimiziň döwleti dolandyrmakdaky baý tejribesiniň möhüm ähmiýete eýe boljakdygyna we ösüşleriň täze belentliklerine tarap bedew bady bilen öňe alyp gitjekdigine bütin halkymyz bolup berk ynanýarys.

Halk häkimiýetliligi aýdyň ýollarda

Ýurdumyzda amala aşyrylan konstitusion-hukuk we syýasy özgertmeleriň esasy maksady döwlet häkimiýetiniň kanun çykaryjy edarasynyň işini kämilleşdirmekden hem-de täze taryhy şertlerde kanun çykaryjy häkimiýeti amala aşyrýan täze ulgamy döretmekden ybaratdyr. Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň konstitusion we milli kanunçylykda kesgitlenilen ygtyýarlyklaryny ýokary derejede üpjün etmek maksady bilen, onuň düzüminde komitetler döredildi hem-de olaryň başlyklary we orunbasarlary saýlanyldy.

Bagtyýarlygyň höziri

2021-nji ýylyň «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýyly diýlip yglan edilmegi hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parahatçylyk söýüjilikli syýasatynyň dabaralanýandygynyň güwäsidir. Hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Türkmenistanda dünýä derejesinde parahatçylygy we howpsuzlygy goramakda hem-de berkitmekde, dünýäniň dürli ýerlerinde ýüze çykýan howplara garşy durmakda, adamlaryň hukuklaryny we azatlyklaryny goramakda, daşky gurşawyň goraglylygyny üpjün etmekde, azyk bolçulygyny döretmekde, sagdyn durmuş ýörelgelerini giňden ýola goýmakda uly işler ýerine ýetirilýär. Bu beýik işler mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllyk baýramynyň bellenilýän ýylynda-da üstünlikli dowam etdirilýär.

Buýsanjymyzyň çägi ýok

Soňky ýyllarda döwrümiziň beýik binagäri — hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde, gözelligi we oýlanyşyklylygy babatda paýtagtymyzyň gaýtalanmajak binagärlik keşbi döredildi. Ol häzirki zamanyň ýaşaýyş jaý toplumlaryny we bagy-bossanlyklary, durmuş ähmiýetli möhüm desgalary, belent binalary özünde sazlaşykly jemläp, jemgyýetçilik-syýasy, işewürlik, medeni we sport durmuşynyň merkezlerini emele getirýär. Paýtagtymyzyň Arçabil şaýoly Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ägirt uly özgertmeleriniň alamatyna öwrüldi. Onuň ugrunda bary-ýogy birnäçe ýylyň içinde ak mermerli binalaryň onlarçasy peýda boldy. Iň döwrebap derejedäki Çandybil şaýoly hem Köpetdagyň eteginde şäheriň şu bölegini gurmagyň täze baş ugruna öwrüldi. Halk Maslahatynyň Diwany bu ýerde gurlan täze bina göçüp geldi.

Ösüşleriň täze sepgitleri

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda Türkmenistan döwletimiziň binagärlik keşbi tanalmaz derejede özgerdi. Gözel paýtagtymyz Aşgabat iri şähergurluşyk taslamalarynyň merkezine öwrüldi. Bilşimiz ýaly, düýn paýtagtymyzda milli Liderimiziň ak patasy bilen Türkmenistanyň Maslahatlar merkezi, Türkmenistanyň Kabul ediş merkezi açyldy. Bu dabaralar «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylymyzyň baýramçylyk çärelerini täze mazmun bilen baýlaşdyrdy. Şeýle hem «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň parahatçylygyň we ynanyşmagyň hatyrasyna halkara hyzmatdaşlygy» atly halkara maslahat geçdi.

Energetika ulgamy döwrebap kämilleşýär

Belent sepgitleri nazarlap öňe barýan şu ýylymyzyň 25-nji fewralynda hormatly Prezidentimiziň Mejlisiň deputatlary bilen duşuşmagy milli kanunçylygymyzy kämilleşdirmeklige uly üns berýändigini tassyklaýar. Häzirki zaman şertlerinde energiýa üpjünçiligi bilen baglanyşykly kanunçylygymyzy kämilleşdirmek we bu ugurdaky hukuk gatnaşyklaryny ösdürmek wajyp meseleleriň biri bolup durýar. Hormatly Prezidentimiziň ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryndan rejeli peýdalanmak, aýratyn hem suw, energiýa serişdelerini tygşytly ulanmak arkaly milli we halkara bähbitlerine laýyk gelýän durnukly ösüşi üpjün etmek baradaky başlangyçlary üstünlikli durmuşa geçirilýär.

Sanly ykdysadyýetiň konsepsiýasynyň aýratynlyklary

Eziz Diýarymyzda sanly ykdysadyýete geçmek, şol sanda bu ulgamy kadalaşdyryş-hukuk ýagdaýy bilen üpjün etmek boýunça maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar. Şeýlelikde, «Aragatnaşyk hakynda», «Türkmenistanda internet torunyň ösüşini we internet hyzmatlaryny etmegi hukuk taýdan düzgünleşdirmek hakynda», «Maglumat we ony goramak hakynda», «Şahsy durmuş barada maglumat we ony goramak hakynda», «Kiberhowpsuzlyk hakynda», «Elektron resminama, elektron resminamanyň dolanyşygy we sanly hyzmatlar hakynda» Türkmenistanyň Kanunlary kabul edildi. «Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasy» ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň, ýurdumyzyň jemgyýetçilik edaralarynyň işiniň netijeliligini we hukuk bilen baglaşylan geleşikleriň maglumat tehnologiýalaryny ulanmagyň hasabyna ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Konsepsiýanyň ýedi babynda hem Türkmenistanyň maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalar ulgamynyň häzirki zaman ýagdaýyny, olaryň ösüşiniň maksatlaryny, wezipelerini, ýoluny we gurallaryny, şeýle hem garaşylýan netijeleri beýan edýär. Konsepsiýada eýeçiligiň görnüşlerine garamazdan, ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, kärhanalaryň we guramalaryň, şeýle hem hususy kärhanalaryň sanly ykdysadyýete geçiş tapgyrlary kesgitlenildi.

Möwsümleýin kesellerden goranalyň

Sowuklamanyň ýylyň islendik paslynda döreýändigini göz öňünde tutup, ondan goranmak üçin her bir adamyň bu keseliň öňüni almak üçin öz saglygyna ünsli çemeleşmegi barada peýdaly maslahatlar berilýär. Ýokanç keselleriň öňüni alyş sanjymlaryny wagtly-wagtynda almaly. Howanyň ýagdaýyna görä, laýyk geýinmeli. Üsgürýän adamdan daşrakda bolmaly, elleri ýygy-ýygydan sabynlap ýuwup durmaly. Köçede, köpçülik ýerlerinde ýanyňyzda hökman çygly arassalaýyş süpürgiçler bolmaly. Howpsuz 2 metr araçägi saklamaly we agyz-burun örtüklerini dakynmaly. Ýaşalýan we işlenilýän otaglaryň howasyny ýygy-ýygydan arassa howa bilen çalşyp durmaly. Burnuň nemli bardasyna oksolin melhemini çalmaly. Ýatmazdan öň arassa howada gezelenç etmeli, sagdyn we dogry iýmitlenmeli. Şahsy gigiýenanyň düzgünlerini doly we dogry berjaý etmeli. Witaminlere we mikroelementlere baý iýmitleri köpräk iýmeli. Miweleri, gök önümleri, et, balyk, ýumurtga, sogan, sarymsak, ary baly, hoz we süýt önümlerini kabul etmeli.

Möwsümleýin kesellerden goranalyň

Dem alyş ýollarynyň sowuklamasy köplenç halatda daşky howadaky zyýanly mikroorganizmleriň, wiruslaryň, kömelejikleriň bedene düşmegi bilen döräp bilýär. Kesel näsag adamdan gapdalyndaky adama howa-damja ýoly bilen geçip bilýär. Lukmanlarymyz bu keseli başga wiruslaryň döredýändigini we soňlugy bilen bakteriýalaryň, kömelejikleriň üsti bilen ýaýramagyny dowam edýändigini belleýärler. Sowuklama ýylyň islendik paslynda-da döräp bilýän kesel bolup, esasan-da, möwsümde has-da güýjeýär. Howanyň biraz ýylamagynyň netijesinde onuň üýtgemegi bilen adamlaryň köpüsi talabalaýyk geýinmeýärler. Daşardan gyzyp gelip, sowuk suw içip, penjiräni ýa-da gapyny açyp, bir wagtda şemalyň ugrunda durup, bedeniň hem-de ýokary dem alyş ýollarynyň keselleri bilen keselleýärler. Sepgit döwründe biz saglygymyza has-da köp üns bermelidiris.

Edermen türkmen alabaýy

Taryh halkymyzyň haýsydyr bir işiň başyny başlasa, oňa diňe bir ähli güýjüni we ukybyny däl, eýsem, kalbyny hem siňdirýändigini görkezýär. Çünki biziň ata-babalarymyzyň döreden medeni, ruhy we maddy gymmatlyklary teşne kalbymyza teselli berýär. Olary gorap saklamak, kämilleşdirmek we ösdürip ýetişdirmek şu günki günüň talaby bolup durýar. Mälim bolşy ýaly, halkymyzyň medeni gymmatlyklaryny aýap saklamaga, ýaş nesillerimizde olara söýgi döretmäge aýratyn üns berýän hormatly Prezidentimiz türkmen alabaýynyň dünýädäki şan-şöhratyny has-da belende galdyrmak we milli itşynaslygymyzy ösdürmek maksady bilen, «Türkmen alabaýynyň baýramyny döretmek hakynda» Permana gol çekdi. Resminama laýyklykda, indi her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde Türkmen bedewiniň milli baýramy bilen bilelikde Türkmen alabaýynyň baýramy belleniler. Bu bolsa rowaçlyklardan rowaçlyklara beslenýän ata Watanymyzyň şanly Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramçylygynyň hem-de gözel paýtagtymyz Aşgabat şäheriniň esaslandyrylmagynyň 140 ýyllygyna ajaýyp sowgatdyr. Gadymyýetden şu güne ýetirilen milli gymmatlyklarymyz esasynda durmuşyň wajyp ýörelgeleriniň özboluşly beýanyny özünde jemleýän, türkmen halkynyň döreden mertligiň we wepalylygyň nusgasy hasaplanýan türkmen alabaýlary ösdürip ýetişdirmek we onuň arassa tohumyny gorap saklamak hakynda döwlet derejesinde edilýän aladanyň aýdyň subutnamasydyr. Ýolda wepaly ýold

Ýaşyl ýaýlanyň nygmaty

Alym Arkadagymyzyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp jiltli ylmy ensiklopedik kitabynda ysmanak we onuň ähmiýeti barada giňden beýan edilýär. Baharyň gelmegi bilen, ýaýlalarymyz ýaşyl ýapynjasyny ýapynyp, parç bolup gögeren otlary bilen bereket-rysgal eçilýär. Ýuwa, ýelmik, selme, ysmanak ýaly otlar-a gözüňe has-da üýtgeşik görünýär. Şol otlaryň içinde ilkinjileriň hatarynda ýapraklaryny ýaýyp, ysmanak peýda bolýar. Olary ýygmagyň hem öz hezilligi bar. Arly gyşdan soň diňe mal-garalar däl, ynsanlar hem gögi küýseýär. Onsoň üýşüp-üýşüp meýdana ysmanak ýygmaga gidilýär. Edil häzirki wagt hem ysmanak ýygmagyň möwsümi hasaplanylýar. Hawa, ýurdumyzyň topragynda bitýän ösümlikler tebigy maddalara baý bolup, olar bedende ýeňil özleşýär. Şol ösümlikleriň arasynda mynasyp orun alan ysmanakdan taýýarlanylýan tagamlary ýaşululardyr ýaşkiçiler işdämenlik bilen iýýärler. Irki wagtlarda hem adamlaryň bahar paslynyň gelmegine sabyrsyzlyk bilen garaşmaklarynyň düýp sebäbini her dürli otlary iýmit hökmünde we derman üçin ulanýandyklary bilen düşündirmek bolar. Gök otlaryň düzüminde adam organizmi üçin iň zerur maddalar — witaminler, beloklar, ýaglar, uglewodlar, mineral duzlar we beýleki mikroelementleriň barlygy hem bireýýäm ýüze çykaryldy. Ysmanagyň kesele garşy derman häsiýeti alym Abu-Aly Ibn Sina tarapyndan tapylypdyr. Bu alym ysmanak derman hökmünde ulanylanda, azganlylyk, w

Ýürek syry

Nargül ýokary okuw mekdebinde okap ýörkä, şeýle bir ylym-bilime berildi welin, asyl-ha ol ylymdan başga bir gyzykly, özüne çekiji bir zat bardyr öýdüp pikir hem etmeýärdi. Ol özi bilen bile okaýan ýigitlerdir gyzlara diňe ylymda ýüze çykan täze ugurlar barada gyzykly gürrüň berýärdi. Bu maglumatlary internet arkaly okap, özleşdirip, «Bä, şuny-ha oba hojalygynda ulansaň, tüýs jüpüne düşäýjek» diýip, örän begenýärdi. Ol okuw meýilnamasyndan daşgary, ylymda ýüze çykan täzeliklerden hem habarlydy. Bile okaýan ýoldaşlary käte: — Nargül, sen özüňdäki munça täzelikleri oba hojalygyna ornaşdyryp ýetişip bilermiň? — diýip degişýärdiler.

Saglygyň we ynsanperwerligiň gymmaty

Adamlaryň saglygy we sagdyn nesli terbiýelemek halkymyzyň bagtyýar durmuşda ýaşamagy üçin bimöçber tagallalar edýän Gahryman Arkadagymyzyň hemişe üns merkezinde durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ýurdumyzda «Saglyk» Döwlet maksatnamasy we beýleki ugurdaş maksatnamalar durmuşa geçirilýär. Lukmançylyk we sport desgalary bilen birlikde, degişli düzümleri kemala getirmek boýunça iri taslamalar amala aşyrylýar.

Halkara bäsleşigiň buýsandyryjy netijeleri

Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 12-nji fewralynda çykaran Karary bilen tassyklanan mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy, baky Bitaraplygymyzyň 25 ýyllygy, şeýle hem 2021-nji ýylyň «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» diýlip yglan edilmegi mynasybetli Türkmenistanda we daşary ýurtlarda geçirilmegi meýilleşdirilýän çäreleriň Maksatnamasynyň çäklerinde, 2021-nji ýylyň 30-njy martynda Türkmenistanyň Adalat ministrliginde ýaş hukukçylaryň arasynda onlaýn görnüşinde halkara bäsleşik geçirildi. Bu halkara bäsleşige Türkmenistandan we dostlukly ýurtlaryň birnäçesinden köp sanly ýaş hukukçy hünärmenler gatnaşdylar.

Energiýa çeşmeleriniň kanunçylyk esaslary

Adamyň janynyň we saglygynyň ähli zatdan ileri tutulýan berkarar döwletimizde ekologiýa howpsuzlygyny gazanmak esasy ähmiýet berilýän meseleleriň hataryndadyr. Şu nukdaýnazardan daşky gurşawy goramak we tebigy serişdeleri rejeli peýdalanmak maksady bilen, adaty energiýany gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinden öndürilýän energiýa bilen tapgyrlaýyn çalyşmak babatdaky işleri höweslendirmek döwlet syýasatynyň esasy ýörelgeleriniň biridir. Bilşimiz ýaly, adaty energiýa gaýtadan dikeldilmeýän energiýa çeşmelerinden, hususan-da, uglewodorod çig malyndan peýdalanmak bilen öndürilýän energiýadyr. Ylmyň ösmegi bilen häzirki döwürde Gün, ýel, suw ýaly tebigy serişdelerden ekologiýa taýdan peýdaly, daşky gurşaw üçin zyýansyz, arzan energiýa alnyp başlanyldy. Munuň özi daşky gurşawy goramak we tebigy baýlyklardan rejeli peýdalanmak, ilatyň saglygyny we zähmet howpsuzlygyny üpjün etmek üçin uly ähmiýete eýedir.

Arkadagly döwrümiziň serpaýly ýaşlary

Jeýhun ATAMYRADOW,Köpetdag etrabynyň prokurorynyň tälim alyjy kömekçisi: — Türkmenistanyň Prezidentiniň 2021-nji ýylyň 12-nji fewralynda gol çeken Karary bilen tassyklanylan Türkmenistanda we daşary ýurtlarda geçirilmegi meýilleşdirilýän çäreleriň Maksatnamasyna laýyklykda, Türkmenistanyň Adalat ministrligi tarapyndan mart aýynyň 30-na wideoaragatnaşyk arkaly ýaş hukukçylaryň arasynda onlaýn görnüşinde halkara bäsleşik geçirildi.

Behişdi bedewler biziň watanda

Ýakynda hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň Halkara ahalteke atçylyk sport toplumynda bolup, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň atçylyk toparlarynyň taýýarlyk işleri bilen tanyşmagy aýratyn guwandyryjydyr. Bilşimiz ýaly, ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň maddy-enjamlaýyn binýady yzygiderli berkidilip, sportuň dürli görnüşleri, şol sanda atçylyk sporty bilen meşgullanmak, atlaryň çapyşyklara, gözellik bäsleşiklerine gatnaşmagy üçin ähli zerur şertler döredilýär. Bu bolsa ynsan gylykly bedewleriň Watan goragçylarynyň we ýurdumyzda tertip-düzgüniň berkarar edilmegini gözegçilikde saklaýan şahsy düzümleriň ýakyn ýardamçylaryna öwrülmegini üpjün edýär. Soňky ýyllarda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralaryna degişli bedewleriň paýtagtymyzda hem-de welaýatlarda döwlet derejesinde geçirilýän at çapyşyklaryna gatnaşyp, baýrakly orunlary eýeleýändigi has-da guwandyryjydyr. Bedenterbiýäni we sporty ösdürmek barada öňde goýlan wezipeleriň amala aşyrylmagyna kazyýet edaralary hem işjeň gatnaşýarlar. Hormatly Belent Serkerdebaşymyzyň Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyna barmagynyň çäklerinde, täze doglan taýçanaga Esger diýip at goýmagy we onuň boýnuna mähriban käbesi Ogulabat ejäniň sünnäläp ören alajasyny dakmagy ýatda galyjy ýakymly pursatlara öwrüldi.