"Türkmen sporty" gazeti

Esaslandyryjysy: "Türkmen Sporty" gazetiniň redaksiýasy
Salgysy: Aşgabat şäheri, 1995-nji köçe 66 jaýy
Telefon belgileri: 22-33-91, 22-33-72

Habarlar

Dünýä çempionaty: sanlar we rekordlar

Katarda dörtýyllygyň esasy futbol baýramçylygy dünýä çempionaty tamamlanandan soň, onuň netijelerini seljermek gyzyklydyr. Geliň, çempionat bilen baglanyşykly sanlardyr rekordlar bilen tanyşalyň. 1 - Argentinanyň milli ýygyndysynyň hüjümçisi Lionel Messi dünýä çempionatlarynyň utulan çykdy tapgyrynyň her bir oýnunda tapawutlanmagy başaran ilkinji futbolçy boldy.

Ruud ATP-niň ýörite baýragyna mynasyp boldy

Dünýäniň üçünji raketkasy, norwegiýaly Kasper Ruud ATP tarapyndan gowşurylýan Stefan Edbergiň adyny göterýän «Adalatly oýun» üçin diýen baýraga mynasyp görüldi. Bu baýragyň esasan hem kortda görkezýän professional hem-de tertipli oýnuň üçin gowşurylýandygyny bellemek gerek. Bu barada ATP-niň resmi saýtynda aýdylýar. Ýeri gelende bellesek, bu baýrak 2004-nji ýyldan bäri tennis ussatlary Rojer Federer

Täzelikler. Wakalar. Maglumatlar

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa daşary ýurtlaryň birnäçesiniň — Sierra-Leone Respublikasynyň, Norwegiýa Patyşalygynyň, Finlýandiýa Respublikasynyň, Estoniýa Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň, Gana Respublikasynyň, Şri-Lanka Demokratik Sosialistik Respublikasynyň, Wengriýanyň, Gresiýa Respublikasynyň, Latwiýa Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçilerinden, şeýle-de Apostol nunsiýasyndan ynanç hatlaryny kabul etdi. Döwlet Baştutanymyzyň adyndan milli parlamentiň ýolbaşçysy daşary ýurtly diplomatlaryň her birini jogapkärli wezipä bellenilmegi bilen gutlap, olara ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn esasda, şol sanda iri halkara guramalaryň we abraýly sebit düzümleriniň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän dostlukly we köpugurly döwletara gatnaşyklary pugtalandyrmak işinde üstünlikleri arzuw etdi. * * *

Gadyrly gatnaşyklaryň täze gözýetimleri

Sagdynlygyň sakasy, ruhubelentligiň gözbaşy, ýeňişlere ruhlandyrýan güýç hökmünde adamzat jemgyýetiniň durmuşyndaky orny barha berkeýän sportuň halklaryň arasynda dost-doganlygyň pugtalandyrylmagyndaky ähmiýeti hem artýar. Hormatly Prezidentimiz sporty halkara hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde kesgitläp, dünýä döwletleri bilen ösdürilýän gatnaşyklarda bu ulgamyň ornuny hemişe üns merkezine saklaýar. 14-nji dekabrda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň Kongresler merkezinde Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewiň, Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Ärdoganyň gatnaşmagynda geçirilen birinji üçtaraplaýyn sammitinde hem bu hakykata nobatdaky gezek göz ýetirdik. Ýurdumyz halkara hyzmatdaşlygyň meselelerinde işjeň orny eýelemek bilen, ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda hoşniýetli gatnaşyklary ösdürmek boýunça anyk başlangyçlary öňe sürýär we olary durmuşa geçirmegiň nusgalyk göreldesini görkezýär. Diýarymyzda yzygiderli geçirilýän ýokary derejedäki duşuşyklardyr gepleşikler uzak möhletleýin geljegi nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlaryna has oňaýly çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga mümkinçilik berýär. Parahatçylyk söýüjilikli, döredijilikli daşary syýasaty durmuşa geçirýän Türkmenistan özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny aýan edýär. Türkiýe Respublikas

Türkmen türgenleriniň medallary

Türkmenistanly türgenler dünýä çempionatlarynda, kuboklarynda hem-de iri halkara ýaryşlarynda gazanýan ajaýyp netijeleri bilen milli sportumyzy şöhratlandyrýarlar.Iň uly üstünlik Kolumbiýanyň Bogota şäherinde geçen agyr atletika boýunça dünýä çempionatynda netijeli çykyş eden ildeşimiz Rejepbaý Rejepow tarapyndan gazanyldy. 81 kg agram derejesinde ýaryşa çykan Rejepbaý ştangany silterläp galdyrmakda 164 kilogram agyrlygy boýun egdirdi we bu görnüşden kümüş medala eýe boldy. 202 kilogramlyk netijesi bolsa zehinli agyr atletikaçymyzyň itekläp götermekde altyn medal gazanmagyny üpjün etdi. Türkmenistanly ussadyň iki görnüşiň netijesi boýunça galdyran agramy 366 kilograma deň boldy. Bu bolsa Rejepbaý Rejepowyň Kolumbiýada geçen dünýä çempionatynyň kümüş medalyna mynasyp bolandygyny görkezýär. Şeýlelikde, ildeşimiz 23 ýurtdan bolan ussatlaryň 19-synyň gatnaşmagynda geçen ýaryşda dünýäniň wise-çempiony hökmünde bellige alyndy. Munuň özi zehinli agyr atletikaçynyň Pariž olimpiadasyna barýan ýoldaky ynamly ýeňşidir.

Çekeleşikli bäsleşikler

Häzirki günlerde sportuň dürli görnüşleri boýunça Türkmenistanyň çempionatlary gyzgalaňly dowam edýär. 10 — 16-njy dekabr aralygynda Aşgabat şäherinde gandbol boýunça ýurdumyzyň birinjiligi geçirildi. Erkekleriň hem-de zenanlaryň toparlarynyň arasynda guralan ýaryşa çekeleşikli häsiýet mahsus boldy. Erkekleriň arasyndaky ýaryşyň jemleýji duşuşygynda Baýram Çulumbaýewiň halypalyk edýän Aşgabat şäheriniň topary Baýram Amannyýazowyň tälim berýän Lebap welaýatynyň toparyndan üstün çykdy. Üçünji orna Gurbanmyrat Jumaýewiň tälimçilik edýän Mary welaýatynyň topary mynasyp boldy.

Uniwersiadanyň çäklerinde

Türkmenistanyň Bedenterbiýe we sport baradaky döwlet komitetiniň, Bilim ministrliginiň hem-de «Türkmenistan» Ýaşlar bedenterbiýe-sport guramasynyň bilelikde geçirýän «Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly XII Uniwersiada uly ruhubentlikde dowam edýär. Golaýda bu sport baýramçylygynyň dzýudo hem-de milli göreş bäsleşikleri tamamlandy. Agramlaryň ýedisi boýunça guralan dzýudo ýaryşynda iň gowy netijäni Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň topary görkezdi. Türkmen döwlet maliýe instituty ikinji boldy. Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk instituty bilen Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika instituty bolsa üçünji orny paýlaşdylar.

Rowaçlygyň gözbaşy

Sport tutuş jemgyýeti jebisleşdirmäge, parahatçylygy dabaralandyrmaga ýardam edýän güýç hökmünde wajyp ähmiýete eýedir. Biz bu hakykata 2017-nji ýylda paýtagtymyzda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary, 2018-nji ýylda Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty, «Amul — Hazar 2018» halkara awtorallisi ýaly iri ýaryşlar geçirilende aýdyň göz ýetirdik. Şol ýaryşlardaky üstünliklerdir ýeňişler halkymyzyň göwnüni galkyndyrdy. Garaşsyz Watanymyzda Gahryman Arkadagymyzyň sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek hem-de beden we ruhy taýdan kämil ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek ugrundaky döwletli başlangyçlary hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilýär. Bu gün eziz Diýarymyzda sport ulgamyny has-da kämilleşdirmek hem-de ösdürmek boýunça düýpli özgertmeler amala aşyrylýar. Şu ýylyň 20-nji oktýabrynda hormatly Prezidentimiziň «Türkmenistanyň Bedenterbiýe we sport baradaky döwlet komitetini döretmek hakynda» Permana gol çekmegi hem munuň aýdyň subutnamasydyr. Bu resminama ýurdumyzyň sport ulgamyny kämilleşdirmek, türkmen sportunyň dünýädäki abraýyny belende götermek, ilaty köpçülikleýin sport bilen meşgullanmaga çekmek, bedenterbiýe-sport we olimpiýa hereketleri arkaly sagdyn durmuş ýörelgelerini has-da ýaýbaňlandyrmak ýaly asylly maksatlary nazarlaýar.

Okuw-türgenleşik ýygnanyşygy

Häzirki wagtda erkin hem-de grek-rim göreşleri boýunça milli ýygyndy toparymyz Baku şäherinde okuw-türgenleşik ýygnanyşygynda bolýar. Okuw-türgenleşik ýygnanyşygynda bolýan türkmen wekiliýetine pälwanlaryň 26-sy wekilçilik edýär. Şol ýerde bolýan türkmen toparyna üç tälimçi agzalyk edýär. Azerbaýjan Respublikasynyň paýtagtynda ýerleşýän türgenleşik bazasynda alnyp barylýan ýygnanyşygyň sport göreşleri boýunça ýygyndy toparlarymyzyň has-da kämilleşmeginde möhüm ähmiýeti bardyr. Çünki bu okuw-türgenleşik ýygnanyşygy türkmen türgenlerine olimpiýa ýollanmasyny gazanmak üçin utuk toplamaga mümkinçilik berýän ýaryşlarda netijeli çykyş etmäge ýardam eder.

Tennis – gadymy oýun

XII-XIII asyrlarda Italiýada galdyrylan ýazgylar şol wagt tennis oýnunyň bolandygyny subut edýär. Şol döwürler bu oýun «jidoko» diýlip atlandyrylypdyr we onda ele geýdirilen ellik, agaç taýaklar ýa-da deri guşaklar bilen topy urup gaýtarypdyrlar. XIV asyrda fransuz aristokratlary şu oýun bilen gyzyklanyp başlaýarlar. Bu bolsa häzirki zaman tennisiň ösüşine uly täsirini ýetiripdir. Ony ýapyk binalarda we açyk meýdançalarda oýnapdyrlar. Has soňrak häzirki zaman raketkalaryna meňzeş taýaklar bilen topy urup, oýnap başlapdyrlar. Oýun iňlislerde hem ykrar edilipdir we olar oňa «hakyky tennis» (real tennis) diýip at beripdirler. Deriden ýasalan toplar şol döwürlerde agaç gyryndylary, esgiler, otlar bilen dykylyp doldurylypdyr. Şol sebäpden hem, olaryň diňe gaty örtükde bökmek mümkinçiligi bolupdyr.

Şöhratly ýol

Sportuň haýsydyr bir görnüşinden ussatlyga ýetmegiň diýseň çetindigi professional sportuň taryhynda ençeme ýola subut edilen hakykatdyr. Belki, munuň üçin guýmagursak zehin bolmak gerekdir ýa-da tebigy zehiniň üstüniň irginsiz zähmet, abyrsyz yhlas bilen ýetirilmegi ýeterlikdir. Şeýle aýratynlygyň MMA söweş sungatlarynyň garyşyk görnüşi boýunça ilkinji professional türgenlerimiziň biri, dünýä çempiony Şöhrat Orazgeldiýewiň sport ýolunda hem jemlenendigini bellemelidiris. MMA, kikboksing, karatedo, karate şotokan, kýokuşinkaý, taekwondo, ýeňil atletika, uşu sanda, sambo... garaz, birnäçe görnüşden netijeli çykyş etmäge werziş bolan ildeşimiziň üstünlikleri haýran galdyrýar. Çünki sportuň şu görnüşlerinden talyplyk ýyllarynda gazanan ýeňişleri, harby we hukuk goraýjy edaralaryň ýaryşlarynda eýe bolan üstünlikleri, ýurdumyzyň çempionatlaryndaky netijeleri, halkara ýaryşlaryndaky medallary onuň ussatlygyndan habar berýär. * * *

Türkmenistanyň çempionaty

Şu günler sportuň birnäçe görnüşi boýunça ýurdumyzyň çempionatlary ýaýbaňlandyrylýar. Dekabryň başyndan şu güne çenli guşakly göreş we söweş sambosy boýunça ýurdumyzyň birinjilikleri, ýaý atmakdan Türkmenistanyň Kubogy ugrundaky ýaryş, badminton, agyr atletika, adaty karate hem-de suwda ýüzmek boýunça ýurdumyzyň çempionatlary guraldy. Şol ýaryşlaryň ýurdumyzyň dürli sebitlerinde geçirilmegi Watanymyzyň ähli künjeginde sportuň sazlaşykly ösdürilmegini gazanmakda möhüm ähmiýete eýedir. Penşenbe güni bolsa boks boýunça Türkmenistanyň çempionaty tamamlandy.

Dekabryň sport durmuşyndan

Tamamlanyp barýan ýylyň ahyrky aýy gyzykly ýaryşlaryň birnäçesine beslenýär. «Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly ýaryşlar toplumynyň gyzykly bäsleşikleri sportuň birnäçe görnüşinden ýaýbaňlandyrylan ýurdumyzyň çempionatlarynyň şowhunyna ulaşýar. Munuň özi sport ýurdy hökmünde uly abraýdan peýdalanýan Watanymyzyň sport durmuşyna özboluşly öwüşgin çaýýar. Şol ýaryşlarda ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplary hem ajaýyp üstünliklere eýe bolýarlar. Bu hakykat ýokary okuw mekdepleriň mugallymlarydyr talyplarynyň beren gürrüňlerinde öz beýanyny tapdy. Annamyrat HALMEDOW,

Bedenterbiýe we sport

«Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly XII Uniwersiadanyň çäklerinde Balkan welaýatynyň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň «Türkmenistan» Ýaşlar bedenterbiýe-sport guramasynyň welaýat bölümi bilen bilelikde guramagynda Balkanabat şäherindäki ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda milli göreş, kiçi futbol, woleýbol boýunça ýaryşlar geçirildi. Olaryň netijeleri boýunça Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Balkanabat bölüminiň, Balkanabat nebitçilik orta hünär okuw mekdebiniň, Balkan welaýat lukmançylyk orta okuw mekdebiniň toparlary öňdäki orunlary eýelediler. Ýakup AMANOW,

Sportda innowasiýalaryň orny

Bedenterbiýe we sport häzirki döwürde ynsan durmuşynyň aýrylmaz bölegidir. Häzirki döwürde sportda we bedenterbiýede innowasion tehnologiýalaryň orny barha ýokarlanýar. Kompýuter maksatnamalarynyň hem-de ulgamlarynyň ösmegi türgenleşikleri has netijeli guramaga, oýunlara düzedişleri girizmäge we türgenlere zerur bolan psihologik kömegi bermäge ýardam edýär. Ýaryşlarda öz ussatlygyny, ukyp-başarnyklaryny görkezmek islendik türgen üçin möhümdir. Şunda taýýarlygyň psihologik tapgyry hem uly ähmiýete eýedir. Çünki ruhy taýýarlyk sport netijeleriniň ýokarlanmagyna gönümel täsirini ýetirýär. Munuň üçin bolsa, adatça, «akylly» tehnologiýalaryň kömeginden hem peýdalanylýar. Olaryň esasy maksady artykmaç dartgynlylygy aradan aýyrmak hem-de türgeniň güýjüni ýerlikli peýdalanmak arkaly sport üstünliklerini ýokarlandyrmakdan ybaratdyr.

Syrly göçümleriň ussatlary

Öňräkki döwürleriň örän güýçli küştçüleri hakynda gürrüň edilende, XVIII asyryň ikinji ýarymynyň ýeňilmezek oýunçylarynyň biri bolan fransiýaly kompozitor we küştçi Fransua Filidordyň ady agzalýar. XIX asyryň başlarynda bolsa onuň ýoluny ýene bir fransuz Lui Laburdonne ýöredýär. Şol asyryň ortalarynda onuň ornuny iňlis küşt ussady Goward Staunton eýeleýär. Gatnaşan ýaryşlarynyň ählisinde ýeňiş gazanan ýeke-täk küştçi hökmünde taryha giren amerikaly Pol Morfi bolsa bu asyryň ikinji ýarymynda orta çykan ussat küştçüdir.

Saglygym – baş baýlygym

Her paslyň öz aýratynlygy, täsinligi bolýar. Gyş paslynyň dowam etmegi bilen howanyň sowuklygy, ýagynly, çygly, yzgarly bolmagy hem-de üýtgemegi bilen möwsümleýin, ýiti respirator ýokanç keselleri dörediji wiruslaryň köpelme ähtimallygy uly bolýar. Her bir adamyň sagdyn durmuş ýörelgelerine berk eýermekleri geljekde ilat arasynda arassaçylyk medeniýetiniň berjaý edilmegine, dürli ýokanç keselleriň, ýaramaz endikleriň öňüniň alynmagyna şert döredýär. Sagdyn nesliň kemala gelmeginde ulularyň göreldesi, olaryň öz çagalaryna keselleriň öňüni almakdaky maslahatlary, şol sanda arassaçylyk tertip-düzgünlerini dogry we doly berjaý etmekleri we sagdyn iýmitlenmek uly ähmiýete eýedir. Sagdyn iýmitlenmek her bir adamyň bedeniniň kuwwatly bolmagyny we kesellere garşy göreşmek ukybyny beýgeldýär. Gündelik iýmitlerde miweleri, ir-iýmişleri, gök we bakja hem süýt önümlerini köp ulanmak lukmanlar tarapyndan maslahat berilýär.

Futbol täzelikleri

«Ahal» topary Kubok bäsleşigindäki ýeňşi bilen futbol çempionatymyzydaky çempionlygynyň üstüni ýetirdi. Paýtagtymyzdaky «Nusaý» stadionynda geçirilen final duşuşygynda «Ahal» «Şagadamdan» 5:0 hasabynda üstün çykmagy başardy.

Welaýatlardan habarlar

Ýakynda Türkmengala etrabynyň egirme-dokma fabriginde zähmet çekýän ýaşlaryň arasynda ýeňil atletika boýunça ýaryş geçirildi. Bu ýaryşy etrabyň bedenterbiýe we sport baradaky bölüminiň sport mekdebinde TKA-nyň Türkmengala etrap geňeşi gurady. Ýaryşda mekdebiň türgenleri we dokma fabrigiň işgärleri bäsleşdiler. Ýaryş öran çekeleşikli geçdi. Netijede sport mekdebiniň türgenleri 1-nji orny eýelemegi başardylar. Ýeňiji bolanlara Hormat hatlary we ýadygärlik sowgatlar gowşuryldy. Güljemal AMANOWA,

Täzelenýän dünýä rekordlary

Suwda ýüzmek boýunça iri ýaryşlarda täze-täze rekordlaryň goýulýandygy bellidir. 13-nji dekabrda Awstraliýanyň Melburn şäherinde açylyşy bolan gysga aralyga suwda ýüzmek boýunça dünýä çempionatynyň ilkinji günleri-de bu hakykaty ýene bir ýola tassyklady. Ýaryş turuwbaşdan täze rekordlar bilen başlandy. Dünýä çempionatynyň ilkinji güni iki dünýä rekordy täzelendi. 4 х 100 m aralyga erkin usulda ýüzmek boýunça estafetada Italiýanyň erkekler hem-de Awstraliýanyň zenanlar ýygyndy toparlary tapawutlandylar. Italiýaly türgenler bu usulda 3.02,75 netije görkezip, ýeňiji bolsalar (ABŞ-ly suwda ýüzüjilere degişli öňki rekord – 3.03,03), ýer eýeleri 3,25,43 netije bilen öňdäki orny eýelediler (niderlandly türgenlere degişli öňki rekord – 3.26.53).