"Türkmen sporty" gazeti

Esaslandyryjysy: "Türkmen Sporty" gazetiniň redaksiýasy
Salgysy: Aşgabat şäheri, 1995-nji köçe 66 jaýy
Telefon belgileri: 22-33-91, 22-33-72

Habarlar

Futbol täzelikleri

Ýakynda ýurdumyzyň futbol çempionatynyň 16-njy tapgyrynyň duşuşyklary geçirildi. Balkanabatda geçirilen duşuşykda «Nebitçi» «Şagadamy» kabul etdi. Bu duşuşykda netijeli urgularyň dördüsini geçiren myhmanlar üstünlik gazandylar – 2:4. Mary welaýatyna wekilçilik edýän toparlaryň arasyndaky duşuşykda «Energetik» «Merwden» 1:0 hasabynda üstün çykdy.

Sport mekdeplerinde

Golaýda oglanlaryň we gyzlaryň arasynda şaşka boýunça Mary welaýatynyň kubogy ugrunda ýaryş geçirildi. Ýaryş Mary etrabynyň sport mekdebinde guraldy. Ýaryşyň jemi boýunça oglanlaryň arasynda Mergen Durdymyradow, Jumamyrat Gurbannazarow, Eziz Täçdurdyýew baýrakly orunlara mynasyp boldular. Gyzlaryň arasynda bolsa Enegül Täçgurbanowa, Medine Ýazgeldiýewa, Ogulsaýat Muhammetmyradowa dagy degişlilikde öňdäki orunlary eýelediler.

Küşt barada gyzykly maglumatlar

Küşt oýny birbada köpler üçin onçakly gyzykly görünmese-de, onda hemmeleriň ünsüni çekýän täsinlikler az däl. Küşt oýnunda şa ilkibada onçakly işjeň bolman, diňe diagonallygyna ýeke öýjükden güçüm edip bilipdir. Bu ýagdaý ispan şa zenany Izabellanyň (1451 – 1504) Ýewropadaky iň kuwwatly hökümdarlaryň birine öwrülmegi bilen üýtgäpdir.

Müň derde derman ösümlik

Gahryman Arkadagymyz ata-babalarymyzyň asyrlarboýy sünnäläp türkmeniň milli gymmatlygy derejesine ýetiren halk lukmançylygynda ulanylýan dermanlyk ösümlikleri baradaky däp-dessurlary we dürli tärleri ylmy esasda öwrenip, köklerini gadymýetden alyp gaýdýan türkmeniň dermanlyk ösümleriň melhemlik häsiýetlerini «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly ylmy-ensiklopedik işiniň üsti bilen türkmen halkyna ýetirdi. Bu ylmy-ensiklopedik kitapda üzärligiň peýdalanylyşy, ondan dermanlyk taýýarlanylyşy we ulanylyşy hakynda giňişleýin beýan edilýär. Häzirki döwürde ýurdumyzda lukmançylygyň nyşanynda üzärligiň şekiliniň ýerleşdirilmegi tötänden bolman, onuň türkmen halk tebipçiliginde we ylmy lukmançylykda köp sanly keselleriň öňüni almak we olary bejermek babatda giňden ulanylýanlygy bilen baglydyr. Üzärlik türkmen halk tebipçiliginde we ylmy lukmançylykda keselleriň birnäçesiniň garşysyna ulanylýar. Gadymy döwürlerden bäri meşhurlyk gazanan müň derdiň dermany üzärlik halk lukmançylygynda, türkmen toýlarynda we halkyň ýaşaýyş-durmuşynda uly ähmiýete eýedir.

Welaýatlardan habarlar

Golaýda ýetginjek gyzlaryň arasynda woleýbol boýunça Ahal welaýatynyň birinjiligi geçirildi. 2005-nji ýylda hem-de şondan kiçi ýaşly türgenleriň ýaryşy diýseň çekeleşikli geçdi. Bu ýaryşda Tejen etrabynyň Altyn asyr şäheriniň sport mekdebi ýeňiş gazandy. Ak bugdaý etrabynyň sport mekdebi ikinji ýeri eýelese, Tejen etrabynyň sport mekdebi öňdäki üçlügi jemledi.

Taryhda şu gün

Belli boksçy Mohamed Alynyň professional boksdaky ilkinji çykyşy şu gün bilen belgilenýär. 1960-njy ýylyň 29-njy oktýabrynda şol wagtlar Kassius Kleý ady bilen çykyş edýän Aly professional boksuň agyr agramynda ringe çykýar. ABŞ-nyň Kentukki ştatynyň Luiswill şäherinde geçirilen boks agşamynda onuň garşydaşy Tanni Hanseýker bolýar. 6 döw dowam eden duşuşyk eminleriň biragyzdan çykaran netijesi esasynda Alynyň ýeňşi bilen tamamlanýar. Aly bu duşuşykdan iki aý soň Herb Sileri dördünji raundda nokauta iberýär. Şondan dört hepde geçensoň bolsa ol üçünji raundda Toni Espertini nokaut bilen ýeňlişe sezewar edýär. Şeýlelikde, XX asyryň iň adygan boksçysynyň karýerasyna badalga berilýär. Ol soňlugynda ringde 61 duşuşyk geçirip, şolaryň 56-synda (37 gezek nokaut bilen) ýeňiş gazanyp, diňe 5 duşuşykda ýeňlişe sezewar bolýar.

Sport – halklary ýakynlaşdyrýar, parahatçylygy dabaralandyrýar

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň alyp barýan parasatly syýasaty halkymyzyň bagtyýar, eşretli durmuşda ýaşamagy üçin ähli şert-mümkinçilikleri döretmek bilen birlikde, Ýer ýüzünde abadançylygyň, parahatçylygyň, dost-doganlyk gatnaşyklarynyň has-da pugtalandyrylmagyna gönükdirilendir. Bu babatda aýdylanda, elbetde, dünýäde parahatçylygyň ilçisi hökmünde ykrar edilen sportuň eýeleýän orny, ähmiýeti ägirtdir. Döwlet Baştutanymyz «Biz sportuň mümkinçiliklerini parahatçylygyň hem-de dostlugyň bähbitlerine gönükdirmek bilen, hoşniýetlilik, dost-doganlyk ýörelgelerimizi mynasyp dowam etdirip, dünýä bileleşiginiň bähbitlerine, ählumumy parahatçylygyň we abadançylygyň maksatlaryna doly laýyk gelýän syýasaty alyp barýarys» diýip nygtaýar. Dünýäde sportuň üsti bilen parahatçylygy, abadançylygy, hoşniýetlilik, dost-doganlyk ýörelgelerine esaslanýan gatnaşyklary has-da pugtalandyrmaga esaslanan syýasatynyň dabaralanýandygyna hormatly Prezidentimiziň 14-nji oktýabrda Gazagystan Respublikasynyň paýtagty Astana şäherinde bolup geçen GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisinde eden taryhy çykyşynyň mysalynda halkara jemgyýetçiligi ýene bir ýola bütin aýdyňlygy bilen göz ýetirdi.

Ösüşden ösüşe barýar Watanym

Garaşsyz hem hemişelik Bitarap Türkmenistan parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany hökmünde Ýer ýüzünde uly meşhurlyga eýe bolýar. Bu gün agzybir halkymyzyň Garaşsyzlyk ýyllary içinde gazanan ýeňişlerini, ýeten belent sepgitlerini bütin dünýä görýär we ykrar edýär. Hormatly Prezidentimiziň sportuň dürli görnüşleri bilen yzygiderli meşgullanmak, köpçülikleýin bedenterbiýäni, sporty, sagdyn durmuş ýörelgelerini giňden wagyz etmek, beden we ruhy taýdan sagdyn nesilleri terbiýelemek babatdaky şahsy göreldesinden ruhlanan türgenler halkara derejede ýurdumyzyň sport abraýyny mynasyp gorap, türkmeniň ýaşyl Tuguny belentde parladýarlar. Ata Watanymyzda ýaşlary köpçülikleýin sporta çekmek, ýaramaz endiklerden daşda saklamak, milli mirasymyza, taryhy geçmişimize söýgi döretmek babatda ähli mümkinçilikler döredilýär. Türkmenistanda sporty ösdürmek bilen baglanyşykly işler giň gerimde rowaçlanýar. Türkmenistanlylaryň sport bilen meşgullanmaklary babatdaky alada döwlet syýasatynda mynasyp ornuny tapýar.

Ählumumy abadançylygyň bähbidine

Sport ‒ parahatçylygyň we dost-doganlygyň ilçisi. Hut şonuň üçinem, hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda bedenterbiýäniň we sportuň ösdürilmegine hem-de halkara sport hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Türkmenistan häzirki wagtda ösen sport ulgamly, dünýä derejesindäki ýaryşlary üstünlikli geçirmekde uly tejribesi bolan, halkara sport hyzmatdaşlygy ulgamyna işjeň gatnaşýan ýurt bolup durýar. Muňa mysal edip, paýtagtymyzyň sebitde deňi-taýy bolmadyk Olimpiýa şäherçesinde 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň, 2018-nji ýylda «Amul ‒ Hazar 2018» halkara awtorallisiniň hem-de Agyr atletika boýunça dünýä çempionatynyň we beýleki halkara derejedäki ýaryşlaryň üstünlikli geçirilmegini muňa mysal edip görkezmek bolar. 2025-nji ýylda merjen paýtagtymyzda Sambo boýunça dünýä çempionatynyň geçiriljekdigi baradaky hoş habar bolsa ýurdumyzyň halkara sport abraýynyň mundan beýläk-de belende galjakdygyny buşlady.

Türkmenistanly tennisçileriň ilkinji ýeňişleri

Ýurdumyzyň tennis boýunça erkekler ýygyndysy Dewisiň Kubogynyň Aziýa we Okeaniýa sebitiniň dördünji toparyndaky çykyşyny dowam etdirýär. Ildeşlerimiz birinji duşuşygyny Butanyň ýygyndy topary bilen geçirdiler. «B» toparçanyň çägindäki duşuşykda türkmen topary garşydaşyny ýeňmegiň hötdesinden geldi. Ýuriý Rogusskiý Nidupa Gýeltşeni 6:2, 6:0 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi. Meýlis Orazmuhammedow Pema Norbudan üstün çykdy. Bu duşuşykda hem şeýle netije bellige alyndy.

Çekeleşikli geçen ýaryş

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda hormatly Prezidentimiziň sporty we bedenterbiýäni ösdürmek baradaky alyp barýan syýasatyny durmuşa ornaşdyrmak, ýurdumyzyň sport abraýyny halkara derejede ösdürjek türgenleri taýýarlamak hem-de olaryň döwlet derejesinde geçirilýän ýaryşlara taýýarlykly barmagyny gazanmak, ýaş nesliň sporta bolan höwesini artdyrmak, okuwçy-türgenleriň sport derejelerini ýokarlandyrmak häzirki guralýan çäreleriň esasy maksadydyr. Şeýle çäreleriň biri hem golaýda «Olimp» orta sport mekdebinde ýaýbaňlandyryldy. Dzýudo boýunça mekdebiň açyk birinjiligi ugrundaky ýaryş 2005-2006-njy ýylda doglan oglanlaryň arasynda guralyp, oňa ýurdumyzyň Ahal, Lebap, Mary welaýatlaryndan hem-de Aşgabat şäherinden jemi 189 türgen gatnaşdy. Türgenler dürli agram derejelerinde özara tutluşyklary geçirdiler. Janköýerlik eden tomaşaçylaryň şowhunyny artdyran bu ýaryşda gowy çykyş eden türgenleriň aglabasynyň «Olimp» orta sport mekdebiniň türgenleridigi bellärliklidir.

Woleýbolçy gyzlaryň bäsleşigi

«Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly Uniwersiadanyň bäsleşikleri çekeleşikli ýagdaýda dowam edýär. Şol ýaryşlar ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde sportuň sazlaşykly ösdürilýändigini, milli ýygyndy toparlarymyzda çykyş etmäge ukyply talyp ýaşlaryň kemala gelýändigini görkezýär. Uniwersiadanyň çäklerinde Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynda geçirilen ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň talyp gyzlarynyň arasyndaky woleýbol ýaryşy hem bu hakykatyň aýdyň dabaralanmasyna öwrüldi. Dartgynly geçen duşuşyklar sportuň şu görnüşinden gyzlar mekdebimiziň derejesini görkezse, janköýerleriň şowhunly elçarpyşmalary ýaryşyň gyzykly pursatlarynyň üstüni ýetirdi.

Melhemler hazynasy

Alym Arkadagymyzyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» kitabynyň nobatdaky XIV jildiniň halkymyza gowuşmagy göwnümizi galkyndyran buýsançly waka boldy. Gahryman Arkadagymyzyň düýpli ylmy esaslandyrmalara daýanýan, giň okyjylar köpçüligine niýetlenen ensiklopedik işiniň nobatdaky jildi keremli türkmen topragynda bitýän dermanlyk ösümlikleriň melhemlik ähmiýetine, olaryň ulanylyş aýratynlyklaryna we usullaryna bagyşlanýar. Çuňňur many-mazmuna ýugrulan ylmy eser lukmançylygyň dürli ugurlary boýunça hünärmenler üçin gymmatly gollanmadyr. Jana şypaly türkmen topragynda bitýän hem-de müň derdiň dermany bolan ösümlikleriň aýratynlyklaryny beýan edýän ylmy-ensiklopedik iş daşary ýurt dilleriniň ençemesine terjime edilip, dünýä lukmançylygynyň altyn hazynasynda orun aldy.

Top toruň üstünde

Türkmenistanyň Bedenterbiýe we sport baradaky döwlet komitetiniň Ýaş olimpiýaçylary taýýarlaýyş mekdebiniň hem-de Aşgabat şäheriniň bedenterbiýe we sport baradaky komitetiniň bilelikde guramagynda woleýbol boýunça paýtagtymyzyň çempionaty geçirildi. Ýaryş mekdebiň woleýbol zalynda ýaýbaňlandyryldy. Ýeri gelende bellesek, şu ýyl Ýaş olimpiýaçylary taýýarlaýyş mekdebiniň ýaryşynyň paýtagtymyzyň çempionaty bilen utgaşdyrylyp geçirilmegi bäsleşigiň geriminiň has-da giňemegini şertlendirdi. Şunlukda, has-da çekeleşikli we dartgynly bäsleşik guraldy. Biri-birinden güýçli toparlaryň duşuşyklary hemmeleriň üns merkezinden ornuny tapdy.

Bedenterbiýe we sport

Bu gün milli sportumyz ösüşleriň täze tapgyryna gadam goýýar. Bu hakykat türkmenistanly türgenleriň «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň soňky birnäçe aýynda gazanýan ajaýyp üstünliklerinde aýdyň beýanyny tapýar. Gahryman Arkadagymyzyň ak pata bermegi bilen açylyp, ulanylmaga berlen Gökdepe etrabynyň Yzgant şäherçesindäki sport mekdebiniň hem milli sportumyzy şöhratlandyrjak ussatlary taýýarlaýandygy buýsandyryjydyr. Şol ussatlaryň taýýarlygynda dünýä sportunyň döwrebap tejribesine esaslanylmagy bolsa milli sportumyzyň şöhratly gelejeginiň möhüm bölegidir. Biziň tälimçi-mugallymlarymyzyň alyp barýan kämil türgenleşik sapaklary ýaşlaryň şol ýola uzaýan ynamly ädimleriniň başlangyjydyr. Şol sebäpden hem, bize işimizi has-da kämil derejede guramak üçin yhlasymyzy gaýgyrman zähmet çekmek galýar.

Futbol täzelikleri

Ýurdumyzyň futbol çempionatynyň 14-nji tapgyrynyň duşuşyklary geçirildi. Mary şäherinde myhmançylykda «Köpetdag» «Energetikden» 1:0 hasabynda üstün çykdy. Türkmenbaşyda ýerli «Şagadam» Mary şäheriniň «Merwini» ýeňlişe sezewar etdi (2:1), paýtagtymyzda geçirilen duşuşykda bolsa «Altyn Asyr» Balkanabat şäheriniň «Nebitçisinden» üstün çykdy – 4:1. Bu tapgyryň soňky oýun gününde ýaryş tertibiniň öňbaşçysy «Ahal» topary paýtagtymyzyň «Aşgabady» bilen duşuşdy. «Nusaý» stadionynda geçirilen duşuşyk 4:0 hasabynda «Ahalyň» peýdasyna tamamlandy.

Ýokary netijeleri nazarlaýan topar

Hormatly Prezidentimiziň tagallalarynyň netijesinde sport ýurduna öwrülen eziz Watanymyzda türgenlerimize halkara ýaryşlarda üstünlikli çykyş etmäge ähli mümkinçilikler, şertler döredilýär. Munuň şeýledigini, olaryň halkara arenasynda görkezýän netijeleri hem aýdyňlygy bilen subut edýär. Häzirki wagtda professional türgenler bilen birlikde edara-kärhanalarda zähmet çekýän raýatlarymyzyň geçirilýän sport bäsleşiklerinde çykyş edýändikleri ýurdumyzda sportuň ösýändigini görkezýär. 2010-njy ýylda Türkmenistanyň «Senagat» paýdarlar täjirçilik bankynyň futzal toparynyň döredilmegi hem ýurdumyzda ähli raýatlarymyza sport bilen meşgullanmaga mümkinçilikleriň döredilýändiginiň nobatdaky subutnamasy boldy. Ilkibaşda höwesjeňler toparlarynyň arasynda geçirilýän bäsleşiklerde çykyş edip, birnäçe ýola ýeňiş gazanan «Senagatbank» topary häzirki wagtda ýurdumyzyň professional futzal toparlarynyň gatnaşmagynda geçirilýän Naýbaşy futzal ligasynda çykyşyny dowam etdirýär. 2016-njy ýylda Türkmenistanyň Futbol federasiýasynyň Kubogyna mynasyp bolan bu topar 2020-nji ýylda ýurdumyzyň Naýbaşy futzal ligasynda hormat münberiniň ikinji basgançagyna çykmagy başardy. Çykyş eden bäsleşiklerinde diňe ýeňiş gazanmagy maksat edinýän bu topara öz döwründe futzal boýunça milli ýygyndymyzyň kapitany bolan Mergen Ataýewiň tälim berýändigini bellemek gerek.

Welaýatlardan habarlar

Ýakynda badalga berlen Spartakiadanyň çäklerinde Gurbansoltan eje adyndaky etrabyň 1-nji sport mekdebinde ýeňil atletika boýunça bäsleşik geçirilip, ýaryşa geňeşliklerde ýeňiş gazanan toparlaryň 10-a golaýy gatnaşdy. Netijede oglanlaryň arasynda geçirilen ýaryşda 46-njy orta mekdebiň mugallymy K.Kadyrbergenow birinji, 10-njy orta mekdebiň mugallymy A.Rozyýew ikinji, 3-nji orta mekdebiň mugallymy A.Seýidow üçünji orunlary eýelediler. Gyzlaryň arasynda geçirilen ýaryşda 10-njy orta mekdebiň topary birinji orna mynasyp boldy.

Taryhda şu gün

1950-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Argentinanyň Buenos-Aýres şäherinde basketbol boýunça ilkinji dünýä çempionatyna badalga berildi. Dünýä birinjiligini geçirmek baradaky karara 1948-nji ýylda Londonda geçirilen Olimpiýa oýunlaryň çäginde FIBA-nyň guran kongresinde gelnipdi. Guramaçylaryň gelen netijesine görä, ilkinji çempionata ýygyndy toparlaryň 10-sy gatnaşmaly edilipdi. Argentina ýer eýesi hökmünde, 1948-nji ýyldaky Olimpiýa oýunlaryň medalçylary (ABŞ, Fransiýa, Braziliýa), 1949-njy ýylda geçirilen Ýewropanyň açyk çempionatynyň ýeňijisi (Müsür), 1949-njy ýylda geçirilen Günorta Amerikanyň birinjiliginiň iň güýçli iki ýygyndysy (Çili we Urugwaý), 1950-nji ýylda Fransiýanyň Nisa şäherinde geçirilen saýlama tapgyrynyň ýeňijileri (Italiýa we Ispaniýa), şeýle-de, ýaryşyň guramaçysynyň çakylygy boýunça bir ýygyndy (Ekwador) dünýä birinjiliginde çykyş etmäge mümkinçilik aldy. Soňlugynda gatnaşyjylaryň düzümine üýtgeşmeleriň girizilendigini bellemek gerek. Käbir sebäplere görä, ýaryşa gatnaşmadyk Italiýanyň ornuny saýlama tapgyrda üçünji orny eýelän Ýugoslawiýa, Urugwaýyň ýygyndysynyň ýerini bolsa Perunyň ýygyndysy eýeledi.

Diňe awtomobil sporty barada