"Türkmen sporty" gazeti

Esaslandyryjysy: "Türkmen Sporty" gazetiniň redaksiýasy
Salgysy: Aşgabat şäheri, 1995-nji köçe 66 jaýy
Telefon belgileri: 22-33-91, 22-33-72

Habarlar

Ýeňişler beýgeldýär Watan şöhratyn

«Gahryman Arkadagymyzyň başyny başlan beýik başlangyçlary esasynda ýurdumyzyň halkara sport abraýy täze derejelere ýetdi. Dünýäde iri halkara sport ýaryşlaryny geçirmäge ukyply döwlet hökmünde ykrar edilen ata Watanymyzda dürli ýaryşlaryň, şol sanda halkara derejedäki ýaryşlaryň yzygiderli geçirilmegi sport boýunça özgertmeleriň üstünlikli amala aşyrylýandygynyň aýdyň nyşanydyr» diýlip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň halkara ýaryşlarda ýeňiji bolan Türkmenistanyň ýygyndy toparlarynyň türgenlerine iberen Gutlagynda bellenilýär. Hawa, eziz Watanymyzyň we türkmen sportunyň şöhratyny dünýä ýaýan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasynyň geçirilenine laýyk bäş ýyl dolan gün — 17-nji sentýabrda paýtagtymyzyň Olimpiýa şäherçesi ýene-de baýramçylyk ruhuna beslendi. Şol gün bu ýerdäki Başa-baş söweş sungaty sport toplumynda hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy esasynda sentýabrda geçirilen iri halkara ýaryşlarda baýrakly orunlary eýelän türgenleri sylaglamak dabarasy boldy.

Bedewlere belent sarpa

«Ahalteke bedewleri halkymyzyň milli buýsanjydyr we asyrlaryň dowamynda kemala getiren gymmatlyklarynyň naýbaşysydyr» diýip nygtaýan Gahryman Arkadagymyzyň behişdi bedewlerimize söýgi-buýsanjynyň egsilmezdigine geçen hepdäniň şenbe gününde ýene bir ýola bütin aýdyňlygy bilen göz ýetirdik. Şol gün Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy, Hormatly il ýaşulusy Gurbanguly Berdimuhamedow Köpetdagyň etegindäki gözel künjekleriň birinde ýerleşýän Halkara ahalteke atçylyk sport toplumyna baryp, bu ýerde alnyp barylýan işler, seýisleriň, çapyksuwarlaryň zähmet we dynç alyş şertleri bilen tanyşdy. Hormatly Arkadagymyz tejribeli seýis D.Saparow bilen söhbetdeş bolup, seýisçiligiň häzirki zaman usullary we seýsiň maşgala ýagdaýy bilen gyzyklandy.

Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanym

Sen meniň Watanym, Watan içinde –Watan bolan kalbym senden gül açdy.Sözlerim seniňki, şonuň üçin-de,Owazlardan dessan alyp, dil açdy,Türkmeniň ýazlary dünýä nur saçdy. Ýurdum, buýsanç berdiň eziz halkyma,Garaşsyz, Bitarap beýik Watanym!Arkadagly Serdar iliň bagtynaGörkezdi ak daňyň mydam atanyn,Dilim saýrap, ruhum güldi, Watanym!

Galkynyşly eýýamyň gözbaşy Garaşsyzlyk

«Biz Türkmenistan atly beýik döwletde, parahat we arassa asmanyň astynda, uzak hem-de bagtyýar durmuşda ýaşamalydyrys, abadan we gül ýaly durmuşymyza buýsanmalydyrys» diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow nygtaýar. Türkmen halky üçin mukaddes hem naýbaşy baýramyň – Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününiň barha golaýlaşýan häzirki günlerinde bu nurana jümleler kalbyňda has-da berk orun alýar. Türkmenistan atly beýik döwletimize, parahat we arassa asmanyň astynda abadan we gül ýaly durmuşymyza buýsanjymyz öňküdenem belende göterilýär. Uzak hem-de bagtyýar durmuşda ýaşamagyň sagdyn durmuş ýörelgesiniň rowaçlanmagy, sportuň hem-de köpçülikleýin bedenterbiýäniň tutuş jemgyýeti gurşap almagy bilen berk baglanyşyklydygy baradaky hakykat bolsa, häzirki ajaýyp döwrümizde has-da aýdyň ýüze çykýar. Garaşsyzlyk bize beýleki ajaýyplyklardyr eşretler bilen birlikde, sagdyn durmuşda ýaşamaga, köpçülikleýin bedenterbiýäni durmuşymyzyň özenine öwürmäge, sportda dünýäniň ykrar etmek derejesindäki belent sepgitlere ýetmäge giň mümkinçilikleri döretdi diýip, buýsanç bilen aýtmaga bu günki gün doly hakymyz bardyr.

Garaşsyzlyk – ganatym

Watanymyzyň şanly Garaşsyzlygynyň 31 ýyllyk baýramynyň bosagasynda türkmenistanly türgenleriň gazanýan uly ýeňişleri bilen bütin halkymyzy begendirmekleri her birimiziň buýsanjymyzy goşalandyrýar. Aslynda, milli sportumyzyň bu günki taryhy üstünlikleriniň mukaddes Garaşsyzlygymyzyň miwesidigine ünsi çekmek gerek. Çünki Garaşsyzlyk türkmenistanly türgenlere Döwlet Baýdagymyzyň astynda halkara arenasyna çykmaga giň ýol açdy. Garaşsyzlyk türkmen sportunyň kämil binýadyny goýmaga düýpli esas boldy. Gahryman Arkadagymyzyň parasatly baştutanlygynda Garaşsyzlyk ýyllarynda goýlan şol kämil binýat türkmen sportuny şu günki taryhy menzillere ýetirdi, Watanymyzy sportuň gülleýän ýurdy hökmünde dünýä tanatdy. Ýurdumyzda geçirilen iň iri derejeli halkara ýaryşlar, sport baýramçylyklary bolsa bütin dünýäniň sport jemgyýetçiliginiň üns merkezinden ornuny tapdy. Şeýle sport baýramçylyklarynyň biri-de 2017-nji ýylyň sentýabrynda paýtagtymyzda ýerleşýän Olimpiýa şäherçesinde geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarydyr. Şol Oýunlarda Türkmenistanyň ýygyndy toparynyň medal sanawynyň başynda ornaşmagy milli sportumyzyň täze derejesiniň nyşany boldy.

Baýramçylyk sergisinde

20-21-nji sentýabrda paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasynyň sergi zalynda ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 31 ýyllygy mynasybetli Türkmenista-nyň ykdysady üstünlikleriniň sergisi guraldy. Forumda milli ykdysadyýetimiziň beýleki pudaklary bilen bir hatarda, bilim, medeniýet, sport, saglygy goraýyş we syýahatçylyk ulgamlarynyň düzümleýin bölümle-riniň işlerini tanyşdyrýan diwarlyklar guraldy. Eziz Watanymyzyň baş baýramynyň öňüsyrasynda geçirilmegi däp bolan gözden geçiriliş hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda okgunly ösýän milli ykdysadyýetimiziň üstünlikleriniň aýdyň beýanyna öwrülip, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň ösüşiniň geljekki ugurlaryny şöhlelendirdi.

Internetiň ähmiýeti

Mälim bolşy ýaly, internet ulgamy köptaraply ähmiýete eýe bolmak bilen, dünýäniň kompýuterlerini özüne birleşdirýän ulgamdyr. Internetden islän maglumatlaryňy tapyp bolýar. Her bir talyp öz kompýuterinde ýerleşdiren maglumatlarynyň ýazgylaryny saklap, gerek ýerinde ulanyp bilýär. Şeýle-de kompýuteriň üsti bilen elektron neşiri edinip bilýär, ýagny ol islän habarlarydyr maglumatlaryny öz kompýuterine sargyt edip bilýär. Kompýuterleriň bilim-ylym ulgamyndaky orny, bitirýän hyzmaty uludyr. Täze tehnologiýalaryň güýçli ösýän häzirki döwri şekil we ses ýazgylaryny döretmäge-de giň mümkinçilikler açyldy. Olardan ýerlikli peýdalanmak bilen okuw-terbiýeçilik işlerini döwrebap, gyzykly, netijeli edip geçirip bolýar.

Ýeňişli ýoluň menzilleri

Milli sportumyzyň bedew batly ösüşleri bu gün biziň ählimizi guwandyrýar. Bu hakykat türkmen türgenleriniň iň iri halkara ýaryşlarda gazanýan ajaýyp üstünliklerinde hem aýdyň beýanyny tapýar. Şeýle iri ýaryşlarda üstünlik gazanýan türgenlerimiziň hormatly Prezidentimiziň Şa serpaýlary bilen sylaglanylmagy bolsa ussatlarymyzy täze, has uly ýeňişlere ruhlandyrýar. Ajaýyp üstünlikleri bilen Watana şan getirýän ussatlarymyzyň aglabasynyň biziň zähmet çekýän bilim ojagymyzyň – Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň talyplary bolmagy ýokary okuw mekdebimiziň tälimçi-mugallymlarynyň utgaşykly yhlasynyň, zähmetiniň ýerine düşýändiginden nyşandyr. Çünki ýokary okuw mekdebimizde diňe sportuň görnüşleri boýunça tälim bermek bilen çäklenmän, talyp ýaşlaryň sowatly, köptaraply düşünjeli bolup ýetişmegi, halkara giňişliginde giňden ulanylýan dünýä dillerini bilmegi üçin uly tagallalar edilýär.

Hoşallyk maslahaty

Halkara ýaryşlarynda ýeňiji bolan Türkmenistanyň ýygyndy toparlarynyň türgenlerini sylaglamak dabarasy mynasybetli Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport instituty bilen bilelikde hoşallyk maslahatyny geçirdi. Bilşimiz ýaly, paýtagtymyzda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça iri halkara ýaryşlarda baýrakly orunlary eýelän türgenleri sylaglamak dabarasy boldy.

Ýollarymyz asuda bolsun!

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe her günki ýetilýän sepgitler, gazanylýan üstünlikler ähli halkymyzyň ýüregine buýsanç bagyşlaýar. «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda hormatly Prezidentimiziň başlangyçlary bilen durmuşa geçirilýän ägirt uly işler gözel Diýarymyzyň görküne görk goşýar. Ähli il-ulsumyzyň köňül küýsegi, ýürek buýsanjy bolan ak mermere beslenýän paýtagtymyzyň şaýollarynyň ugrunda gurulýan belent ymaratlaryň, öňi serhowuzly köşkleriň, köp gatly, biri-birinden owadan ýaşaýyş jaýlarynyň hatarlarynyň artyp barşy ýurdumyzyň iň gymmatly baýlygy bolan adamlar hakyndaky aladanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrülendigini görkezýär. Dünýä ülňülerine gabat gelýän deňiz, derýa, demir ýollary we şaýollarymyz dürli aralyklara uzamak bilen, ýurdumyzyň ulag infrastrukturasynyň barha ösmegine uly goşant bolup durýar. Halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has hem ýokarlanmagy netijesinde aýdyň we nurana ýollarymyzda hususy we döwlet eýeçiligine degişli bolan dürli kysymly ulaglaryň hereketi artýar. Ýol hereketiniň howpsuzlygyny üpjün etmekde, ulag hadysalarynyň öňüni almakda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda uly işler amala aşyrylýar. Polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň binýadynyň üstüniň dünýä ülňülerine laýyk gelýän tehnikalar bilen ýetirilmegi ýol hereketiniň howpsuzlygyny üpjün edýär.

Pederleriň ýoly dowamat-dowam

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe türkmen sporty belent sepgitleri nazarlaýar. Şeýle ajaýyp döwürde üýtgeşik pälwançylyk ukyplary bilen at-abraýa eýe bolan pälwanlar hakynda söhbet etmegem diýseň ýakymly. Türkmen milli göreşiniň taryhynda at galdyran pälwanlaryň biri Etrek etrabynyň Madaw obasynyň Ganlyja diýen ýerinde önüp-ösen, meşhur Annadurdy Ýagsoran pälwanyň we Bally pälwanyň döwürdeşi bolan Güýç Orazguly ogludyr. Onuň garry atasy Gara Güýç hem ýagyrnysy ýere degmedik diýilýän pälwanlardan bolup, ol şeýle bir daýaw eken weli, hatda howutly bugurça münende aýaklary ýere degerläp gidýär eken. Edil dagyň bölegi ýaly bolandygy üçinem oňa «Gara» diýen lakamy dakypdyrlar.

Dünýä kubogynyň medallary

Samsun şäherinde (Türkiýe Respublikasy) geçýän sportuň söweş görnüşleri boýunça talyplaryň (FISU) Dünýä Kubogyndan gelip gowuşýan hoş habarlar mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 31 ýyllyk toýuna ajaýyp sowgatdyr. Türkmen ýygyndysynyň ilkinji medallary samboçylarymyzyň üstünlikleri bilen bagly boldy. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde bilim alýan Muhammetmyrat Babekow 58 kg agram derejesinde altyn medala eýe çykdy.

Abadan durmuşyň güwäsi

Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy boýunça her ýylyň sentýabrynda «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» atly biraýlygyň geçirilmegi döwrümiziň asylly däbine öwrüldi. Biraýlygyň dowamynda degişli gulluklaryň wekilleri ilatyň, aýratyn-da, ýaşlaryň, mekdep okuwçylarynyň arasynda bolup, wagyz-nesihat duşuşyklaryny, düşündiriş işlerini geçirýärler. Şeýle çäreler ýol-ulag hadysalarynyň öňüni almaga, pyýada ýolagçylaryň, awtoulag sürüjileriniň ýol hereketiniň kadalaryny doly we dogry berjaý etmeklerini gazanmaga gönükdirilendir. Ýol hereketiniň düzgünlerini berjaý etmek her bir raýatyň borjudyr. Biz hem Mary welaýatynyň Baýramaly etrabynyň edara-kärhanalarynda, orta mekdeplerinde hem-de çagalar baglarynda jemgyýetçilik guramalarynyň wekilleri bilen bilelikde degişli ugurda wagyz-nesihat duşuşyklaryny yzygiderli geçirýäris. Olara gatnaşyjylar özlerini gyzyklandyrýan sowallar boýunça kanagatlanarly jogaplary alýarlar.

Futbol täzelikleri

Türkmenistanyň futbol çempionatynyň 10-njy tapgyrynyň duşuşyklary geçirilip, onda ýaryş tertibiniň öňbaşçysy «Ahal» topary nobatdaky ýeňşini gazanyp, birinji orny eýelemegini dowam edýär. «Ahal» bu tapgyrda myhmançylykda «Energetigi» 4:0 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi. Ikinji orny eýeleýän «Altyn Asyr» topary öz meýdanynda «Şagadamdan» 2:1 hasabynda üstün çykdy. Balkanabatda ýerli «Nebitçi» topary paýtagtymyzyň «Köpetdagyndan» 2:4 hasabynda ýeňildi. Tapgyryň ýene-de bir duşuşygy Aşgabat şäherinde geçirilip, onda ýerli «Aşgabat» Mary şäheriniň «Merw» topary bilen duşuşdy. Bu duşuşyk 2:1 hasabynda myhman toparyň peýdasyna tamamlandy.

Sport we ýaşlar syýasaty

Mary welaýat häkimliginiň meýilnamasy esasynda etraplarda dürli pudaklarda zähmet çekýän hünärmenleriň, şeýle hem ýaşlaryň arasynda sagdyn durmuş ýörelgesini wagyz edýän duşuşyklar yzygiderli geçirilýär. Olara gatnaşýanlara sagdyn durmuş ýörelgeleriniň kadalary, arassaçylyk düzgünleri, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagyň ähmiýeti giňişleýin wagyz edilýär. Ýörite hünärmenler jemgyýetimizde ornaşdyrylýan sagdyn durmuş ýörelgeleriniň adam saglygyna ýetirýän peýdasy, saglygyň bagtyýar durmuşyň kepilidigi barada täsirli gürrüňleri berýärler. Kerim TÖRÄÝEW,

Küştüň taryhyndan

Paýhas oýny bolan küşt oýnunyň taryhy 1500 ýyldan hem uzak döwri öz içine alýar. Taryhy çeşmeleriň birinde aýdylyşyna görä, küşt «çaturanga» diýen hindi oýnundan gelip çykypdyr. Bu paýhas oýny Beýik Ýüpek ýolundan Ýewropa çenli ýetip, XV asyra golaý häzirki nusgawy görnüşine hem-de kadalaryna eýe bolupdyr. Bu oýnuň kem-kemden kämilleşmegi netijesinde çaturanganyň ornuna iki tarap bolup oýnalýan paýhas oýny – «sadranç» peýda bolýar.

Bedenterbiýe we sport — sagdynlygyň goşa ganaty

Ata Watanymyzda ilatyň beden we ruhy sagdynlygy baradaky alada döwlet syýasatynyň esasy ugurlarynyň birine öwrüldi. Gahryman Arkadagymyzyň 2007-nji ýylda Prezidentlige saýlanan pursatyndan çagalar baglaryndan başlap ýurdumyzyň ähli bilim ojaklarynda bedenterbiýe işleri ýola goýuldy. Häzirki wagtda orta mekdeplerde okuwçylar, ýokary okuw mekdeplerinde talyplar bilen geçilýän bedenterbiýe sapaklary olaryň beýleki okuw derslerine işjeň gatnaşmagyna oňyn täsir edýär.

Ýeňişli ýollar

Britan adalarynda ýylyň-ýylyna geçirilýän at çapyşyklaryň dünýäniň onlarça ülkesinden atşynaslary özünde jemleýändigi gizlin bolmasa gerek. Olara tomaşa etmäge gelýänleriň sanynyň hetdi-hasaby ýokdur. Ine, bizem Britan adalarynda geçirilýän at çapyşyklarynyň islendiginiň bezegi hasaplanýan asly irlandiýaly çapyksuwar Toni Makkoý hakynda gürrüň bermekçi. Häzirki wagtda Beýik Britaniýanyň milli gahrymany derejesine ýeten bu çapyksuwar özüniň ilkinji uly ýeňşini 1996-njy ýylda gazanypdyr. Şol ýyl ol karýerasynda ilkinji gezek Britan adalarynda ýylyň çapyksuwary diýlip yglan edilýär. Ol özüniň bu abraýyna gazanan ýeňişleridir çempionlyk derejeleri bilen mynasyp bolupdyr. Häzirki güne çenli Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilen rekordlaryň üçüsine eýelik edýändigi hem onuň ussatlygyna şaýatlyk edýär. Rekordlar kitabyna ilkinji gezek 2002-nji ýylda düşmegi başaran çapyksuwar şonda ýylyň dowamynda gatnaşan bäsleşikleriniň 289-synda çapan atlary bilen pellehana birinji bolup gelipdir. Dünýä rekordlarynyň ikinjisi oňa gazanan 18-nji çempionlygy bilen gelipdir. Has täsirlisi hasaplanýan, üçünji rekordy karýerasynyň dowamyndaky gazanan ýeňişleri bilen baglydyr. 2013-nji ýylyň 4-nji dekabrynda hasaba alnan şol rekordda bellenilişine görä, hünär ýolunyň dowamynda gatnaşan bäsleşiklerinde ol 4 müň 22 sapar hormat münberiniň birinji basgançagyna çykypdyr.

Taryhda şu gün

Ýeňil atletikanyň çäginde geçirilýän ýedi görnüş (semiborýe) bäsleşigi boýunça häli-häzire çenli täzelenmedik dünýä rekordynyň goýlan güni şu gün bilen belgilenýär. 1988-nji ýylyň 24-nji sentýabrynda Seulda geçirilen tomusky Olimpiýa oýunlarynda ABŞ-ly türgen zenan Jekki Joýner-Kersi altyn medaly dünýä rekordy (7291 utuk) bilen gazanmagyň hötdesinden gelýär. Aslynda ýedi görnüş diýlip atlandyrylýan sportuň bu görnüşi Olimpiýa oýunlarynyň maksatnamasyna

Täze eýýam – täze ýeňişler

«Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň bagtyýar ýaşlary! Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwri siziň öňüňizde milli sportumyzyň üstünlikleriniň täze gapysyny açýar. Şoňa görä-de, ýurdumyzyň sport abraýyny artdyrmak, ilkinji nobatda, siziň paýyňyza düşýär. Ata-babalarymyzyň merdana we ýeňişli ýollaryny mynasyp dowam etdirip, siz türkmen türgenleriniň sport ussatlygyny halkara ýaryşlara gatnaşyp, medallary gazanmak arkaly subut etmelisiňiz. Men dürli ýaryşlarda ajaýyp netijeleri gazanmak bilen, mähriban Watanymyzyň baýdagyny al-asmanda parladyp, Türkmenistanyň abraý-mertebesini gorajakdygyňyza pugta ynanýaryn» diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ajaýyp zamanamyzyň bagtyýar ýaşlaryna – merdana türgenlerine ýüzlenýär. Ynsan ömrüniň gülläp, gül açýan döwrüniň – ýaşlygyň gujur-gaýratyny özünde jemlän, türgenleşmekleri, dürli ýaryşlara gatnaşyp, ukyp-başarnyklaryny görkezmekleri üçin döwletimiz tarapyndan ähli oňaýly şert-mümkinçilikler döredilýän türgenlerimiziň Arkadagly Serdarymyzyň bu belent ynamyny ödemek üçin yhlaslaryny, tagallalaryny gaýgyrmaýandyklaryna olaryň «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynda halkara derejesinde gazanýan üstünliklerine şaýat bolanyňda hem aýdyň göz ýetirýärsiň we muňa buýsanjyňdan, guwanjyňdan başyň göge direýär. Bu barada 9-njy sentýabrda hormatly Prezidentimiziň sanly ulgam arkaly geçiren Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisin