"Güneş" žurnaly

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-61-68, 38-61-70, 38-61-59
Email: gunesh-zurnaly@online.tm

Habarlar

«Arkadagyň nesilleri» atly çagalar dynç alyş merkezi açyldy

Şu gün Esenguly etrabynda «Arkadagyň nesilleri» atly çagalar dynç alyş merkezi açyldy. Oňa ýurdumyzyň ýolbaşçy düzümleri, jemgyýetçilik guramalarynyň we köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdy. Hormatly Prezidentimiziň çagalar hakyndaky bimöçber aladalarynyň netijesinde gurlup ulanylmaga berlen bu täze dynç alyş merkezi özüniň döwrebaplygy bilen aýratyn tapawutlanýar. Onda çagalaryň oňat dynç almaklary, wagtlaryny ýerlikli we gyzykly geçirmekleri üçin ähli şertler döredilipdir.

Gahryman Arkadagymyzyň «Ömrümiň manysy» atly kitabyndan

Men entek mekdep partasynda otyrka, okuwçylaryň hünär saýlamak meselesine üns berilmeginiň, olaryň belli bir hünäri saýlamagyny gazanmagyň tarapdary. Degişli ýolbaşçylardan işini şonuň ýaly guramagy talap hem edýärdim. Bu hatda diňe orta bilim berýän mekdeplere däl, eýsem, mekdebe çenli çagalar edaralaryna hem degişlidir. Çagalary heniz olar mekdebiň bosagasyndan ätlemänkäler, çagalar baglarynda hünärlere ugrukdyrmak zerur. Terbiýeçiler çagalaryň hünärlere höwesi, ukyby bilen gyzyklanmalydyrlar, olara dürli hünärleriň aýratynlygy, gymmaty barada düşünjeleri bermelidirler. Ata-eneleriň öz çagalarynyň hünärleri saýlamaklaryna garaýyşlary bilen gyzyklanmalydyrlar. Soňra bu ugurdaky işler mekdeplerde dowam etdirilmelidir. Munuň şeýle bolmagy üçin biziň terbiýeçilerimizde we mugallymlarymyzda ähli mümkinçilikler bar. Biz şol mümkinçilikleri ýene-de kämilleşdirýäris, giňeldýäris. Iň esasy zat: maksatlarymyz aýdyňdyr, hünärli nesillerimizi ýetişdirmek, olary öz zehinleri, başarnyklary, isleg-höwesleri boýunça hünärlere ugrukdyrmak, şular esasynda mekdepden soňky ýokary ýa-da orta hünär okuw mekdeplerinde bilim almaga ugrukdyrmak mugallymlaryň öňündäki möhüm wezipelerdendir. Hakykatda, çagany hünäre ugrukdyrmak onuň terbiýesiniň has irki döwründen, ene hüwdüsinden başlanýandyr. Ene hüwdüsi – bu çaga üçin dogadyr. Ene hüwdüsi – bu perzendiň il-halkyny söýýän, sylagly, ýagşy görüm-göreld

Dost-doganlyk gülleýär

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar BERDIMUHAMEDOW: — Biziň esasy maksadymyz türkmen-özbek doganlyk, hoşniýetli goňşuçylyk, özara düşünişmek gatnaşyklaryny pugtalandyrmakdan, ähli ugurlar boýunça ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmekden we giňeltmekden ybaratdyr. Sebitdäki goňşy ýurtlar, şol sanda Özbegistan Respublikasy bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmak we giňeltmek Türkmenistanyň daşary syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. 14-15-nji iýulda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Özbegistan Respublikasyna ilkinji döwlet saparyny amala aşyrdy. Hormatly Prezidentimiziň Özbegistan Respublikasyna bolan döwlet sapary türkmen-özbek hyzmatdaşlygyny täze many-mazmun bilen baýlaşdyrdy. Arkadagly Serdarymyzyň dostlukly Özbegistana amala aşyran döwlet sapary taryhyň uzak menzillerinde bir derýanyň suwuny içip, hemişe dost-doganlykda, goňşuçylykda gatnaşyp gelen türkmen we özbek halklary üçin ak ýollary açmagyň sapary boldy.

Magtymguly Pyragynyň goşgularynda nesil terbiýesi

Nesil terbiýesi, perzendiň ata-enäniň öňündäki borçlary hakynda Döwletmämmet Azadynyň «Wagzy-Azat» eserinde giňden beýan edilýär. Bu mesele Magtymguly Pyragynyň döredijiliginiň içinden hem eriş-argaç bolup geçýär. Onuň öwüt-nesihat temasynda ýazan ähli goşgulary ýaş nesli terbiýelemekde halkymyzyň ýörelge mekdebine öwrüldi. Bu barada Gahryman Arkadagymyz: «Gündogaryň beýik akyldary we danasy Magtymguly Pyragy özüniň çuňňur pähim-paýhasa ýugrulan goşgulary bilen ynsan kalbynda baky orun aldy. Dana Pyragynyň ynsanperwerligi, halallygy, agzybirligi ündeýän eserleri ähli adamzat üçin bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdyr» diýip belleýär. Magtymguly Pyragy her bir türkmeniň şygyrlaryna köp ýüzlenen şahyryna, pikirdeşliginden göwünlerine teselli tapan syrdaşyna, durmuş maslahatçysyna, ruhy goldawçysyna öwrüldi. Akyldaryň edebi mirasynyň ýokary ähmiýetli tarapy onuň döredijiliginiň halk pähimleri we halk döredijiligi bilen tebigy baglanyşyp gidýänligidir. Şahyryň ençeme goşgulary nakyllara we atalar sözlerine öwrülip gidipdir.

Ussat sazanda Amangeldi Gönübek

Ykballaryny aýdym-saz sungatyna bagyşlan halypa bagşydyr sazandalaryň öz hünärine bolan söýgüsi netijesinde, bu ruhy baýlyklarymyz biziň şu günki günlerimize gelip ýetipdir. Ata-babalarymyzdan miras galan şol ruhy baýlyklarymyz bagtyýar zamanamyzda saz sungatyndan bilim berýän okuw mekdeplerinde tälim berýän halypalar hem-de geljekki saz sungatynyň wekilleri üçin okuw gollanmalary bolup, hyzmat edip gelýär. Ençeme halypalaryň zehin-paýhasy, ezberligi bilen kämilleşip gelýän juda özboluşly dutarçylyk sungatymyzyň taryhyna ser salanyňda, ilki bilen, meşhur sazanda Amangeldi Gönübegiň keşbi göz öňüňe gelýär. Bu ussat sazanda 1830-nji ýylda köne Gökdepe galasynda dünýä inýär. Amangeldiniň aýdym-saza bolan höwesi ýaşlykdan ýüze çykýar. Ol saz çalmagy öwrenmegi, sazanda bolmagy öz öňünde maksat edip goýýar we obadaşy Hemra Şyhdan dutar çalmagy öwrenýär. Özüniň ýiti zehini, erjelligi bilen saz çalmagyň inçe tärlerini ele alýar.

«Altyn ýyldyzda» myhmançylykda

Gökderäniň saýaly, pürli agaçlaryny, dag gerişlerini göreniňde, özüňi ertekiler dünýäsine düşen ýaly duýýarsyň. Jana şypa howaly, çeşme-çaýly ajaýyp jülgäniň agramly bölegini dünýämiziň bezegi bolan çagalar üçin niýetlenen sagaldyş we dynç alyş merkezleri tutýar. Tomusky dynç alyş möwsümi başlaly bäri, çagalaryň şadyýan owazlary belentden ýaňlanyp, bu täsin jülgäniň görküne görk goşýar. Biz hem çagalaryň tomusky dynç alyş möwsümini nähili geçirýändikleri bilen gyzyklanyp, Gökdere jülgesinde ýerleşýän Türkmenistanyň Goranmak ministrliginiň «Altyn ýyldyz» çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezinde bolduk. Merkeze girenimizden bizi çagalaryň bagtyýar gülki sesleri garşy aldy. Bu ýerde Berdimuhamet Annaýew adyndaky 1-nji Ýöriteleşdirilen harby mekdebiniň psihology, maýor Nabat Nurgeldiýewa bilen söhbetdeş bolduk:

Goşgular çemeni

Sagat Haçan görseň gaýratly,Işläp dur ol ýadaman.Onuň täsin owazy,Güýç berýär her adama.

Çaga kalbynyň owazy

Watanym Maýyl bolup gülälekli sähraňa,Gözelligňe iller haýran, Watanym!Gujagyňda ýetdik arzuwly daňa,Eziz topragyňa gurban, Watanym!

Awaza gündeligi

Suratkeş bolmagy arzuwlaýan Gerçek atly oglanjygyň ýazgylaryndan Salam, dostlar! Men Gerçek. On bir ýaşymda. Surat çekmek bilen gyzyklanýaryn. Dokuz ýaşymdan bäri suratkeş mugallyma-da gatnaýaryn. Mugallymym maňa hemişe: «Döredijilik adamsy boljak bolsaň, gündelik ýöretmegi endik edin. Oňa-da gündeki bolup geçen zatlary däl-de, şolaryň özüňe iň täsir edenlerini belle» diýýär. Şeýdip, geçen tomusda, Gökderä gidenimde kiçijik ýandepderçe tutundym. «Gökdere gündeligi» diýibem at berdim. Bu tomsam edil geçen ýyldaky ýaly gündelik edindim. Ýöne bu gezek kakam, ejem hem men bolup, Awazada dynç aldyk. Diýmek, bu ýandepderçäm «Awaza gündeligi» bolmaly.

Kitaby dost tutunyp...

Kitap seniň iň gadyrdan dostuňdyr.Berdi KERBABAÝEW, Türkmenistanyň halk ýazyjysy. Kitap adamzada mahsus bolan maglumatlaryň tükenmez çeşmesi we medeniýetiň mermer daşydyr. Ol biziň görüp bilmeýän zatlarymyzy görkezýän, eşidip bilmeýän zatlarymyzy eşitdirýän, asyrlary biri-birine baglaýan köprüdir. Geçmişi, geljegi ýakynlaşdyrýan, ynsany ynsana dost edýän hem kitapdyr. Şu hakykatlara körpeliginden göz ýetirip, kitaby özlerine dost tutunan mekdep okuwçylary baradaky ýörite sahypamyzy dykgatyňyza ýetirýäris.

Ertekili kitabym

Mende täze kitap bar,Içi doly erteki.Onda dürli jandarlar, Bar towşan, aýy, tilki. Onda Akpamyk hem bar,Kökejigin tigirläp.Hudaýberdi gorkak hem Gelýär döwi kowalap.

Biz — bagtyýar zamananyň ýaşlary

«Kalbymyzyň owazynda Arkadagly zamanamyz» atly döredijilik bäsleşigine Her ýyl tomusky dynç alyş günlerinde babam bilen ajaýyp paýtagtymyz Aşgabadyň gözel seýilgählerine, medeni-dynç alyş merkezlerine gezelenje gidýäris. Bag-bakjaly gülzarlyklar, Gün nuruna lowurdaýan kümüşsöw öwüşginli çüwdürimleriň akymynyň asmana tarap galyşy, saýrak guşlaryň şirin saýraýşy kalplara joşgun berýär.

Ýaşajyk suratkeşleriň sergisi

Gobelen — inçe sungat. Surat sergimiziň bu sanynda ýaş suratkeşleriň täsin synçylygyndan, dürli reňkli ýüpleriň ajaýyp sazlaşygyndan emele gelen eserleri synlaýarsyňyz. Şu gözel eserler siziň öz deň-duşlaryňyzyň – Balkan welaýatynyň Serdar şäherindäki çagalar çeperçilik mekdebiniň okuwçylarynyň ýerine ýetiren işleri. Tebigatymyzyň gözelliklerini, bagtyýar döwrümiziň durmuşyndaky şatlykly pursatlaryny gobelen sungatynyň üsti bilen beýan edip bilýän çagalarymyza guwanýarys.

Öwezini dolup bolmaýan haýwan

(Erteki) Gadym zamanlarda daş-töweregi suw bilen gurşalan bir patyşalyk bolupdyr. Bu patyşalykda bir ýyl gurakçylyk we gytçylyk bolupdyr. Gurakçylyk sebäpli, ähli haýwanlar ejir çekipdirler. Tokaýdaky haýwanlaryň azalandygy sebäpli, möjekler çopanlaryň sürülerine dalaşyp başlapdyrlar. Şonda çopanlar patyşanyň ýanyna arz etmäge barýarlar:

Garaja futbol oýnaýar

(Hekaýa) «Garaja – meniň dostum» atly hekaýalar toplumyndan

Ýagşylygyň yzyndan ýagşylyk gelýär

Hudaýberdi TOGTABAÝEW, özbek ýazyjysy (Erteki)

Janly monjuk

Nina PAWLOWA, rus ýazyjysy. (Hekaýa)

Kyrkaýak

(Hekaýa) Tokaýlaryň birinde bir kyrkaýak ýaşaýan eken. Ýöne ol özüniň kyrkaýakdygyny bilmeýän eken, sebäbi ol diňe ona çenli sanap bilýän eken. Ol özünde näçe sany aýagyň bardygyny her näçe bilmek islese-de, muny başarmandyr. Şonuň üçin hem günleriň birinde, ol aýaklaryny kimdir birine sanatmak üçin gözlege çykypdyr.

Çekiç bilen oglanjygyň söhbetdeşligi

Tomus günleri dowam edýärdi. Ahmet bolsa öýde näme bilen meşgullanjagyny bilmän, içini gysdyryp otyrdy. Oglunyň birhili keýpiniň ýokdugyny gören kakasy Ahmediň göwnüni açmak hem-de wagtyny peýdaly geçirmek üçin oňa ýüzlendi: — Ýeri how, Ahmet. Näme içiňi gysdyryp otyrsyň?

Bilgirjä sowal

— Bilgirje, suw çüwdürimleri barada gürrüň beräýseň! Suw çüwdürimleriniň ilkinji oýlap tapyjysy tebigatdyr. Ýerasty suwlaryň belli bir basyş sebäpli, Ýeriň ýüzüne çüwdürilip çykmagyny synlan adamlar tebigatyň şeýle gözel hadysasyny emeli ýagdaýda gaýtalamak isläpdirler. Şeýdip, biziň eýýamymyzdan öňki döwürlerde Gadymy Müsürde we Mesopotamiýada ilkinji suw çüwdürimleri peýda bolupdyr. Bu suw çüwdürimleri gadymy köşkleriň baglaryny bezäpdir. Owadanlyk üçin ösdürilýän üýtgeşik ösümlikler bolsa olaryň daş-töweregini bezäp, täsin bir görnüş döredipdir.