"Neutral Turkmenistan" newspaper

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-61-18, 39-95-82, 39-95-88
Email: neutralturkmenistan-gazeti@online.tm

Habarlar

Halkyň saglygy — ýurduň baýlygy

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe halkymyzyň iň gymmatly baýlygy bolan saglygyny goramak  döwlet syýasatynda ileri tutulýan ugurlaryň birine öwrüldi. Ynsan saglygy baradaky giň möçberli aladalar halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini yzygiderli gowulandyrmak boýunça badalga berlen ägirt uly özgertmeler, maksat-tutumlar bilen berk baglanyşyklydyr. Ata Watanymyzda halkymyzyň saglygyny goramakda, jemgyýetimiziň sagdynlygyny pugtalandyrmakda Gahryman Arkadagymyzyň ýolbaşçylygynda işlenip taýýarlanan «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň ähmiýeti uludyr. Ol bu ugurdaky özgertmeleriň berk binýady bolup hyzmat edýär. Bilşimiz ýaly, Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda saglygy goraýyş ulgamyny, saglygyň sakasy bolan sporty we bedenterbiýäni ýokary depginde ösdürmek hem-de jemgyýetimize sagdyn durmuş ýörelgelerini ornaşdyrmak babatda amala aşyrylýan işler dünýä nusgalykdyr. Şeýle işleriň netijesinde agzybir halkymyz hil taýdan dünýä ülňülerine laýyk gelýän döwrebap saglygy goraýyş hyzmatlaryndan peýdalanýar.

Ýiti respirator ýokanç keselinden goranalyň!

Howanyň sowamagy bilen ýiti respirator ýokanç kesellerinden goranmak zerurlygy ýüze çykýar. Bu kesel, esasan hem, çagalaryň arasynda çalt ýaýraýar. Ýiti respirator ýokanç kesellerini wiruslar döredip, olar dem alyş ýollarynyň nemli bardalaryna zeper ýetirýär we şol ýerde bakteriýalar üçin amatly şert döredýär. Bu keseli dörediji wiruslaryň 200-den gowrak görnüşi bardyr. Howanyň sowamagy bilen ýiti respirator ýokanç keselleri ýygylaşýar. Bu keseliň, köplenç, gyş aýlarynda has-da güýjemek howpy artýar. Kesel döwri bedeniň gyzgynlygynyň ýokarlanmagy, gowşaklyk, işdäsizlik, güýçli kellagyry, gaýtarmaklyk ýaly alamatlar ýüze çykýar. Wiruslaryň käbir görnüşleri ýaş aýratynlyklaryna görä, esasan hem, çagalaryň dem alyş ýollaryna zeper ýetirýär.

Peýdaly maslahatlar

Maşk etmek hakynda Bedeniň her bir agzasy üçin aýratyn maşk bardyr. El we aýak üçin maşklar hemmelere mälim. Döş we dem alyş agzalarynyň maşklary şeýle ýerine ýetirilýär: kä örän pes, käte belent we aram ses çykarmaly. Şunda agyz, dil, boýun ýaly agzalar hem türgenleşýärler, ýüzüň reňki durlanýar, gursagyň arassalanýar.

Jemgyýetiň saglygy ýurduň berk binýadydyr

Saglyk — bu her bir adam üçinem, tutuş jemgyýet üçinem uly gymmatlykdyr. Çünki ol beden taýdan sagdynlygyň we güýç-kuwwatyň, zähmet hem-de döredijilik işjeňliginiň, umuman, abadan durmuşyň gözbaşydyr. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bu ugur ýurdumyzyň döwlet syýasatynyň möhüm meseleleriniň hatarynda kesgitlenilýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda döwletiň iň gymmatly baýlygy bolan ynsan saglygyny goramak, jemgyýetimize sagdyn durmuş ýörelgesini ornaşdyrmak, saglygy goraýyş edaralarynyň işini kämilleşdirmek babatda düýpli özgertmeler durmuşa geçirilýär. Hut şonuň netijesinde häzirki wagtda milli saglygy goraýyş ulgamynyň dünýä lukmançylygynyň öňdebaryjy gazananlary we tejribeli hünärmenler bilen üpjün edilmegi netijesinde ilatyň saglygynyň goraglylygyny güýçlendirmekde uly üstünlikler gazanylýar. Güneşli ýurdumyzda sagdyn durmuş ýörelgesini berkarar etmek, jemgyýetimizde bedenterbiýe hem-de sport bilen yzygiderli meşgullanmagy wagyz etmek boýunça alnyp barylýan giň gerimli işler ildeşlerimiziň arasynda uly seslenme döredýär.

Saglygymyz öz elimizde

Bedeniň kesele garşy göreşjeňlik ukybynyň ýokary bolmagyny gazanmak üçin, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. Özüňiziň hem-de perzentleriňiziň burnunyň nemli bardasyna «Oksolin» melhemini çalmagy endik etmeli.

Welosiped sürüň, endamyňyzy berkidiň!

Welosiped sagdyn, ekologiki taýdan arassa hem elýeterli ulagdyr. Welosiped sürmeklik adam bedenine köptaraplaýyn oňaýly täsir edýär. Ýagny beden dokumalarynda kislorod köpelýär, ýürek gan-damar we dem alyş ulgamlarynyň işleýşi, hereketiň sazlaşygy gowulaşýar. Ýürek myşsalaryny türgenleşdirýär we onuň çydamlylygyny artdyrýar. Bu ulagy yzygider sürýän adamlaryň ýüregi kadaly işleýär, iň inçe gan damarlarynyň, dokumalaryň gan we kislorod üpjünçiligi gowulaşýar. Şunlukda ýürek-gan damar keselleriniň öňüni almakda ýokary netijä eýe bolmak bilen, ony sürýän adamlarda işemiýa, infarkt, ateroskleroz keselleri seýrek duş gelýär.

Gujur-gaýratyň gözbaşy

Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasynyň netijesinde gysga döwrüň içinde paýtagtymyzda we welaýatdyr etrap merkezlerinde ösen tehniki enjamlar bilen üpjün edilen döwrebap saglygy goraýyş edaralarynyň onlarçasy gurlup ulanmaga berildi. Ilatyň saglygyny berkitmekleri üçin döwrebap sport desgalary guruldy. Ýurdumyza dürli ýokanç keselleriň ýok edilendigi hakyndaky köpsanly halkara güwänamalaryň gowşurylmagy Türkmenistanda Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy bilen kämil derejä ýetirilen saglygy goraýyş ulgamynyň milli nusgasynyň netijeli häsiýete eýe bolýandygynyň we onuň halkara bileleşigi tarapyndan doly ykrar edilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Ýurdumyzyň ähli künjeklerinde täze mekdepler, çagalar baglary guruldy we gurulýar. Bu ugurdaky täze gurulýan binalaryň taslamalaryna sport zallarynyň, basketbol we woleýbol meýdançalarynyň, tennis kortlarynyň we suwda ýüzülýän howuzlaryň gurluşygynyň girizilýändigi aýratyn buýsandyryjydyr. Çagalar sagaldyş merkezlerinde dynç almak üçin ähli zerur şertler döredilýär. Saglyk ulgamynda alnyp barylýan beýik işler hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow tarapyndan üstünlikli dowam etdirilýär.

Saglygymyz — baş baýlygymyz

Bedeniň kesele garşy göreşjeňlik ukybynyň ýokary bolmagyny gazanmak üçin, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. Özüňiziň hem-de perzentleriňiziň burnunyň nemli bardasyna «Oksolin» melhemini çalmagy endik etmeli.

Saglygymyz öz elimizde

Sag­ly­gy ber­kit­mek­de peý­da­ly mas­la­hat­lar

1. Bedeniň kesele garşy göreş ukybynyň ýokary bolmagyny gazanmak üçin sagdyn durmuş ýörelgesini berjaý etmeli. Bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. 2. Özüňiziň hem-de perzentleriňiziň burnunyň nemli bardasyna «oksolin» melhemini çalmagy endik edinmeli.

Sag­dyn­ly­gyň göz­ba­şy

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da beý­le­ki ul­gam­lar bi­len bir ha­tar­da sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­myn­da hem uly iş­ler ama­la aşy­ryl­ýar, sag­ly­gy go­ra­mak­da öň­de dur­ýan we­zi­pe­ler üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär. Maş­ga­la luk­man­la­ry bu we­zi­pe­le­ri ama­la aşyr­mak­da ke­sel­le­riň öňü­ni alyş iş­le­ri­ni yzy­gi­der­li ge­çir­ýärler. Esa­san hem, sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­le­ri­ni ilat ara­syn­da dur­mu­şa or­naş­dyr­mak iş­le­ri üs­tün­li­ge eýe bol­ýar. Sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­le­ri umu­my we şah­sy aras­sa­çy­lyk düz­gün­le­ri­ni berk ber­jaý et­mek, ka­da­ly iý­mit­len­mek, sport we be­den­ter­bi­ýe bi­len yzy­gi­der­li meş­gul­lan­mak, zy­ýan­ly en­dik­ler­den daş­da dur­mak, pas­la gö­rä ge­ýin­mek, wag­ty­ňy me­de­ni­ýet­li, ne­ti­je­li ge­çir­mek ýa­ly en­çe­me en­dik­le­ri öz içi­ne al­ýar. Sag­dyn dur­muş yn­san­la­ry ýo­kanç we ýo­kanç däl ke­sel­ler­den go­ra­ýar. Sag­lyk ada­ma gö­zel­lik, edep-ek­ram­ly­lyk, my­la­kat­ly­lyk, ugur­ta­py­jy­lyk, hoş­gy­law­lylyk eçil­ýär. Sag­dyn dur­mu­şa eýer­ýän her bir yn­sa­nyň Wa­ta­na bo­lan söý­gü­si has-da art­ýar. Şeý­le yn­san­la­ryň dur­mu­şa bo­lan hö­we­si eg­sil­me­ýär, ru­hy be­lent bol­ýar. Ru­hu­be­lent yn­san­la­ryň daş­ky we iç­ki dün­ýä­le­ri örän aja­ýyp hem-de owa­dan bol­ýar. Olar beý­le­ki adam­la

Döwletli başlangyç goldaw tapýar

Gahryman Arkadagymyzyň şu ýylyň 11-nji ýanwarynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň we Mejlisininiň bilelikdäki maslahatynda orta atan teklipleri welaýatymyzyň saglygy goraýyş işgärleri tarapyndan hem giň goldaw tapýar. Şu günler bu taryhy maslahat mynasybetli welaýatymyzyň iri saglygy goraýyş merkezlerinde maslahatlar geçirilýär. Şeýle maslahatlar saglygy goraýyş işgärleriniň kärdeşler arkalaşygynyň ilkinji guramalarynyň başlyklarynyň Türkmenabat şäher geňeşiniň guramagynda welaýat köpugurly, ýokanç keseller, hassahanalarynda, Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş, Gaýragoýulmasyz «Tiz kömek» merkezlerinde «Milli demokratiýanyň dabaralanmagy» ady bilen geçirildi. Maslahata gatnaşan lukmanlar öz çykyşlarynda Gahryman Arkadagymyzyň orta atan tekliplerini tüýs ýürekden goldaýandyklaryny, bir palataly parlament ulgamyna geçip, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň döredilmeginiň ýurdumyzda kanun çykaryjylyk işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň möhüm ädimleriniň biri boljakdygyny, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň milli ösüşlerimiziň täze ugurlaryny kesgitlemekde, il-ýurduň bagtyýar geljeginiň hatyrasyna möhüm çözgütleri kabul etmekde örän uly ähmiýete eýedigini buýsanç bilen bellediler. Şeýle-de olar Gahryman Arkadagymyzyň ýolbaşçylygynda ýene bir döwletli Maslahatyň geçiriljekdigini, bu Maslahatyň ýurdumyzyň okgunly ösüşleriniň täze tapgyryna badalga berj

Çagalaryňyzy pasla görä geýindiriň!

Pasla görä geýinmek hemişe-de zerurdyr welin, aşa sowuk howada, gardyr ýagyşda ýyly egin-eşikleri geýmek hemmeleriň saglygy üçin peýdalydyr. «Çagany nädip dogry geýindirmeli?». Megerem, bu sowal gyş paslynda ata-eneleri has hem gyzyklandyrýan bolsa gerek. ■ Halk arasynda aýdylyşy ýaly, gyşda çagaňy özüňden bir gat galyň geýindirmeli.

Antibiotik derman serişdelerini özbaşdak ulanmak nädogrudyr!

Antibiotikleriň sowuklama-gaýnaglama keselleriniň hemmesinde kömek etmeýändigi mälimdir. Olaryň bedene zyýanly täsir etmejekdigini kepillendirmek welin mümkin däl. Ilkinji nobatda, antibiotikleriň bedeniň immunitetini gowşadýandygyny göz öňünde tutmaly. Megerem, antibiotikler lukman bilen maslahatlaşylmazdan, özbaşdak, köplenç, nädogry ulanylýan derman serişdeleriniň arasynda birinji orny eýeleýändir. Köpler bu dermanlara sowuklama-gaýnaglama hadysalarynda ýokary netije berýän derman hökmünde seredýärler. Hakykatda welin, aglaba antibiotikler diňe bakteriýaly ýokançlarda kömek edýär. Olar wiruslary ýok edip bilmeýär. Sowuklama keselleriniň aglabasynyň, şol sanda ýiti respirator keselleriň gelip çykyşy bolsa wiruslar bilen baglanyşykly.

Saglyk — baş baýlyk

Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde möwsümleýin ýiti respirator ýokanç keselleriniň öňüni almak, arassaçylyk tertip-düzgüni barada giň gerimli düşündiriş işleri alnyp barylýar, ýokanç keselleriň öňüni alyş işleri barada yzygiderli wagyz-nesihat işleri geçirilýär. Maşgala lukmanlary tarapyndan ilatyň arasynda ýiti respirator kesellerine garşy sanjym işleri geçirilýär. Çagalar bagyna gatnaýan çagalaryň we olaryň ene-atalarynyň, talyplaryň hem-de mekdep okuwçylarynyň arasynda ýokanç keselleriň öňüni almak boýunça geçirilýän wagyz-nesihat işleri öz netijesini berýär. Ýiti respirator keselinden goranmak her bir adamyň özüne hem baglydyr. Munuň üçin ol şahsy arassaçylygy saklamaly kadalary berjaý etmeli.

«Güneşiň» saglyk burçy

Gyş paslynda howanyň üýtgemegi bilen döräp biläýjek möwsümleýin ýiti respirator ýokanç keselleriň öňüni almak boýunça maslahatlar: Şahsy we jemgyýetçilik arassaçylygy babatdaky tertip-düzgünleri berjaý ediň! Elleriňizi arassa saklaň!

Lukman maslahat berýär

«7/24. tm», № 03 (138), 16.01.2023 Möwsümleýin keselleriň öňüni almak

Saglygymyz öz elimizde

Bedeniň kesele garşy göreşmeklik ukybynyň ýokary bolmagyny gazanmak üçin bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. Özüňiziň hem-de çagalaryňyzyň burnunyň nemli bardasyna «oksolin» melhemini çalmagy endik etmeli.

Saglyk burçy

Gyş paslynda howanyň sowuk bolýanlygy sebäpli, pasla görä geýinmek maslahat berilýär. Ýyly geýinmek sowuk howadan we ýiti respirator keselinden goranmagyň ygtybarly usulydyr.

Saglygymyz öz elimizde

Bedeniň kesele garşy göreşijilik ukybynyň ýokary bolmagyny gazanmak üçin bedenterbiýe we sport bilen meşgullanyp, sagdyn iýmitlenmeli. Ir säher we agşamara arassa howada ýarym sagat pyýada ýöremeli. Özüňiziň hem-de perzentleriňiziň burnunyň nemli bardasyna «Oksolin» melhemini çalmagy endik etmeli. Pasyllara görä geýinmeli we witamin С – askorbin turşusyna baý önümler (miwe şirelerini, bally we limonly gök çaýy, itburun demlemesini, alma, pyrtykal ýaly miweleriň şirelerini, kelem, käşir we beýleki bakja önümlerini) bilen iýmitlenmeli.