"Neutral Turkmenistan" newspaper

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-61-18, 39-95-82, 39-95-88
Email: neutralturkmenistan-gazeti@online.tm

Habarlar

Watanymyzyň sport abraýy barha beýgelýär

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ähli ugurlarda ösüşiň täze belentliklerine tarap öňe barýan Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimizde sport ulgamy hem düýpli özgerişlere beslenýär, uly ösüşlere eýe bolýar. Gahryman Arkadagymyzyň parasatly başlangyçlary esasynda ata Watanymyzyň dünýäde sport döwleti hökmünde ykrar edilmeginiň bu günki gün ýurdumyzyň her bir raýatynyň kalbyny çäksiz buýsanja besleýändigini nygtasak, elbetde, diňe hakykaty sözledigimiz bolar. Paýtagtymyz Aşgabat şäherinde geçirilen Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary, Agyr atletika boýunça dünýä çempionaty, şeýle-de «Amul – Hazar 2018» halkara awtorallisi we beýleki halkara sport ýaryşlary dünýä sportunyň taryhyna altyn harplar bilen ýazylan wakalar bolup, ýurdumyzyň şan-şöhratyny täze belentliklere göteripdi. Hawa, bedenterbiýäni we sporty ösdürmek bilen bagly işler ajaýyp zamanamyzda hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda has-da rowaçlanýar. Türkmenistanyň dünýäniň sport giňişligindäki abraý-mertebesi öňküden hem belende göterilýär. Arkadagly Serdarymyzyň taýsyz tagallalarynyň, durmuşa geçirýän beýik işleriniň netijesinde raýatlaryň saglygyny goramak we berkitmek, şeýle hem jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini ornaşdyrmak, köpçülikleýin bedenterbiýäni, sporty ösdürmek boýunça öňde goýlan wezipeler üstünlikli amala aşyrylýar. Eziz Diý

Türkmen türgenleri ýeňişli ýolda

Türkmen türgenleri iri halkara ýaryşlarynda uly üstünliklere eýe bolýarlar. Şol netijeler tamamlanyp barýan ýylyň sport durmuşynyň bezegine öwrülýär. Hindistanyň Puna şäherinde geçen kuraş göreşi boýunça dünýä çempionaty hem bu hakykatyň beýany boldy. 61 ýurtdan 178 türgeni jemlän dünýä çempionatynda türkmen pälwanlary milli mekdebimiziň medally ýoluny mynasyp dowam etdirdiler. Çempionatdan gelip gowşan ilkinji hoş habar Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň 2-nji ýyl talyby Aziza Gurbanowanyň 78 kilogram agram derejesinde gazanan üstünligi bilen bagly boldy. Ol dünýä çempionatynyň bürünç medalyny gazandy.

Kämillik ojagy

Aşgabat şäheriniň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň 9-njy sport mekdebinde okuwçy-türgenleriň 600-e golaýy sportuň dürli görnüşleri boýunça yhlasly türgenleşip, beden hem ruhy taýdan kämillige ymtylýar. Şu ýyl sport mekdebimizde ozal hereket edýän futbol, basketbol, gandbol, tennis, söweş sambosy, taýboks ýaly görnüşleriň üstüne agyr atletika hem goşulyp, bu ýerde tälim berilýän sport görnüşleriniň sany ýedä ýetdi. Aşgabat şäheriniň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň 9-njy sport mekdebinde sportuň toparlaýyn görnüşleri boýunça hem, ýekeleýin görnüşler boýunça-da türgenleşikler tejribeli tälimçiler tarapyndan alnyp barylýar. Mekdebimiziň türgenleri ýurt we şäher derejesindäki ýaryşlarda yzygiderli tapawutlanyp, barha kämilleşýändiklerini görkezýärler.

Sport mekdeplerinde

Ýakynda 2011-2012-nji ýyllarda doglan türgenleriň arasynda Aşgabat şäheriniň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň 5-nji sport mekdebiniň grek-rim göreşi boýunça açyk birinjiligi geçirildi. Aşgabat şäherindäki 79-njy orta mekdepde guralan ýaryşa paýtagtyň sport mekdeplerinden we Daşoguz, Ahal, Balkan, Mary welaýatlaryndan 100-den gowrak türgen gatnaşdy. Ýaryş 11 agram derejesinde geçirilip, onda 5-nji sport mekdebiniň türgenlerinden S.Şirow (22 kg), A.Koroglyýew (23 kg), B.Ataýew (25 kg), G.Gurbanmuhammedow (26 kg), I.Köşekow (29 kg), D.Annamyradow (32 kg), A.Begimow (35 kg), A.Ýusupow (42 kg), K.Nazarow (+50 kg) öz agramlarynda baýrakly orunlary eýelemegi başardylar. Ýeňiji bolan türgenler medallardyr Hormat hatlary bilen sylaglandy. Atajan ÖWEZNEPESOW,

Bedenterbiýe we biz

Bagtyýarlygyň hem sagdynlygyň gözbaşy bolan sport ynsan durmuşynda wajyp orny eýeleýär. Sport bilen meşgullanmak hemmeler üçin zerur. Emma sport bilen meşgullanmak üçin öz mümkinçilikleriňe, ukyp-başarnyklaryňa dogry baha bermegi hem unutmaly däl. Sebäbi aşa agyr türgenleşikler gerekli netijäni almaga kömek etmän hem biler. Sportda-da, islendik işde bolşy ýaly, üstünlik gazanmak üçin sabyr-kanagat hem-de zähmetsöýerlik gerek. Bedenterbiýe we sport bilen meşgullanylanda, ilki bilen, ýaş aýratynlygyny göz öňünde tutmak maksadalaýyk bolar. Kiçi ýaşly çagalara, ýetginjeklere we gartaşan adamlara aşa agyr türgenleşikler maslahat berilmeýär. Orta ýaşly erkekler we zenanlar üçinem türgenleşikleriň belli bir topary bilen meşgullanmak peýdalydyr. Şeýle hem türgenleşikler diňe yzygiderli geçirilen ýagdaýynda islenilýän netijäni gazanyp bolýandygyny ýatdan çykarmaly däl.

Paýtagtyň birinjiligi

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň tagallalarynyň netijesinde gözel Diýarymyzda ýaş nesle sagdyn durmuş ýörelgesine eýermekde, sportuň dürli görnüşleri bilen meşgullanmakda ähli şert-mümkinçilikler döredilýär. Şeýle-de, sportuň dürli görnüşleri boýunça ýaryşlary ýokary guramaçylykly geçirmek üçin döwrebap sport desgalarydyr toplumlary hereket edýär. Golaýda Aşgabat şäheriniň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň ýurdumyzyň Kikboksing federasiýasy bilen bilelikde guramagynda geçirilen kikboksing boýunça paýtagtymyzyň açyk çempionaty hem şeýle şert-mümkinçilikleriň beýany boldy. Oňa paýtagtymyzdaky sport mekdeplerinde tälim alýan türgenleriň 200-den gowragy gatnaşyp, baş baýrak ugrunda özara güýç synanyşdylar. Ýaryş esasan hem kikboksingiň lou-kik usuly boýunça 2006-2007-nji, 2008-2009-njy, 2010-2011-nji, 2012-2013-nji hem-de 2014 – 2016-njy ýyllarda doglan türgenleriň arasynda guraldy.

Ýaş türgeniň ýürek sözi

Ýakynda Gruziýada ýaý atmak boýunça Ýewraziýanyň çempionaty geçirilip, bu bäsleşikde türkmen türgenleri 8 medal eýelemegi başardylar. Biz hem bu ýaryşda bürünç medal eýelän Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň binagärlik we dizaýn fakultetiniň binagärlik kafedrasynyň 1-nji ýyl talyby Köwser Abbasowa bilen söhbetdeş bolduk. Ol öz ýürek buýsanjyny şeýle beýan etdi: – Türkmenistan – sagdyn bedenli, sagdyn ruhly nesilleriň ýurdy. Munuň şeýledigini sport ulgamynda gazanylýan halkara ýeňişler hem aýdyňlygy bilen şöhlelendirýär. Türkmen Tuguny belentde parladyp, Döwlet senamyzy belentden ýaňlandyrýan türkmen türgenleriniň halkara sport üstünlikleriniň sakasynda Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Serdarymyzyň türkmen sportuny ösdürmek ugrundaky taýsyz aladalary ýatyr.

Düzzüm bäsleşigi

Türkmenistanyň Milli sport oýunlary merkezi tarapyndan guralan düzzüm ýaryşy «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylyna bagyşlandy. Ýaryşa ikinji derejeden ýokary bolan düzzümçileriň 22-si gatnaşdy. Aýlaw usulynda guralan düzzüm ýaryşynda 9 oglan, 13 gyz ýeňiş üçin bäsleşdi. Bäsleşige gatnaşyjylaryň aglabasy Aşgabat şäheriniň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň Ýöriteleşdirilen küşt we şaşka mekdebiniň türgenleridir. Oglanlaryň ýaryşynda Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň talyby Arslan Orazgeldiýew ýeňiji boldy. Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň talyby Amanmyrat Çaryýew ikinji orny eýeledi. Paýtagtymyzdaky 130-njy orta mekdebiň okuwçysy Muhammet Rejepow öňdäki üçlügi jemledi.

Welaýatlardan habarlar

Bu gün eziz Diýarymyzda ynsan saglygyny goramak, sporty we bedenterbiýäni ösdürmek, ýaş nesliň sagdyn durmuş ýörelgesine eýermegini gazanmak ugrunda durmuşa geçirilýän beýik işler diýseň ýokary baha eýedir. Şol ajaýyp ädimleriň netijesini wagyz etmek bolsa beýleki edara-kärhanalardyr guramalar bilen birlikde, sport ulgamynyň wekilleriniň hem paýyna düşýär. Gökdepe etrabynyň Yzgant şäherçesindäki sport mekdebi bu ugurda alyp barýan işleriniň yzygiderliligini üpjün edýär. Mekdebiň tälimçi-mugallymlary ýaşlar bilen guraýan maslahatlarynda zyýanly endiklerden daşda durmagyň, sport we bedenterbiýe bilen meşgullanmagyň zerurlygy barada-da içgin düşündirýärler.

Meşhur küştçiniň ýatlamasy

Küşt Diýarymyzda sportuň ösen görnüşleriniň biri bolup, ol gadymy döwürlerden bäri halkymyzyň arasynda uly meşhurlyga eýe bolup gelýär. Küşt oýnamak ýurdumyzda geçen asyryň başlarynda köpçülikleýin häsiýete eýe bolup, halkyň milli medeniýetiniň bir bölegine öwrülýär. Muňa aşakda gürrüň berjek wakamyzam bütin aýdyňlygy bilen güwä geçse gerek. XX asyryň ýigriminji ýyllarynda Russiýanyň Moskwa şäherinden meşhur küştçi A.Serebriýskiý Türkmenistana gelýär. Güneşli ülkämize bolan ýatdan çykmajak syýahaty barada soňra tanymal küştçi şeýle gürrüň beripdir: «Uly bazaryň bir çetinde üýşüp oturan bir topar adam meniň ünsümi özüne çekdi. Keçäniň üstünde bir-birine bakyp iki ýaşuly otyrdy. Olaryň daşyny garrylar bilen ýaşlar gurşap alypdyr, özleri-de, bir zatlary ara alyp maslahatlaşýardylar. Men olaryň ýanyna baryp, keçä nazar saldym. Onuň üstünde reňkli daşjagazlar bardy. Iki ýaşuly oýna gyzypdyr. Türkmenlerde daş bilen oýnalýan oýun köp, ýöne bu ýerdäki tomaşaçylaryň gyzyklanmasy maňa has täsin göründi. Daşjagazlaryň göçümi tanyş ýalydy. Üns berip seretsem, keçäniň ortasyna ak sapak bilen atanak üstüne atanak çekilipdir. Daşjagazlar özboluşly küşt tagtasynyň öýjüklerinde dur. Ilki şaşkadyr öýtdüm. Emma daşjagazlar 24-den köpdi. Küştmükä? Biraz durup, munuň hut şoldugyna göz ýetirdim. Mallaryň hemmesi meňzeş bolup, «tagtada» ak-gara öýler bolmasa-da, ýaşulular hakyky küşt oýnaýardy

Top torly halkada

«Aşgabat» köpugurly stadionynda basketbol boýunça Aşgabat şäheriniň hem-de «Olimp» orta sport mekdebiniň birinjiligi geçirildi. Ýaryş 2005—2008-nji ýyllarda doglan ýaşlardan düzülen toparlaryň altysynyň gatnaşmagynda geçdi.

Bedenterbiýe we sport

«Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly XII Uniwersiadanyň çäklerinde Balkan welaýatynyň bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirliginiň «Türkmenistan» Ýaşlar bedenterbiýe-sport guramasynyň welaýat bölümi bilen bilelikde guramagynda Balkanabat şäherindäki ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda ýeňil atletika, düzzüm, şaşka, stol tennisi boýunça ýaryşlar geçirildi. Olaryň netijeleri boýunça Balkanabat nebitçilik orta hünär okuw mekdebiniň, Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň Balkanabat bölüminiň, Balkan welaýat ýörite sungat mekdebiniň toparlary öňdäki orunlara mynasyp boldular. Ýakup AMANOW,

Talyplar göreş düşekçesinde

Şu günler talyp ýaşlaryň durmuşy gyzykly sport ýaryşlaryna beslenýär. «Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly Uniwersiadanyň çäklerindäki ýaryşlaryň gyzykly pursatlary olara ýatdan çykmajak täsirleri bagyşlaýar. Golaýda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynda geçirilen sambo ýaryşyny hem şeýle bäsleşikleriň biri hökmünde görkezmek bolar. Ýokary okuw mekdepleriň 17-sini jemlän ýaryş agramlaryň ýedisi boýunça guraldy. Şunlukda, toparlaýyn hasapda Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyplaryndan düzülen ýygyndy ýeňiji boldy. Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynyň talyplary ikinji orna mynasyp boldular. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti üçünji orna eýe çykdy.

Zenan eminler

Katarda gyzgalaňly dowam edýän futbol baýramçylygynda dünýä çempionatlarynyň taryhynda ilkinji gezek zenan eminlere oýunlara baş eminlik etmek ynanyldy. Halkara Futbol federasiýasynyň çempionatyň duşuşyklaryna bellän baş eminleriniň hatarynda zenanlaryň üçüsi bar: Stefani Frappar (Fransiýa), Salima Mukansanga (Ruanda) we Ýosimi Ýamasita (Ýaponiýa).

Futbol täzelikleri

Türkmenistanyň futbol çempionatynyň 22-nji tapgyrynyň duşuşyklary geçirildi. Balkanabat şäherinde ýerli «Nebitçi» bilen duşuşan ýaryş tertibiniň öňbaşçysy «Ahal» topary 1:0 hasabynda ýeňiş gazandy. Bu ýeňşinden soň utugyny 60-a ýetiren «Ahal» birinji orny eýelemegini dowam edýär. 10 utugy bolan «Nebitçi» 8-nji orunda ornaşdy. Ýaryş tertibinde ikinji orny eýeleýän paýtagtymyzyň «Altyn Asyry» hem bu tapgyryň duşuşygyny ýeňiş bilen tamamlady. Paýtagtymyzyň topary myhmançylykda «Energetigi» 2:0 hasabynda ýeňlişe sezewar edip, 49 utuk toplady. Ýedinji orny eýeleýän «Energetigiň» 15 utugynyň bardygyny bellemek gerek.

Sport. Sport. Sport.

Çekeleşikli geçdi Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzda köpçülikleýin bedenterbiýäni we sporty ösdürmekde taýsyz tagallalar edilýär. Şol tagallalardan ugur alnyp, golaýda Mary şäheriniň 6-njy sport mekdebinde welaýatymyzyň başlangyç we orta hünär okuw mekdepleriniň arasynda sportuň woleýbol görnüşi boýunça ýaryş geçirildi.

Katar – 2022: gyzykly maglumatlar

Katarda gyzgalaňly dowam edýän dünýä çempionaty futboluň muşdaklaryna ýatdan çykmajak pursatlary bagyş edýär. Geliň, şu ýerde futbol baýramçylygynyň gahrymanlary barada gyzykly maglumatlar bilen tanşalyň. Niderlandlaryň ýygyndysynyň derwezeçisi Andris Noppert dünýä çempionatynda çykyş edýän iň uzyn boýly futbolçydyr. Onuň boýy 2 metr 3 santimetre barabar. Boýy 1 metr 58 santimetr bolan marokkoly goragçy Ilýas Şair bolsa ýaryşyň iň kelte oýunçysydyr.

Ta­ryh­da şu gün

«Sewilýada» çykyş edýän Ýago Aspas duşuşygyň 58-nji, 60-njy hem-de 62-nji minutlarynda tapawutlanyp bu ugurda mundan öňki goýlan rekordy täzelemegi başardy. Bu duşuşyk 5:1 hasabynda «Sewilýanyň» peýdasyna tamamlandy. Ý.Aspasyň «Liwerpulyň» taryhy oýunçysy Robbi Fauleriň 1994-nji ýylda goýan mundan öňki rekordyny 33 sekunda çenli täzeländigini bellemek gerek.

Spartakiadanyň welaýat tapgyry geçirildi

Golaýda orta mekdepleriň okuwçylarynyň arasynda geçirilýän «Türkmenistan – ruhubelentligiň we sagdynlygyň ýurdy» atly XII spartakiadanyň çäklerinde sportuň ýeňil atletika, kiçi futbol, tennis görnüşleri boýunça welaýat tapgyry geçirildi. Ony welaýat häkimligi, «Türkmenistan» ýaşlar bedenterbiýe-sport guramasynyň welaýat bölümi, welaýat bedenterbiýe we sport baradaky Baş müdirligi, TMÝG-niň welaýat geňeşi, TKA-nyň welaýat birleşmesi, TDP-niň welaýat komiteti hem-de welaýat Baş bilim müdirligi bilelikde  gurady. Ýeňil atletika boýunça ýaryş Daşoguz şäherindäki «Garaşsyzlyk» sport desgasynda geçirildi. Oňa Akdepe, Boldumsaz, Şabat, Saparmyrat Türkmenbaşy, Görogly, Köneürgenç etraplaryndan hem-de  Daşoguz şäherinden toparlar gatnaşdylar. Ýaryşda türgenlerimiz uzynlyga bökmek, oglanlar 100 metr, gyzlar 60 metr aralyga ylgamak hem-de oglanlar estafetanyň 4x100 metr aralyga, gyzlar bolsa 4x60 metr aralyga ylgamak boýunça bäsleşdiler. Netijede, Şabat etrabynyň topary iň köp utuk toplap birinji,  Görogly etrabynyň topary ikinji, Daşoguz  şäheriniň topary üçünji orunlary eýelemegi başardylar. Kiçi futbol boýunça oglanlaryň arasyndaky ýaryşlar Daşoguz şäherindäki 1-nji çagalar we ýetginjekler sport mekdebiniň sport meýdançasynda geçirildi. Bu ýaryşa 9 topar gatnaşdy. Gyzykly we çekeleşikli geçen oýunlarda garşydaşlarynyň ählisinden üstün çykan Daşoguz şäheriniň topary

Buzda typmak

Buzda figuralaýyn typmak aýratyn sport görnüşi hökmünde 1860-njy ýyldan bäri bellidir. Bu sport görnüşiniň birnäçe ugurlary bar: ýekelikde, toparlaýyn sinhroniki typmak, sport tanslary, iki bolup figuralaýyn typmak. Buzda figuralaýyn typmak sportuň örän owadan görnüşidir. Sportuň bu görnüşi diňe bir türgenler üçin däl, eýsem, boş wagtlaryny netijeli geçirmäge ýykgyn edýänler üçin hem örän peýdalydyr. Hakykatdan-da, buzda figuralaýyn typmak işjeň dynç alşyň owadan bir görnüşidir. Psiholog lukmanlar durmuşyň dartgynly döwürlerinde, göwnüňe tukatlyk aralaşanda, ukynyň bozulmalarynda konkide typmagy maslahat berýärler. Owadan sazlary diňläp konkide typmak, beden hereketiniň sazlaşykly çeýeligini, owadanlygyny, kalbyň nuranalygyny gazanmaga kömek berýär.