"Saglyk" žurnaly

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-61-65, 38-61-67
Email: saglyk-zurnaly@online.tm

Makalalar

Lukmançylyk nyşanlarynyň taryhy

Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli gurlup, ulanylmaga berlen «Bagabat» şypahanasyna barýan ýoluň ugrunda ýerleşen «Saglyk» binasyny «Türkmenistanyň lukmançylygy» nyşany bezeýär. Binanyň ýokarsynda ýerleşdirilen bu nyşan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlary bilen döredilendir we ýurdumyzda resmi lukmançylygyň nyşany hökmünde kabul edilendir. Ol türkmen lukmançylyk ylmynyň we tebipçiliginiň gözbaşyny asyrlaryň jümmüşinden alyp gaýdýan, ýüz müňlerçe ýyllaryň dowamynda dermanlyk serişde hökmünde ulanylyp gelnen üzärligiň, keýigokaranyň, kepjebaş ýylanynyň şekillerini öz içine alýar. Nyşanyň daşky aýlawynda üzärlik ösümliginiň 2 sany ýaşyl baldagynyň şekili ýerleşdirilen, olaryň hersinde 27 sany tohum düwmejikler saklanýar. Aýlawyň içinde sarymtyl ak reňkli 2 okaraly keýigokara hem-de oňa çepden 3 aýlaw bolup oralan kepjebaşyň şekili ýerleşdirilendir. Aýlawyň aşagynda ýarym aýlaw ölçeginde «Türkmenistanyň lukmançylygy» diýen ýazgy bar. Eýsem, häzirki wagtda-da dürli kesellerde ulanmak üçin niýetlenilen derman serişdeleriniň önümçiliginde çig mal bolup hyzmat edýän üzärligiň, keýigokaranyň hem-de zäheri müň derde derman jandaryň şekilleri nämäni aňladýar? Nyşanda

Göwrelilik döwründe geçirilýän barlaglar

Göwrelilik döwri zenanyň ýagdaýyny we göwredäki çaganyň ösüşini anyklamak üçin meýilnamalaýyn barlaglardan geçirilmegi hökmanydyr. Ine, şeýle barlaglaryň biri-de göwrelileriň ultrasesli barlag (USB) skriningidir.  Skrining birnäçe saglygy goraýyş barlaglarynyň toplumy bolup, ol enäniň göwresindäki çaganyň fiziki ösüşini anyklamaga, hromosom keselleriniň we doga kemisligiň howply toparyny irki döwürde ýüze çykarmaga niýetlenendir. Skrining barlagyny ähli göwreli zenanlaryň geçmegi hökmandyr. Sebäbi ol enäniň göwresindäki çaganyň genetiki kesellerini, doga kemisligi, göwreliligiň dowamynda ýüze çykýan käbir meseleleri we gaýra üzülmeleri irki döwürde anyklap, bejergi almagyna ýardam edýär. Göwreliligiň tutuş dowamynda skrining barlagy 3 gezek geçirilýär (göwreliligiň her üç aýlygynda).

Turnikli maşklaryň saglyga peýdasy

Turnikli bedenterbiýe hemmeleriň bilýän, şeýle hem iň elýeterli maşklar toplumydyr. Turnik köp sanly saglyk meselelerini çözmek we ajaýyp beden rahatlygyny üpjün etmek üçin gymmatly enjamdyr.Turnikde sport bilen meşgullanmaga garşy görkezmeler şulardyr:

Osteoporozda ýerine ýetirilýän maşklar

Osteoporoz keselinde ýörite niýetlenen maşklary ýerine ýetirmek örän peýdaly. Sebäbi fiziki maşklaryň dogry ýerine ýetirilmegi netijesinde myşsalar işjeňleşýär we süňk dokumalarynyň iýmitlenişi ýokarlanýar. Mundan başga-da şeýle bejeriş usuly geçirilýän bejerginiň täsirini ýokarlandyrýar. Hepdede birnäçe gezek 30 minutlap yzygiderli ýerine ýetirilen maşklar, süňküň agramynyň ýokarlanmagyna we keseliň ösüşiniň öňüni almaga ýardam edýär. Maşklary ýerine ýetirmäge islendik ýaşda-da başlap bolýar. Ýöne maşklar ýerine ýetirilende esasy zat gowşak süňk ulgamyna agram düşürmejek bolmaly we myşsalary işjeňleşdirjek amatly maşklary saýlap almaly. Osteoporozda bejeriş-bedenterbiýäniň iň esasy ýörelgesi — maşklary agyrysyz ýerine ýetirmek.

Möwsümleýin kesellerden goranalyň!

Gyş hem ýaz aýlary ýiti respirator ýokanç keselleriniň dowam edýän döwri hasaplanylýar. Pasyl çalşygynda döreýän sowuklama kesellerinden nädip maşgalany we çagalary goramaly? Nädip öňüni almaly? Şular dogrusynda habarçymyza Ahal welaýat Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkeziniň lukmany Maýagül JUMAÝEWA şeýle gürrüň berdi. Çagalar ýylyň sowuk we pasyl çalşygy döwründe ýygy keselleýärler. Ýiti respirator keselleri bilen 2-3 ýaşly çaga 6 ýaşlylara garanda has köp keselleýär. Çagalar ulaldygyça kesele garşy göreşijilik ukybynyň ýokarlanýandygy sebäpli az dümewleýärler. Şonuň üçin öňüni alyş çärelerini dogry we doly ýerine ýetirmek bilen çagany islendik ýaşda kesellerden gorap bolýar.

Göwreliligi meýilleşdirmek

Çaganyň dünýä inmegi her bir maşgala üçin uly bagtdyr. Her bir ene-ata çaga dünýä inenden soň oňa talabalaýyk gözegçilik etmäge, mähir-alada bilen gurşamaga taýýar bolmalydyr. Onuň üçin maşgala agzalary göwreliligiň kadaly geçişini ýola goýup, sagdyn çaganyň dünýä inmegi üçin howp salýan alamatlary wagtynda ýüze çykarmagy başarmalydyrlar. Ene-ata çagasynyň saglygyna kiçilikden ünsli bolmaly, sebäbi nesil öndürmek ukyby çagalykdan kemala gelýär. Kiçi ýaşly gyzjagazlarda gurçuk keselleri, dürli ulgamlaryň sowuklama, ýygy dümewleme keselleri, iç gatama, böwrek we bagyr sowuklamalary geljekde aýbaşynyň bozulmalaryna, önelgesizlige getirip bilýär. Uly gyzlarda sowuklama keselleri, aýbaşynyň wagtynda gelmezligi (14-15 ýaşdan giç), yzygiderliliginiň bozulmagy, aýbaşynyň uzak wagtlap ýa-da köp möçberde bolmagy geljekde ganazlyga, önelgesizlige ýa-da boljak göwreliligiň agyrlaşmagyna getirip bilýär. Oglanjyklarda hapgyrtma keseli, jyns agzalarynyň şikesleri dürli kesellere getirip, önelgesizligiň sebäbi bolup bilýär. Göwreliligi meýilleşdirmekden öň geljekki ene-atanyň oňa taýýar bolmagy zerurdyr. Şonda göwreliligiň kadaly geçmeginiň, dogrumyň agyrlaşman, çaganyň sagdyn dünýä inmegine mümkinçilik has-da artýar. Şeýle mümkinçiligi berjaý etmek üçin är-aýaly

Türkmenistanyň derman senagatynyň önümleri

Buýan köküniň esasynda taýýarlanýan bu derman serişdeleri immuniteti pugtalandyryjy, çişi gaýtaryjy, gakylygy gopduryjy, gysylmany aýryjy (spazmolitiki), ýarany bitiriji täsire eýe bolup, aşgazan-içege we dem alyş ýollarynyň kesellerinde, meselem, bronhitde, bronhopnewmoniýada, bronhoektazda ulanmak üçin niýetlenendir. Buýan köküniň şerbedini süýjüli diabetde ulanmak maslahat berilmeýär. Buýan kökünden taýýarlanan derman serişdelerini lukmanyň maslahaty esasynda kabul etmeli.  Arassalanan buýan köki