"Güneş" žurnaly

Esaslandyryjysy: Türkmenistanyň Ministrler Kabineti
Salgysy: Aşgabat şäheri, Garaşsyzlyk şaýoly, 100, Türkmenbaşynyň erkin döredijilik mekany
Telefon belgileri: 38-61-68, 38-61-70, 38-61-59
Email: gunesh-zurnaly@online.tm

Makalalar

«Parahatçylyk: çagalaryň sesi» — uly üstünliklere beslendi

Şu gün, 30-njy noýabrda Türkmenistanyň Parahatçylyk gaznasynyň müdiriýetiniň, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň hem-de «Güneş» žurnalynyň redaksiýasynyň bilelikde yglan eden «Parahatçylyk: çagalaryň sesi» atly bäsleşiginiň döwlet tapgyrynyň jemi jemlendi. Oňa ýurdumyzyň welaýat we Aşgabat şäher tapgyrynda ýeňiji bolan okuwçylar gatnaşdy. Bäsleşigiň şertlerine laýyklykda, düzme ýazmak, surat çekmek we maket taýýarlamak boýunça netijeler yglan edilip, her ugurdan 1-2-3-nji orunlar kesgitlenildi. Bulardan başga-da, aýratyn tapawutlanan okuwçylaryň işlerine höweslendiriji baýraklar berildi. Täze zehinlileri ýüze çykarmaga uly mümkinçilikleri döreden bu bäsleşik döwrümiziň belent ruhuny açyp görkezdi. Bäsleşigiň ýeňijileri diýlip, eminler topary tarapyndan şular yglan edildi:

Halkara festiwal öz işine başlady

Şu gün 28-nji noýabrda «Milli aýdym-saz sungaty dünýä halklarynyň mirasynda» atly halkara festiwalyň we maslahatyň açylyş dabarasy boldy. Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgüniň sahnasynda forumyň dabaraly açylyşyndan soň, doganlyk halklaryň konserti guraldy. Döredijilik duşuşygy özboluşly ýerine ýetirijileri — halk aýdymçylaryny we sazandalaryny, şeýle hem Azerbaýjandan, Türkiýeden, Tatarystandan, Gazagystandan, Täjigistandan, Gyrgyzystandan, Özbegistandan, Eýrandan gelen sungat ussatlaryny bir ýere jemledi. Festiwalyň açylyş dabarasyna Türkmenistanyň milli aýdym-saz sungatynyň hem köp sanly wekilleri gatnaşdylar. Festiwalyň çäklerinde «Arçabil» myhmanhanasynda halkara maslahat geçirildi.  Şeýle hem «Türkmenistan» we «Watan» kinokonsert merkezlerinde, Magtymguly adyndaky milli sazly drama teatrynda myhmanlaryň çykyşlary guralmagy meýilleşdirilýär. Halkara forumyň çäginde döredijilik duşuşyklary gurnalar. Sazandalar Maýa Kulyýewa adyndaky Türkmen milli konserwatoriýasynyň ýanyndaky ýörite sazçylyk mekdep-internatynyň okuwçylary üçin milli gurallary çalmak boýunça ussatlyk sapaklaryny bererler.

Bäsleşigiň jemi jemlendi

Ýakynda «Güneş» žurnalynyň redaksiýasynyň, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň, Türkmenistanyň Ýangyn-amaly sport Federasiýasynyň, Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň Döwlet ýangyn howpsuzlygy gullugynyň bilelikde guramaklarynda «Ýurt abadan — il bagtyýar» atly ýangyn howpsuzlyk düzgünlerini wagyz-nesihat ediji bäsleşik geçirildi. Oňa welaýatlardan we Aşgabat şäherinden mekdep okuwçylarynyň 100-e golaýy gatnaşdy. Bäsleşigiň şertlerine laýyklykda, okuwçylar ýangyn howpsuzlyk düzgünlerini wagyz­nesihat ediji temadan düzmeler, hekaýalar, bolup geçen wakalara esaslanýan beýannamalar ýazyp ugratdylar. Ýörite düzülen eminler topary tarapyndan «Ýurt abadan — il bagtyýar» atly bäsleşiginiň ýeňijileri diýip, şular yglan edildi: – Aýlar Babamuradowa, Aşgabat şäherindäki 12-nji orta mekdebiň okuwçysy;

Hoşniýetli gatnaşyklaryň dabaralanmasy

Ýakynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň Gazagystan Respublikasyna döwlet sapary boldy. Onuň çäklerinde Astanada ýokary derejedäki ikitaraplaýyn gepleşikler geçirildi. Bu gepleşikler dost-doganlygyň we hoşniýetli goňşuçylygyň berk binýadyna, deňhukukly, özara bähbitli hyzmatdaşlygyň ýörelgelerine esaslanýan döwletara gatnaşyklaryň möhüm ädimine öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz döwlet sapary bilen goňşy ýurduň paýtagtyna baryp, bu ýerde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisine hem-de «Merkezi Aziýa — Russiýa» sammitine gatnaşdy. Munuň özi ýurdumyzyň GDA-nyň giňişliginde netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak meselelerinde işjeň orun eýeleýändiginiň, sebit we sebitara görnüşde köpugurly hyzmatdaşlygyň ösdürilýändiginiň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Bularyň ählisi umumy abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýär.

Geljegiň eýelerine beýik miras

Pariždäki Eýfel diňiniň mundan 100 ýyl çemesi ozal halkara «EKSPO» sergisini geçirmek üçin gurlandygyny bilýärsiňizmi? Şol serginiň geçirilenine bir asyrdan gowrak wagt bolan hem bolsa, Eýfel diňi serginiň nesillere ýadygärligi bolup galdy. Ýöne sergiler, festiwallar, dabaralar iň uly ýadygärligi ýüreklerimizde galdyrýar. Ynha, oktýabr aýynda-da ýüreklerde hemişelik ýadygärlik galjak dabaralaryň birnäçesine şaýat bolduk. «Watan» habarlary gepleşiginde siz hem görensiňiz. Ýurdumyzda Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň gününiň dabaralarynyň çäklerinde Aşgabat şäherindäki iň owadan binalaryň biri bolan Söwda-senagat edarasynda uly sergi we halkara maslahat geçirildi. Ol «Saglygy goraýyş, bilim we sport Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe» diýlip atlandyryldy. Serginiň adyna üns berdiňizmi? Saglyk bar, bilim bar, sport bar. Diýmek, üçüsem siziň – biziň çagalarymyzyň her gün başa täç edinýän serpaýlary. Eger Aşgabatda ýaşaýan bolsaňyz, sergä siziň hem ýoluňyzyň düşen bolmagy ahmal. Ýogsa-da, ony «mawy ekranlarda» kän görkezdiler. Diýseň gowy, diýseň ajaýyp sergi boldy. Siz menden «Sergide nämeler bardy?» diýip däl-de, «Nämeler ýokdy?» diýip soraň. Saglygy goraýyş, bilim we sport diýlende nähili täzelikler, nähili aja

Dost-doganlyk gatnaşyklary berkeýär

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar BERDIMUHAMEDOW:— Türkmenistan we Özbegistan Respublikasy doganlyk döwletlerdir, goňşulardyr, şoňa görä-de, biz ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň giňeldilmegine aýratyn ähmiýet berýäris. Özbegistan Respublikasy bilen netijeli, dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmak we giňeltmek Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýakynda Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew resmi sapar bilen ata Watanymyz Türkmenistana geldi. Bu sapar ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklary, energetika, ulag, oba hojalygy ýaly möhüm ulgamlary pugtalandyrmakda esas bolup hyzmat eder.

Alabaý — biziň milli buýsanjymyz

Geçmişi şöhratly, şahyrana, şahandaz halkymyzyň durmuşynda eýesine wepaly, agras, çyn dost, kanagatly ýoldaş, nätanşa hüşgär, juda duýgur bolan alabaý itlerimiziň mynasyp orny bar. Halkymyz türkmen alabaýyna bedew atyna bakýan nazary bile seredýär. Bu geçmişden şu güne çenli dowam edip gelýän aýdyň hakykat.  Türkmen alabaýynyň şan-şöhratyny dünýä derejesinde ýokary galdyrmak, itşynaslygy ösdürmek we ony kämilleşdirmek maksady bilen hormatly Prezidentimiziň alyp barýan buýsançly işleri çäksiz waspa mynasypdyr.

Bereket saçagyny açan tylla güýz

Bu, megerem, her birimizde bolandyr. Çaga wagtymyz ejemiziň ýa-da kakamyzyň haýsy biri bazara, dükana gitjek bolsa, hökman bizem onuň bilen gitmäge höwesek bolandyrys. Sebäbimi?! Sebäbi bazarda hem-de dükanda islän zadyň — almadyr şetdalyň, üzümdir naryň, gawundyr garpyzyň, dürli ir-iýmişleriň barlygy, ejeň-kakaňam seniň raýyňy ýykman, islän gök önümiňden alyp bermegi... biziň göwnümizi heýjana getirerdi. Özi-de olaryň her biri öz ýakymly ysy hem tagamy, özboluşly reňki bilen ünsüňi çekip, gözüňi dokundyryp durandyr. Onsoň, baý, şol pursat senden bagtly, şadyýan çaga ýokdur...

Magtymguly Pyragynyň şygyrlaryndaky rowaýatlar, ertekiler

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar BERDIMUHAMEDOW:— Gündogaryň beýik akyldary we danasy Magtymguly Pyragy özüniň çuňňur pähim-paýhasa ýugrulan goşgulary bilen ynsan kalbynda baky orun aldy. (Başy žurnalymyzyň geçen sanynda).

Goşgular çemeni

Türkmenistanyň Prezidentiniň «Türkmeniň Altyn asyry» atly bäsleşigine Azat RAHMANOW.

Çaga kalbynyň owazy

Mugallym Iň mähriban ynsan, hoşamaý ynsan,Nusgalyk kesbinden görelde aldym.Ýüreklerde gyzgyn mähir döredip,Ýoluma nur çaýdyň, sag bol, mugallym!

Sapak

«Ýurt abadan – il bagtyýar» atly döredijilik bäsleşigine (Hekaýa)

Pişek

Eziz çagalar, siz «Giç ýat-da, ir tur, alty pişegi artyk ur» nakylyndaky «pişek» sözüniň manysy dogrusynda oýlanyp gördüňizmi? Ondaky «pişek» sözi aýagy şikesli adamlaryň ýöremäge ýardam bolar ýaly ulanýan agaç enjamy däl. Aslynda, oňa-da «pişek» diýilýänem bolsa, bu nakyldaky «pişek» sözi başga manyda gelýär. Häzir oba ýerlerinde süýdi gaýtadan işlemekde kämil tehnologiýalar ulanylýar. Özem olar elektrik energiýasy bilen işledilýär.

«Güneşiň» saglyk burçy

Howanyň üýtgemegi bilen döräp biläýjek möwsümleýin ýiti respirator ýokanç keselleriň öňüni almak boýunça maslahatlar: Şahsy we jemgyýetçilik arassaçylyk tertip-düzgünlerini berjaý ediň! Agyz-burun örtüklerini tertibe laýyklykda dakynyň, howpsuz aralygy berjaý ediň, elleriňizi arassa saklaň!

Sagdyn bolaýyn diýseňiz...

Säher bilen oýansaň ruhuň galar belende,Irdenki maşk güýç-kuwwat döredýändir bedende. Hereket et, ellerňi uzat saga hem sola,Sport bilen meşgullan, mydam saglygyň gora.

Kitap okamakdan nädip lezzet almaly?

Mähriban çagalar, kitap okamagyň peýdalary barada žurnalyň geçen sanlarynda ýörite berlipdi. Bu gezek bolsa kitap okamakdan lezzet almagyň usullaryny paýlaşmagy makul bildik. Uly göwrümli eserler sizi ýadadýan bolsa kiçiräk hekaýalardan, ertekilerden we powestlerden başlaň! Eger-de bular hem size agyr düşýän bolsa suratlar bilen bezelen gülküli wakalary okap bilersiňiz!

Dün­ýä­de iň köp sa­ty­lan ki­tap

Mähriban çagalar! Siz Garri Potter hakyndaky kitaby okansyňyz ýa-da köp bölümli filmini görensiňiz. Bu eser dünýäniň çagalar edebiýatyna uly bir täzelik getirdi. Geliň, bu eser bilen bagly gyzykly maglumatlary okalyň! 1. Joan Roulingiň ilkinji kitaby «Garri Potter we pelsepe daşy» ady bilen satuwa çykyp, bu at Beýik Britaniýa, Kanada ýaly döwletlerde ýörgünli boldy. Emma amerikaly bir redaktor «pelsepe daşy» diýmän, «jadygöýüň daşy» ady bilen kitaby çapa çykardy.

Ama­nyň ýa­zy­jy ata­sy

Aman biziň synpymyzyň iň ökde okuwçylarynyň biri. Ähli sapaklardan gowy ýetişýändiginden hem beter, onuň atasynyň ýazyjydygyna biziň ählimiziň diýen ýaly gözümiz giderdi. Biz Amana atasynyň gyzykly hekaýalary nädip ýazýandygy, täze eserleri barada sorag yzyna sorag bererdik. Aman bolsa hemişe: «Atam maňa-da hekaýa ýazmagy öwretjek diýýär. Sebäbi men oňa käwagt hekaýa ýazanda kömek edýän» diýerdi. Bagtygül atly synpdaşymyz: «Sen oňa nädip kömekleşip bilýäň?» diýip sorady. Şol sorag biziňem hemmämizi gyzyklandyrýardy. Şonuň üçinem biz Amanyň jogabyna dykgat bilen garaşdyk. Bu gürrüňi diňläp oturan mugallymymyz hem ýylgyrdy-da: — Aman, hekaýany, goşgyny kömekleşip ýazylmaýar — diýdi. — Olary ýazyjy-şahyrlar oýlap tapyp, kagyza geçirýärler. Olaryň diňe kätipleri bolup biler. A sen näme kömek berdiň ataňa?

Ýaşajyk suratkeşleriň sergisi

Gadyrly çagalar, žurnalymyzyň bu gezekki sanynyň «Ýaşajyk suratkeşleriň sergisi» sahypasynda Ahal welaýatynyň Sarahs etrabynyň Oraz Salyr adyndaky çagalar sungat mekdebiniň okuwçysy Selbi Döwranowanyň işleri ýerleşdirildi. Mekdebiň nakgaşçylyk hünäriniň okuwçysy türkmeniň milli häsiýetlerini, tebigatyň gözelliklerini öz surat eserlerine siňdirmegi başarypdyr. Çeperçilik sungatynyň ýaşajyk uçgunjygynyň surat sergisini synlamaga çagyrýarys. * * *

Kör gar­ga

(Türkmen halk ertekisi) Bir bar eken, bir ýok eken, bir sygyr çopan bar eken. Ol diňe aýaly bilen ýaşaýar eken. Ol aýal sygrynyň süýdünden gurt edýän eken we gurtlary tamynyň üstünde serýän eken. Bir gün ol öz gurtlarynyň azalýandygyny duýýar. Ondan soň olar kimiň alýanyny bilmek üçin gurtlaryny garawullaýarlar welin, bir wagtdan soň bir gözi Kör garga gelip, gurt iýmäge başlaýar. Çopan ýaňky gargany tutup öldürjek bolýar, emma Kör garga: