HABARLAR

Nebitgaz senagaty ykdysady kuwwatyň özenidir

Häzirki wagtda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) transmilli gaz geçirijisi boýunça işler meýilnama laýyklykda alnyp barylýar. TOPH taslamasynyň iň ýokary halkara ölçeglere kybap gelmegini üpjün etmek üçin onuň durmuşa geçirilmegine transmilli turbageçirijileri gurmak ulgamynda uly tejribä eýe bolan hem-de tehniki, hukuk we maliýe taýdan maslahat beriji hyzmatlary ýerine ýetirmek babatda dünýäniň ýöriteleşen esasy kompaniýalary işe çekildi.

Özbegistandan iberilen mis konsentraty Türkmenbaşy portundan Ýewropa ugradyldy

Türkmenbaşynyň Halkara deňiz porty mis konsentratynyň 91 tonnasyny Aziýa-Ýuwaş ummany ýurtlarynyň – Hytaý- Gyrgyzystan- Özbegistan – Türkmenistan- Azerbaýjan-Gruziýa-Türkiýe-Ýewropa multimodal ugrunyň çäklerinde Bakuwyň halkara deňiz portuna ugratdy – diýip, “Azerbaýjan demir ýollary” habar berýär. Özbegistandan Ýewropa ugradylan ýüküň başga ýere geçirmesi “Balkan” fider gämisi arkaly amala aşyryldy. Ondan aňryk ýük Bolgariýanyň Burgas portuna barar.

Tebigy gaz önümçiligi

Hormatly Prezidentimiziň türkmen tebigy gazyny çykarmak, gaýtadan işlemek hem-de onuň dünýä bazarlaryna iberilýän möçberlerini artdyrmak barada döredip berýän giň mümkinçiliklerinden ugur alnyp, gaz senagatyny ösdürmek boýunça uly işler amala aşyrylýar. Hususan-da, ýurdumyzda uglewodorod serişdeleri diňe bir çig mal hökmünde eksport etmek bilen çäklenmän, olary gaýtadan işlemegiň netijesinde, dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan birnäçe himiýa önümleri hem öndürilýär. Kabul edilen döwlet maksatnamalaryna laýyklykda, soňky ýyllarda «Marykarbamid», «Garabogazkarbamid», Gyýanlynyň polimer we Ahaldaky gazdan benzin öndürýän zawodlary ýaly ägirt uly taslamalaryň gurluşygy amala aşyryldy. Bu kärhanalaryň ählisinde innowasion tehnologiýalar ornaşdyrylyp, olar ekologik taýdan arassa önümçilikler hasaplanýar. «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasyna» laýyklykda ýurdumyzda gazhimiýa senagatyny ösdürmek boýunça ýene-de birnäçe iri taslamalary durmuşa geçirmek göz öňünde tutulýar. Muňa dünýäniň ösen döwletleriniň öňdebaryjy kompaniýalary gyzyklanma bildirýär.

Birža täzelikleri

Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 16-sy hasaba alyndy. Daşary ýurt puluna Türkiýäniň we Owganystanyň işewür toparlarynyň wekilleri “Türkmennebit” we “Türkmengaz” döwlet konsernleriniň kärhanalarynda öndürilen suwuklandyrylan gazy we tehniki kükürdi satyn aldylar. Bulardan başga-da, daşary ýurt puluna nah ýüplük ýerlenildi, bu önümi Azerbaýjanyň telekeçileri satyn aldylar. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 24 million dollaryna golaý boldy.

Bazar ykdysadyýetiniň milli nusgasy

Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen ýurdumyzyň dünýäniň ösen döwletlerine mahsus ýokary derejelere çykmagyny ugur edinýän oňyn özgertmeler durmuşa geçirilýär. Bazar gatnaşyklaryny yzygiderli ornaşdyrmak arkaly, ýurdumyzda döwlet kadalaşdyryş usullary hem ösdürilýär. Bu bolsa, ilata has doly durmuş goldawynyň berilmegine şert döredilýär. Türkmen döwletiniň innowasion ýörelgelere hem-de usullara daýanýan ykdysady strategiýasy ýurduň dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmagy üçin möhüm şertleriň biri bolup durýar. Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiz bu gün dünýä bazarynda hem görnükli orun eýeleýän ýurda öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz ylmyň gazananlaryny, innowasiýa tehnologiýalaryny ýurdumyzyň ähli pudaklaryna giňden ornaşdyrmak barada yzygiderli aladalar edýär. Ykdysadyýet adamyň gündelik durmuşynyň bir bölegidir. Adamlar gündelik durmuşlarynda ykdysady adalgalary peýdalanýarlar, maddy gymmatlyklary döredýärler we sarp edýärler. Maddy nygmatlary öndürmek, paýlamak, alyş-çalyş we sarp etmek boýunça adamlaryň arasynda emele gelýän gatnaşyklar ykdysady gatnaşyklaryň ulgamyny düzýär. Bazar ykdysadyýetine geçilýän döwürde eýeçilik gatnaşyklarynyň kämil

«Balkan» ýük gämisi Azerbaýjana ýük daşamak üçin ulanylar

2023-nji ýylyň ýanwar aýyndan başlap Türkmenistanyň «Deňiz söwda floty» ÝGPJ «Balkan» ýük gämisini Türkmenbaşy — Baku — Türkmenbaşy ugry boýunça ýük konteýnerlerini daşamak üçin ulanar. Bu barada wzglyad.az saýtynda habar berilýär. Häzirki wagta çenli Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portunda ýylda 400 000 konteýneri üstaşyr geçirmek üçin ähli şertleri döredildi. Şunuň bilen baglylykda, deňiz terminaly sagatda 15 konteýnere hyzmat etmäge ukyply STS görnüşli kranlar bilen enjamlaşdyrylandyr.

Birža söwdalary

Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň geçen hepdedäki söwdalarynda geleşikleriň 16-sy hasaba alyndy. Daşary ýurt walýutasyna Owganystandan, Türkiýeden we Azerbaýjandan gelen telekeçiler «Türkmennebit» döwlet konserniniň kärhanalarynda öndürilen suwuklandyrylan gazy, «Türkmengaz» döwlet konserniniň kärhanalarynda öndürilen suwuklandyrylan gazy hem-de tehniki kükürdi satyn aldylar. Şeýle-de, Dokma senagaty ministrliginiň dokma toplumlarynda öndürilen nah ýüplügi satyldy. Geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 23 million 941 müň 100 dollaryna deň boldy.

Azerbaýjanyň nebite dahylly däl döwlet kompaniýalarynyň önümleriniň eksporty ösýär

Azerbaýjanyň döwlet kompaniýalarynyň 2022-nji ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda nebite dahylly däl önümleriniň eksportynyň jemi ABŞ-nyň 1 milliard 81 million dollaryna barabar boldy. Ýurduň ykdysady özgertmeleri we kommunikasiýalary seljerme merkeziniň maglumatlaryna laýyklykda, bu görkeziji 2021-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ABŞ-nyň 123,5 million dollary ýa-da 12,9 göterim köpdür.

Döwletabatdaky sazlaşykly zähmet

Tamamlanan ýyly ýokary görkezijiler bilen jemlän kärhanalaryň biri-de «Döwletabatgazçykaryş» müdirligidir. «Türkmengaz» döwlet konserniniň iri senagat kärhanalarynyň biri hasaplanýan müdirlik Ahal welaýatynyň Sarahs etrap merkezinden 20 kilometr uzaklykda, Döwletabat gaz kondensat käniniň çäklerinde ýerleşýär. Türkmen tebigy gazynyň çykarylmagynda, gaýtadan işlenilmeginde, şeýle-de dünýä bazarlaryna iberilýän möçberiniň artdyrylmagynda oňa uly orun degişlidir. Müdirlik boýunça gazy ilkinji arassalaýjy desgalaryň 20-ä golaýy bar. Olarda gazyň düzümi suwuklyklardan saplanýar we baş desgalaryň ikisine ugradylýar. Bu ýere gelen gaz kükürtwodoroddan, turşy gazlardan arassalanyp, çyglylygy aýrylandan soňra esasy gaz geçirijilere berilýär. Gazyň düzüminden saýlanyp alynýan gaz kondensaty geçiriji arkaly Tejen — Sarahs — Maşat halkara demir ýolunyň ugrundaky kondensaty ýygnaýjy bekede, ondan aňry bolsa gaýtadan işleýän zawoda ugradylýar. Ýokary talaplara laýyklykda öndürilýän tebigy gaz we gaz kondensaty sarp edijilere bökdençsiz ýetirilýär.

Gurluşyk serişdelerine isleg uly

Türkmenistanyň Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrliginiň Daşoguz şäherindäki «Demirbetonönümleri» zawody geçen ýyly ähli ugurlar boýunça ýokary netijeler bilen jemledi. Welaýatyň senagat pudagynyň iri düzümleriniň biri bolan bu zawodda ýerli gurluşykda ulanylýan gurnama-demir beton önümleriniň hem-de harytlyk betonyň öndürilişi ep-esli ýokarlandy. Geçen ýylyň dowamynda zawodda gurluşyk serişdeleriniň 30 müň 896 kub metri öndürilip, göz öňünde tutulan meýilnama 110,3 göterim berjaý edildi. Kärhananyň ussat gurluşykçylary welaýatda ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň, önümçilik desgalarynyň ençemesini gurup ulanmaga berdiler. Hojalygy ýöretmegiň täzeçe usullarynda işleýän zawod boýunça geçen ýyl 15 million 950 müň manatlyga golaý gurluşyk işleri ýerine ýetirildi. Işleriň göwnejaý guralmagy, zawodyň öndürýän gurluşyk serişdeleriniň giňden ulanylmagy netijesinde, bu ugurda 132,9 göterim ösüş gazanyldy.