HABARLAR

AÇYK GÜLLI KIPREÝ (Kипрeй мaлоцвeтный)

Häsiýeti. Dag derman ösümligi. Açyk gülli kipreý — kipreýler maşgalasynyň adybir urugynyň boýy 50 — 80 sm köpýyllyk otjumak wekili. Çalymtyl-ýaşyl ösümlik, esasyndan gysga güýzki pudaklary we ýapraklary emele getirýär. Baldagy göni, ýönekeý ýa-da şahalanan, göni galgap duran şahaly, togalak, gür däl we gysga syh-syh buýraly tüýjagazlar örtülen, ýokarsy seýrek şeşper görnüşli tüýlüje. Ýapraklary süýri, pahna görnüşli ýa-da ýumurtga görnüşli pahna şekilli, gyrasy ownuk öňe çykyp duran dişlije, ýiti, sapaksyz, iki tarapy hem gür buýraly gysga tüýjagazlar bilen ýeterlik derejede örtülen.

Ýyldyzlar näme diýýär? Size gowulyk garaşýar!

1.Hamal (Guzy 21.03 — 20.04) Dekabr aýynda hamallaryň öňünde özüne çekiji mümkinçilikler açylar. Haýsydyr bir işe täzeden girişmezden ozal, onuň bolýan hem bolmaýan taraplaryny ölçerip görüň. Bu aýda hamallar resminamalar bilen iş salşanda ünsli bolmalydyrlar. Durmuşyňyzda möhüm duşuşyklaryň boljak günlerini, şertnamalaryň baglanyşyljak senelerini gündeligiňize bellemegi unutmaň. Bu aýda hamallaryň durmuşynda bagtly pursatlar kän bolar. Olaryň maddy ýagdaýy gowulaşyp, özlerine gymmat bahaly şaý-sepleri, öýlerine döwrebap goşlary satyn almaklary ahmal. Dekabr aýy kompýuter enjamlary bilen işleşýän, bank ulgamynda, gurluşykda işleýän hem-de döredijilik bilen meşgullanýan hamallar üçin örän düşümli bolar.

Gülhatma

Ajaýyp zamanamyzda ýurdumyzyň Amyderýa, Bathyz, Gaplaňgyr, Köpetdag, Köýtendag, Repetek, Sünt-Hasardag, Hazar we Bereketli Garagum goraghanalarynda tebigatyň täsinlikleriniň goragyna gönükdirilen işler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Türkmen tebigatynyň ösümlik dünýäsi gözelligi bilen birlikde täsin atlary bilenem haýrana goýýar. Şeýle otlaryň biri-de gülhatmadyr. Köpýyllyk ot bolan gülhatmanyň tüýjümek ýapraklary penje görnüşli bolup, baldakda nobatlaýyn ýerleşýär. Italiýada, Kawkazda, Ukrainanyň günortasynda, Merkezi Aziýanyň dag eteklerinde, haşal ot görnüşinde ösýän gülhatmanyň güli dermanlyk üçin ir döwürlerden bäri halk lukmançylygynda ulanylyp gelnipdir. Onuň gülleriniň dürli reňkde bolmagy-da örän täsindir. Ol tomsuň ortaky aýyndan güýzüň ortalaryna çenli gülleýär. Dermanlyk üçin ýygnalyp, saýa ýerde guradylan gülleriň öz reňkini saklamagy hökmany hasaplanylýar. Gülhatmanyň şiresine çaýkalmagy agyz boşlugynyň ýaralaryny bitirmekde, dişi berkitmekde örän peýdalydyr. Şeýle-de onuň dem alyş ýollaryny ýumşadyjy häsiýeti hem bar.

Zeminiň gözellik serpaýy - türkmen tebigaty

Nurly mekanymyz bolan türkmen topragymyzyň üýtgeşik özüne çekiji we örän baý tapylgysyz tebigaty bar. Türkmeniň ar-namysyndan, milli ruhundan habar berýän uçut gaýaly, bag-dereli daglarymyz, aňyrsyna göz ýetmeýän magdana baý gyzyl-gök çägeli çöllerimiz, tolkunynyň sesi bilen döwletimiziň ösüşlerini jar edýän ýaly tolkun atýan deňiz-derýalarymyz Diýarymyzyň tebigatyna özboluşly gözelligine barha gözellik goşýar. Türkmen tebigatynyň özboluşlylygy göwünleri göterýär. Gün çykanda ýapylaryň ýüzi öňküsindenem has açyk, ter görnüşe eýe bolýar. Otlaryň baldajyklaryndaky gözýaş deý bulduraşypjyk duran nepisje damjalaryň ýüzünde ýedi öwüşginli älemgoşar görünýär. Bu topraga gadamy ýaraşýan her paslyň ýagty durkunda kalba ornan şirin duýgular durlanýar. Ýerden ýaňy saýlanyp ugran Gün daň çygyna ýuwlan derekleriň zowwam hatarynyň aňyrsyndan birenaý ýylgyrjaklap seredýär. Zerbap öwüsýän bulutlar kem-kem pessaýlap, hol gözýetimde  ýaýylan ýukajyk  dumana çümüp gidýär, bu ahwaldan tebil tapyp, baglara tarap taýyp gelýän näzik şemal daragtlaryň taryny yrgyldadyp, hoş owazly saz edýär. Ýylyň dört paslynda hem köňüllere şatlyk paýlaýan tebigat biziň ikinji öýmüzdir. Daşky gurşawyň arassalygy ynsan sa

Türkmen tebigaty – täsinlikleriň mekany

Gyş ga­py­ny kak­ýar...

Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­nyň goş­gu­la­ry­ny okap otyr­kaň, onuň ýü­re­gi­ňe jüňk bol­ýan se­tir­le­ri­niň tä­si­rin­den çuň­ňur oý­la­ra be­ril­ýär­siň. Şeý­da bil­bil mes­gen tu­tan bag­lar­daHa­zan urar, ýap­rak ga­çar,  gül gal­maz...

«Ak­rap gy­şyň ow­su­ny...»

Ak­rap döw­ri her ýy­lyň 23-nji okt­ýab­ryn­dan baş­la­p, 22-nji no­ýab­ra çen­li ara­lyk­da do­wam ed­ýär. Bu dö­wür ha­kyn­da bir­nä­çe na­kyl­lar dö­re­di­lip­dir. Ýyl­dyz se­ne­na­ma­sy bo­ýun­ça Mi­zan­dan soň Ak­rap gel­ýär. «Ak­rap» arap sö­zi bo­lup, «iç­ýan» diý­mek­dir. Bu dö­wür­de Türk­me­nis­ta­nyň çä­gin­de de­mir­ga­zyk-gün­ba­tar ta­rap­dan so­wuk ho­wa aky­my ara­la­şyp baş­la­ýar. Bu ýag­daý halk na­ky­lyn­da «Ak­rap ge­ler gy­gy­ryp, ýel-ýag­my­ryn ça­gy­ryp» di­ýen se­tir­ler­de hä­si­ýet­len­di­ri­lip­dir.

Güýz pas­ly­nyň bir gü­ni

Howa maglumaty

Türkmenistanyň Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrliginiň Gidrometeorologiýa baradaky gullugynyň ýurdumyzda şu hepdäniň dowamynda boljak howanyň ýagdaýy barada berýän maglumaty Balkan welaýatynda: üýtgäp durýan bulutly howa bolup, hepdäniň ikinji ýarymynda az-kem ýagyş ýagar. Günorta-gündogardan demirgazyk-günbatara ugruny üýtgedýän, tizligi sekuntda 7 — 12 metrden 11 — 16 metre ýetýän şemal öwser. Howa gijelerine +4... +9 gradusdan +10... +15 gradus aralygynda maýyl, gündizlerine +18... +23 gradus, welaýatyň kenarýaka etraplarynda +12... +17 gradus maýyl bolar.

Hojagarawul deresi

Köýtendagda bolan her bir adam onuň arassa howasyny, gözel tebigatyny hiç haçan ýatdan çykarmasa gerek. Esasan-da, Hojagarawul deresi öz täsinlikleri bilen bu ýere gelenleri haýran galdyrýar. Ol beýleki dereler bilen deňeşdireniňde, onçakly uly bolmasa-da, özüniň gözelligi we täsinligi bilen tapawutlanýar. Hojagarawul deresi Köýtendagyň günbatar ýapgydynda, Bazardepe obasynyň golaýynda ýerleşýär. Ol ilat arasynda «Tutlydere» ady bilen hem meşhurdyr. Sebäbi Köýtendagyň dereleriniň arasynda hut Hojagarawulda gaty köp tut agajy ösýär. Derä giren ýeriňde harabalyklara gözüň düşýär. Olaryň diwarlary laýdan we daşdan garylyp örülipdir hem-de asyra barabar ýaşy bar. Bu ýerde ýerli ilat ýaşapdyr. Olar şu dereden akyp geçýän çeşme suwundan örän tygşytly peýdalanmagy başarypdyrlar. Şol wagtlar häzirki ýaly gurluşyk önümleri we tehniki serişdeler bolmasa-da, ekerançylar çeşmäniň suwuny gaýanyň düýbünden şahjagaz edip, deräniň öňündäki tekizlige çykaryp bilipdirler.